Bebeklerde ve Çocuklarda Göbek Fıtığı

Göbek fıtığı (umbilikal herni), bağırsağınızın bir kısmı, göbek kordonunuzun doğmadan önce geçtiği karın kaslarınızdaki açıklıktan dışarı çıktığında oluşur. Göbek fıtıkları yaygındır ve genellikle zararsızdır. Bebeklerde göbek fıtığı en sık görülür, ancak yetişkinleri de etkileyebilir. Bir bebekte, bebek ağladığında veya ıkındığında karın içindeki basınç artarak, göbek deliğinin çıkıntı yapmasına neden olur ve göbek fıtığı belirginleşir. Bu, göbek fıtığının klasik bir işaretidir.

Beş yaşına kadar açık kalabilmesine rağmen, çocuk göbek fıtıkları yaşamın ilk iki yılında genellikle kendi başlarına kapanır. Yetişkinlik döneminde ortaya çıkan göbek fıtıklarının cerrahi onarım gerekme olasılığı daha yüksektir.

Göbek fıtığı göbek yakınında yumuşak bir şişlik veya şişkinlik oluşturur. Göbek fıtığı olan bebeklerde, şişkinlik yalnızca ağlarken, öksürürken veya karın gerginken görülebilir.

Çocuklarda göbek fıtığı genellikle ağrısızdır. Yetişkinlik döneminde ortaya çıkan göbek fıtıkları karın rahatsızlığına neden olabilir.

Bebek veya çocuklarda göbek fıtığı için ne zaman cerraha başvurmalı?

Bebeğinizin göbek fıtığı olduğundan şüpheleniyorsanız, bebeğin çocuk doktoru ile konuşun. Bebeğinizde göbek fıtığı varsa doktorunuz size çocuk cerrahisi uzmanına yönlendirecektir.

Çocuk cerrahından yardım isteyin ve şu durumlar var ise acil servise derhal başvurun:

a. Bebeğiniz acı çekiyor gibi görünüyorsa.
b. Kusmaya başlarsa.
c. Fıtık bölgesinde hassasiyet, şişme veya renk değişikliği varsa.

Benzer kurallar göbek fıtığı olan yetişkinler için de geçerlidir. Göbeğinizin yakınında şişkinlik varsa, doktorunuzla konuşun. Eğer şişkinlik acı verici veya hassas hale gelirse acil yardım isteyin. Hızlı tanı ve tedavi komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir.

Göbek fıtığı nedenleri nelerdir?

Gebelikte, göbek kordonu bebeğin karın kaslarındaki küçük bir açıklıktan geçer. Bu açıklık normal şartlarda doğumdan hemen sonra kapanır. Kaslar karın duvarının orta çizgisinde tamamen birleşmezse, doğumda veya daha sonra yaşamda göbek fıtığı ortaya çıkabilir.

Yetişkinlerde, karın basıncının çok fazla olması göbek fıtıklarına katkıda bulunur.

Karındaki basınç artışının nedenleri arasında şunlar vardır:

a. Şişmanlık
b. Çoğul gebelikler
c. Karın boşluğunda sıvı birikimi (asit)
d. Geçirilmiş önceki karın ameliyatı
d. Böbrek yetmezliğini tedavi etmek için uzun süreli periton diyalizi

Risk faktörleri nelerdir?

Umbilikal fıtıklar bebeklerde en sık görülür – özellikle prematüre bebekler ve düşük doğum ağırlığı olanlarda daha yüksek oranda görülür. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Afrikalı Amerikalı bebeklerin göbek fıtığı riski biraz artmış görünmektedir. Bu durum kız ve erkek çocukları eşit olarak etkiler.

Yetişkinler için, fazla kilolu olmak veya çoğul gebeliklere sahip olmak göbek fıtığı gelişme riskini artırabilir. Bu fıtık türü kadınlarda daha yaygın olma eğilimindedir.

Göbek fıtığının neden olabileceği komplikasyonlar nelerdir?

Çocuklar için göbek fıtığının komplikasyonları nadirdir. Fıtıklaşan karın dokusu sıkışıp kaldığında (hapsedildiğinde = inkarsere umbilikal herni) ve artık karın boşluğuna geri itilemediğinde komplikasyonlar oluşabilir.

Bu, sıkışmış bağırsak bölümüne kan akımını belirgin bir miktarda azaltır ve göbek ağrısına ve doku hasarına yol açabilir. Bağırsağın fıtık kesesi içinde kalan ve sıkışan kısımda kan akımı tamamen kesilirse (boğulmuş fıtık – strongule umbilika herni) kesilirse, doku ölümü (kangren) oluşabilir. Enfeksiyon karın boşluğu boyunca yayılarak hayatı tehdit edici bir duruma neden olabilir.

Göbek fıtıkları olan yetişkinlerin bağırsaklarda inkarserasyon (hapsedilme) veya tıkanma (obstrüksiyon) yaşama olasılığı biraz daha yüksektir. Bu komplikasyonları tedavi etmek için tipik olarak acil ameliyat gerekir.

Göbek fıtığı teşhisi nasıl konulur?

Göbek fıtığı esasen fizik muayene sırasında teşhis edilir. Bazen görüntüleme çalışmaları – örneğin bir karın ultrasonu veya BT taraması gibi – komplikasyonları taramak için kullanılır.

Göbek fıtığı nasıl tedavi edilir?

Bebeklerdeki göbek fıtıklarının çoğu, 1 veya 2 yaşlarına kadar kendi başlarına kapanır. Doktorunuz, fizik muayene sırasında şişliği karnınıza geri itebilir. Ancak bunu kendi başınıza denemeyin. Her ne kadar bazı insanlar şişkinliğin üstüne para veya düğme koyarak fıtığın düzeltilebileceğini iddia etseler de, bu “sözde düzeltme” yardımcı olmaz ve aksine mikroplar bant altında birikerek enfeksiyona neden olabilir.

Çocuklar için, ameliyat tipik olarak şu göbek fıtıkları için düşünülebilir:

a. Aşırı ağrı verici göbek fıtığı olması
b. Fıtık çapının 1/2 inçten (1-2 santimetreden) biraz daha büyük olması
c. Büyükler ve yaşamın ilk iki yılında büyüklükleri azalmıyor
d. 4 yaşına kadar kaybolmaması
e. İnkarsere olması ve bağırsak tıkanıklığı

Yetişkinlerde, özellikle göbek fıtığı büyüdüğünde veya ağrılı olduğunda, olası komplikasyonlardan kaçınmak için cerrahi önerilir.

Ameliyat sırasında göbek deliğinin dibinde küçük bir kesi yapılır. Fıtıklaşmış doku karın boşluğuna gönderilir ve karın duvarındaki açıklık kapatılır. Yetişkinlerde, cerrahlar genellikle karın duvarını güçlendirmek için mesh ismi verilen bir çeşit yapay ağ kullanırlar.

Doktor muayenesine giderken yapılması gerekenler:

Siz veya çocuğunuzun göbek fıtığı için belirti veya semptomları varsa, aile hekiminize, çocuk doktorunuza (pediatrist) veya çocuk cerrahına randevu alın.

İşte randevunuza hazırlanmanıza ve doktorunuzdan ne bekleyeceğinizi bilmenize yardımcı olacak bazı bilgiler.

Ne yapabilirsiniz?

a. Sizin veya çocuğunuzun sahip olduğu belirtileri veya semptomları ve ne kadar süre boyunca var olduğunu listeleyin.
b. Fıtık belirtileri her zaman belirgin değilse, belirgin olduğunda fıtığın bir fotoğrafını çekin ve doktora göstermek için saklayın.
c. Diğer sağlık sorunları ve aldığınız ilaçların adları da dahil olmak üzere önemli tıbbi bilgileri yazın.
d. Doktorunuza sormak istediğiniz soruları yazın.

Doktorunuza sorulacak sorular nelerdir?

a. Benim veya çocuğumun göbek deliği yakınında bulunan şişlik göbek fıtığı mı?
b. Defekt, cerrahi gerektirecek kadar büyük mü?
c. Herhangi bir tanısal test gerekli mi?
d. Varsa hangi tedavi yaklaşımını önerirsiniz?
e.  Fıtık iyileşmezse cerrahi ameliyat bir seçenek olabilir mi?
f. Takip muayeneleri için çocuğuma ne sıklıkta bakılmalıdır?
g. Bu fıtık nedeniyle herhangi bir komplikasyon riski var mı?
h. Evde hangi acil belirti ve semptomları izlemeliyim?
i. Herhangi bir aktivite kısıtlaması tavsiye eder misiniz?
j. Başka bir uzmana danışılmalı mıyım?

Doktorunuzdan ne beklemelisiniz?

Doktorunuz size aşağıdakiler gibi bir takım sorular yöneltebilir:

a. Sorunu ilk ne zaman farkettiniz?
b. Zamanla kötüleşti mi?
c. Siz veya çocuğunuz ağrı veya acı çekiyor musunuz?
d. Siz veya çocuğunuz kustunuz mu?
e. Etkilenen kişi sizseniz, hobileriniz veya işiniz, ağır kaldırma veya ağır fiziksel güç kullanımı içeriyor mu?
f. Son zamanlarda önemli miktarda ağırlık aldınız mı?
g. Siz veya çocuğunuz yakın zamanda başka bir tıbbi durum için tedavi gördünüz mü?
h. Siz veya çocuğunuzun kronik bir öksürüğü var mı?

Göbek fıtığı ameliyatı nasıl yapılır?

Birçok göbek fıtığı 3 ila 4 yaşlarında kendiliğinden kapanır. Bu kapanma olmazsa, genellikle cerrahi onarım önerilir. Küçük çocuklarda, bir sıkışma dönemi varsa veya fıtık çok büyükse, cerrahi onarım önerilebilir.

Fıtığı onarmak için cerrahi genel anestezi altında yapılır.

Göbek düğmesinin tabanında küçük bir kesi yapılır. Herhangi bir bağırsak fıtıklaşmışsa, karın boşluğuna geri yerleştirilir. Kastaki açıklık daha sonra tekrar fıtık oluşumunu önlemek için çok sayıda dikiş katmanıyla onarılır. Göbek düğmesini düz tutmak için bir pansuman yerleştirilir.

Prematüre bebekler ve bazı tıbbi durumları olan çocuklar hastanede gece boyunca gözlem yapılmasını gerektirebilirken, çoğu çocuk ameliyattan sonra birkaç saat içinde eve dönebilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Göbek Fıtığı

Sosyal Medyada Paylas
WhatsApp   Facebook   Twitter   Tumblr
LinkedIn   Flipboard   Pinterest   Reddit