B?L?MSEL L?TERAT?R / HIZLI ER???M
PubMed Türkçe makale arama, tıp ve sağlık alanındaki bilimsel yayınları PubMed, MEDLINE ve MeSH terimleriyle daha doğru bulmayı amaçlar. PubMed, NLM ve NCBI tarafından sunulan biyomedikal literatür arama sistemidir; MEDLINE ise PubMed içindeki en önemli indeksli kaynaklardan biridir. Bu rehber, Türkçe arama niyetini İngilizce bilimsel terimlerle birleştirerek makale bulma, tam metne ulaşma ve çeviri sürecini daha anlaşılır hale getirir.
Arama notu: T?rk?e konu ba?l???n? ?ngilizce klinik terim, MeSH ba?l??? ve y?l filtresiyle birlikte kullanmak sonu? kalitesini belirgin ?ekilde art?r?r.
PubMed Türkçe Makale Arama Rehberi
Türkçe makalelerin PubMed’de aranabilirliği, Türk araştırmacılar için büyük bir avantaj sunmaktadır. Türkiye’deki birçok akademik dergi, uluslararası platformlarda yayımlanarak PubMed veya MEDLINE’a dahil edilmiştir. Ancak, Türkçe makalelere ulaşım bazen karmaşık olabilmektedir. Bu durum, PubMed’in geniş arama motoru ve algoritmaları ile etkileşime geçmek için doğru yöntemlerin kullanılmasını gerekli kılar. Özellikle tıp ve biyoloji alanlarında çalışan akademisyenler, PubMed’i etkili kullanarak Türkçe yayınlara erişimi kolaylaştırabilir. Türkçe literatüre erişim, hem yerel halk sağlığı problemlerinin çözümüne katkı sağlar hem de Türkiye’deki bilimsel bilginin dünya ile entegrasyonunu artırır.
MEDLINE ise PubMed’in en büyük bileşenlerinden biridir ve tıp, biyoloji, biyokimya, halk sağlığı ve ilgili birçok disiplini kapsayan derinlemesine bir veri tabanı sunar. PubMed ve MEDLINE arasındaki ilişki, araştırmacılar için hayati bir öneme sahiptir. Ancak, MEDLINE’da indekslenen dergiler arasında Türkçe makaleler sınırlı sayıdadır. Bu nedenle, Türkiye’de yayımlanan makalelerin PubMed’e dahil edilmesi süreci, belirli kriterlerin sağlanmasını gerektirir. Bilimsel kalitenin uluslararası standartlarla uyumlu olması, dergilerin PubMed ve MEDLINE’da yer alabilmesi için temel koşullardan biridir.
Bu makalede, PubMed’de Türkçe makalelerin nasıl aranabileceği ve MEDLINE veritabanında bu makalelere nasıl ulaşılabileceği detaylı şekilde ele alınacaktır. Öncelikle PubMed’in temel yapısı ve işleyişi açıklanacak, ardından arama stratejileri üzerine odaklanılacaktır. Ayrıca, MEDLINE indeksleme süreci hakkında bilgi verilerek Türkçe literatüre erişimin önemi vurgulanacaktır. Yazının sonunda, Türkçe makalelere ulaşımı kolaylaştırmak için çeşitli ipuçları sunulacak ve araştırmacılar için öneriler paylaşılacaktır.
MEDLINE ve PubMed Nedir
PubMed makale bulma sistemi, medline life science dergilerinden ve çevrimiçi kitaplardan 30 milyondan fazla alıntıdan oluşmaktadır. Alıntılar ve özetler; yaşam bilimleri, Davranış Bilimleri, kimya bilimleri ve Biyomühendislik bölümlerini kapsayan biyomedikal ve sağlık alanlarını içerir. Ayrıca diğer NCBI moleküler biyoloji kaynaklarına ek ilgili web siteleri ve bağlantılar erişim sağlar. PubMed, Ulusal Sağlık Enstitülerinde (NIH) bulunan ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nde (NLM) Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi (NCBI) tarafından geliştirilen ve sürdürülen ücretsiz bir kaynaktır. Dergilerin yayıncıları, alıntılarını NCBI’YE gönderebilir ve daha sonra linkout kullanarak journal web sitelerindeki makalelerin tam metnine erişim sağlar . Medline içinde PubMed Türkçe çeviri – İngilizce dilinde bilimsel makale aramak için veri tabanını seçin
PubMed Aramasını Nasıl Planlamalı?
PubMed’de aramaya başlamadan önce klinik soru veya araştırma konusunu kısa anahtar kavramlara ayırmak sonuç kalitesini artırır. Türkçe terimi doğrudan aramak yerine İngilizce karşılığı, olası eş anlamlıları ve varsa MeSH terimi birlikte düşünülmelidir. Daha dar sonuçlar için hastalık adı, yaş grubu, tedavi yöntemi, tanı testi veya yayın türü gibi ek kavramlar ayrı ayrı denenebilir. Bu yaklaşım, çok geniş sonuç listelerini azaltır ve kullanıcının gerçekten okumak istediği bilimsel yayına ulaşmasını kolaylaştırır.
Arama Sonucunu Okurken Nelere Bakılmalı?
İlk sonuç sayfasında yalnızca başlığa değil, özet, yayın türü, dergi, tarih, çalışma türü ve tam metin erişimi bilgisine de bakılmalıdır. Sistematik derleme, randomize çalışma, gözlemsel çalışma veya kılavuz gibi yayın türleri farklı kanıt düzeyleri sunar. Bir makale tek başına kesin tıbbi karar anlamına gelmez. PubMed sonuçları, araştırma okuma ve kaynak değerlendirme amacıyla kullanılmalı; tanı ve tedavi kararları için hekimin klinik değerlendirmesi ve güncel rehberler esas alınmalıdır.
PubMed Nasıl Kullanılır
PubMed makale bulma aramanızı kesinleştirdikten sonra, arama sonuçlarınızı kaydetmenin birkaç yolu vardır.
- Bir arama sonrasında; tüm sonuçlar ya da .txt veya .csv dosyası gibi bir seçim yapabilirsiniz, arama sonuçlarınızı alıntı yönetim yazılımınıza (ör.EndNote, Mendeley, Reference Manager) gönderin veya web sayfasının sağ üst köşesinin yakınındaki <gönder> öğesine tıklayarak arama sonuçlarınızı e-posta ile gönderin.
- Ücretsiz bir my NCBI hesabına kayıt olursanız (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/account/), arama sonuçlarınızı my NCBI hesabınızda bir koleksiyon olarak kaydetmek için < Gönder> işlevini de kullanabilirsiniz. Arama sonuçlarınızı my NCBI hesabınızda bir koleksiyon olarak kaydetmenin bir diğer yararı, koleksiyonunuzu <Public> olarak ayarlayarak, PubMed makale bulma programında arama sonuçlarınıza iş arkadaşlarınızla paylaşılabilecek bir URL verileceğidir.
- Yeni makaleler yayınlandığında uyarılar alınıyor. My NCBI hesabınızı kullanmanın bir diğer yararlı yolu, alıntıları PubMede eklendiğinde arama parametrelerinizi karşılayan yeni makaleler hakkında e-posta uyarıları oluşturmaktır. Aramanızı çalıştırdıktan sonra, arama kutusunun hemen altındaki <Uyarı Oluştur> bağlantısını tıklatın.
- Bu, arama sorgunuzu kaydetmenize ve bu arama sorgusu tarafından alınan yeni makalelerin e-posta uyarılarını ne sıklıkta ve hangi biçimde almak istediğinize ilişkin seçenekleri seçmenize olanak tanır.
PubMed ve MEDLINE Temel Yapı
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından desteklenen ve geniş bir biyomedikal literatürü kapsayan ücretsiz bir veritabanıdır. Burada yer alan yayınlar, MEDLINE, PubMed Central (PMC) ve diğer makale koleksiyonlarından oluşur. Bu yapısı sayesinde, araştırmacılara dünya genelinde yayımlanan milyonlarca makaleye erişim sağlar. MEDLINE, PubMed’in çekirdek bileşeni olup, özellikle tıbbi ve biyolojik bilimler alanında hakemli dergilerden seçilen yayınları içerir. PubMed’de yapılan aramalar, MEDLINE içeriğini kapsadığı gibi henüz indekslenmemiş yeni yayınlara da erişim sunar. Ancak, Türkçe makalelerin MEDLINE’da indekslenmesi için dergilerin belirli kriterleri sağlaması gerekir. Dergilerin düzenli olarak hakemli yayın yapmaları, bilimsel niteliği korumaları ve etik standartlara uygun olması bu kriterler arasındadır. Bununla birlikte, Türkiye’den bazı dergiler PubMed’de yer almakta ve Türkçe makaleleri içererek araştırmacılar için faydalı bir kaynak oluşturmaktadır.
PubMed Türkçe Çeviri Stratejileri
PubMed üzerinde Türkçe makale aramak, bazı özel yöntemlerin bilinmesini gerektirir. Arama yaparken, Türkçe anahtar kelimeler ile birlikte İngilizce karşılıklarını kullanmak, sonuçların kapsamını genişletmek açısından faydalı olabilir. Örneğin, “kalp hastalığı” araması yapılırken, “heart disease” teriminin de eklenmesi önerilir. Ayrıca, PubMed’in gelişmiş arama (advanced search) seçenekleri kullanılarak yazar, yayın tarihi, dergi adı gibi kriterlere göre arama yapılabilir. Arama sürecini daha verimli hale getirmek için şu stratejiler kullanılabilir:
- Boolean operatörleri: “AND”, “OR”, “NOT” gibi operatörler kullanarak daha spesifik aramalar yapılabilir. Örneğin, “diabetes AND Türkiye” araması, Türkiye’de diyabet üzerine yapılan çalışmaları getirir.
- Filtre kullanımı: “Dil” filtresi kullanılarak Türkçe makaleler bulunabilir. Ayrıca, belirli tarihlerde yayımlanmış makaleleri aramak için zaman filtreleri de kullanılabilir.
- MeSH terimleri: Medical Subject Headings (MeSH), PubMed’de yaygın olarak kullanılan bir indeksleme sistemidir. Türkçe bir terime karşılık gelen MeSH terimini kullanmak, daha geniş bir literatüre ulaşmayı sağlar.
Bu stratejilerin doğru kullanımı, araştırmacıların PubMed’de Türkçe makalelere daha hızlı ve etkili şekilde erişmesini sağlar. Aynı zamanda, doğru anahtar kelimeler ve MeSH terimleri kullanarak yapılan aramalar, MEDLINE indeksli makaleleri bulmayı kolaylaştırır.
MEDLINE ve Türkçe Yayınlar
MEDLINE, PubMed’deki en önemli veri tabanlarından biri olup, hakemli dergilerden makaleler içerir. Ancak, Türkçe yayınların MEDLINE’a dahil edilmesi için dergilerin uluslararası standartlara uygun olması gerekmektedir. Türkiye’den bazı dergiler, bu kriterleri karşılayarak MEDLINE’da indekslenmektedir. Bu durum, Türk araştırmacıların çalışmalarının dünya çapında görünürlüğünü artırmakta ve Türkiye’deki bilimsel gelişmelerin global literatürde yer almasını sağlamaktadır. MEDLINE’ın sunduğu geniş literatür, sağlık ve biyomedikal alanında çalışan araştırmacılar için eşsiz bir kaynaktır. Ancak, Türkçe yayınların sayısının artırılması ve Türkiye’den daha fazla derginin MEDLINE’a dahil edilmesi, uluslararası akademik iş birliğinin güçlenmesi açısından önemlidir. Akademisyenlerin Türkçe makaleleri yaygınlaştırmak için uluslararası standartlarda makale yazma ve yayın yapma konusunda bilinçlenmeleri gerekmektedir.
PubMed Makale Bulma Rehberi
PubMed biyomedikal ve sağlıkla ilgili dergilerde yayınlanan makalelere alıntıların vazgeçilmez, ücretsiz bir veritabanıdır. PubMedin kullanımı oldukça kolaydır. Burada sağlanan ipuçları daha hızlı ve verimli bir şekilde bulmak ve alanınızda en son çalışmaları ile güncel kalmak veya literatür değerlendirmeleri yazarken kapsamlı arama yapmak için olanak sağlayan, dergi makaleleri belirli koleksiyonları izlemenize yardımcı olabilir. Detaylı PubMed Türkçe çevirisi kullanım ipuçları
PubMed Kullanımı Konusunda Detay Bilgiler
Tam Metne Nasıl Ulaşılır
- Medline PubMed veritabanı atıf bilgilerini (başlık, yazar, dergi ve yayın tarihi) ve biyomedikal ve bilimsel dergilerde yayınlanan makalelerin özetlerini içeren bir literatür veritabanı. PubMed tam metin makaleler içermez, ancak bazı durumlarda tam metne doğrudan PubMed’den bağlantı verebilirsiniz.
- PubMed Medline aradıysanız (veya bir web bağlantısı üzerinden PubMed’e eriştiyseniz) ve ilgi çekici bir alıntı bulduysanız, ekranın sağ üst köşesinde alıntıdan yukarıda tam metin simgeleri olup olmadığını kontrol edin. Bazı tam metin makaleler ücretsiz olabilir, örneğin PubMed Central ® (PMC) veritabanında arşivlenmiş olanlar .
- Yayıncıların sitelerindeki makaleler ücretsiz olabilir veya erişim için ücret gerekebilir.
- Tam metne giden bir web bağlantısı görmüyorsanız erişim için yerel kütüphanenize başvurun.
PubMed Türkiye ve Türkçe Arama
PubMed Kullanım Kılavuzu
PubMeddeki son geliştirmeleri ve değişiklikleri vurgulayan kısa duyurular için PubMed New and Noteworthy’yi izleyin . PubMed Türkçe çeviri programı için Google translate sayfasını kullanmanızı öneririm.
PubMed Arama Alanı
- PubMed’i nasıl arayabilirim?
- Çok fazla alıntı aldım. Aramamı nasıl odaklayabilirim?
- Çok az alıntı aldım. Aramamı nasıl genişletebilirim?
- Belirli bir alıntı bul
- Yazara göre arama
- Dergiye göre arama
- Tarihe göre arama
- Filtreler
- Bir kelime öbeği arama
- Arama terimlerini kısaltma
- Arama terimlerini Boole işleçleriyle (AND, OR, NOT) birleştirme
PubMed için Sorgu Önerilerini Bulma bölümünde açıklanan PubMed sorgu günlüğü analizine dayanmaktadır .
- Yazım denetimi özelliği, yazım terimlerini içerebilecek arama terimleri için alternatif yazımlar önerir.
- Bir alıntılama sensörü, alıntılama aramasının karakteristik terimlerini içeren aramalar için önerilen sonuçları görüntüler, örn. Yazar adları, dergi başlıkları, yayın tarihleri ve makale başlıkları.
Daha önce de ifade ettiğim gibi PubMed Türkçe çeviri için, google tarafından geliştirilen translatör programını kullanınız. Çok az alıntı aldım. Aramamı nasıl genişletebilirim?
- Alıntı için soyut sayfada, bu makaleyle yakından ilişkili önceden hesaplanmış ek PubMed alıntıları kümesi için Benzer Makaleler bölümüne bakın.
- Arama kutusundan yabancı veya belirli terimleri kaldırın.
- Aradığınız kavramları tanımlamak için alternatif terimler kullanmayı deneyin.
Yazara Göre Arama
Arama kutusuna yazarın soyadını ve baş harflerini noktalama işareti olmadan girin ve Ara’yı tıklayın. Yalnızca yazarın soyadını biliyorsanız, yazar arama alanı etiketini [au], örneğin brody [au] kullanın. Soyadı + adının baş harfleri biçimi (ör. Smith ja) veya tam ad biçimi (john a smith) kullanılarak girilen adlar ve hiçbir arama etiketi, yazarlar ve PubMed’de varsa ortak çalışan olarak aranmaz. Tam yazar adını doğal veya ters sırada girin, örneğin julia s wong veya wong julia s.
- 2002’den önce, tam yazar adları PubMed alıntılarına dahil edilmediğinden, tam yazar adı aramaları makalede tam yazar adı yayınlandığında yalnızca 2002’den sonraki alıntıları alır.
- Arama için soyadını izleyen virgül isteğe bağlıdır. Bununla birlikte, bazı isimler için, soyadını takip eden virgül kullanarak hangi ismin soyadı olduğunu ayırt etmek gerekir, örneğin, james, ryan.
Baş harflerinden sonraki süreleri atlayın ve tüm sonekleri sonuna koyun, örneğin, vollmer charles jr Baş harfleri ve son ekler gerekli değildir. Bir orta ilk veya son ek eklerseniz, yalnızca orta ilk veya son ek kullanılarak yayınlanan makaleler için alıntı alırsınız. Yazar araması hakkında daha fazla bilgi
- Arama oluşturucuyu kullanarak yazara göre aramak için Gelişmiş arama’yı tıklayın ve ardından Tüm Alanlar menüsünden Yazar’ı seçin. Yazar arama kutusu otomatik tamamlama özelliği içerir.
- PubMed’de yazar için bir arama yapmak üzere soyut ekrandaki bir yazar bağlantısını tıklayabilirsiniz. Yazar adı ek PubMed alıntıları için hesaplamaya benzerse, sonuçlar bir sıralama algoritması kullanılarak görüntülenecektir.
- Bir yazar adı yalnızca stopwords içeriyorsa , diğer terimlerle birlikte, örneğin yalnızca [au] ele geçirme yoluyla arama yapmak için yazar arama alanı etiketini [au] kullanın.
- Yazar adları, Jr gibi değişen baş harfleri ve atamaları hesaba katmak için otomatik olarak kesilir. Kesmeyi kapatmak için yazar adı alanı [au], ör. “Smith j” [au] ile yazar adının etrafında çift tırnak kullanın.
- İlk kişisel yazarı aramak için [1au] arama alanı etiketini veya bir alıntıda son kişisel yazar adını aramak için [lastau] etiketini kullanın.
PubMed’deki yazar adları hakkında ek bilgi için lütfen “PubMed için Yazar Adı Belirsizlik” başlıklı makaleye bakın .
Dergiye Göre Arama
Arama kutusuna aşağıdakilerden birini girin:
- tam dergi başlığı (örneğin, hücrenin moleküler biyolojisi)
- başlık kısaltması (örn. mol biol hücresi)
- ISSN numarası, standart bir uluslararası kod (ör. 1059-1524)
Dergi araması hakkında daha fazla bilgi:
- Arama oluşturucuyu kullanarak günlüğe göre arama yapmak için Gelişmiş arama’yı tıklatın ve ardından Tüm Alanlar menüsünden Günlük’ü seçin. Günlük arama kutusu otomatik tamamlama özelliği içerir.
- Tam dergi adlarını bulmak için NLM Kataloğu’nu kullanın veya alıntıdaki dergi başlığı kısaltmasını (soyut görünümde bulunur) fareyle ekleyin .
- PubMed ana sayfasında NCBI Veritabanlarında Dergiler’i tıklayın.
- Dergi adını girin ve Ara’yı tıklayın.
- Aramanızı yalnızca dergiyle sınırlamak için günlük arama alanı etiketini [ta] kullanın, örn. Gen terapisi [ta], tarama [ta]
- Dizinlenmiş öğelerin tam olarak alınması için tam dergi başlığı veya kısaltma ile arama yapılması önerilir; eski alıntılarda ISSN olmayabilir.
- Dergi başlığı veya kısaltması özel bir karakter içeriyorsa (örn. Parantez, köşeli ayraçlar &), özel karakterler olmadan başlığı veya kısaltmayı girin. Örneğin, j hand surg [am] dergisi kısaltmasını aramak için j hand surg am yazın.
- Bir dergi aranması otomatik olarak resmi dergi başlığına ve varsa alternatif bir başlıkla ilişkili başlığa eşlenir. Bu otomatik eşlemeyi kapatmak için günlüğe çift tırnak işareti girin ve [ta], örneğin “science” [ta] ile etiketleyin.
PubMed’de bulunan dergilerin bir listesini FTP aracılığıyla bulabilirsiniz.
Tarihe Göre Arama
Sonuç zaman çizelgesini kullanma Aramanızın tarih aralığını değiştirmek için Sonuca Göre Sonuçlar zaman çizelgesindeki kaydırıcıları tıklayıp sürükleyin. Not: Yıla Göre Sonuçlar zaman çizelgesi, yayıncı tarafından sağlanan atıf için tüm yayın tarihlerini, örneğin basılı ve elektronik yayın tarihlerini sayar. Bu tarihler bir yıldan fazla sürebilir; örneğin, Kasım 2018’de çevrimiçi olarak yayınlanan ve Ocak 2019’da basılı bir sayıda yayınlanan bir makale. Bu, zaman çizelgesinde temsil edilen sonuçların toplamının arama sonuçları sayısından farklı olabileceği anlamına gelir.
Arama Oluşturucuyu Kullanma
- Gelişmiş arama’yı tıklayın ve arama oluşturucuyu kullanın.
- Tüm Alanlar menüsünden bir tarih alanı seçin, örneğin Tarih – Yayın ve boşluğu doldur kutularına tek bir tarih veya tarih aralığı girin. Ay ve gün isteğe bağlıdır. Geçerli tarihe kadar bir tarih aralığı aramak istiyorsanız, ‘Mevcut’ tarih kutusunu düzenlemeyin.
- Ara’yı tıklayın.
Tek Tarihe Göre Arama
Tarihleri yyyy / aa / gg [tarih alanı] biçimini kullanarak girin. Kullanılabilir tarih alanları:
- Yayın Tarihi [dp] – Tarih arama, basılı ve elektronik yayın tarihlerini içerir. Tek bir tarihin aranması, elektronik yayın tarihi baskı tarihinden sonra olduğunda öğeler içermez.
- Elektronik Yayın Tarihi (varsa) [epdat]
- Basılı Yayın Tarihi (varsa) [ppdat]
- Giriş Tarihi [edat] – Atıfın PubMed’e ilk girdiği tarih ( istisnalar için Giriş Tarihine bakınız ).
- MeSH Date [mhda] – Atıfın MeSH terimleriyle endekslendiği tarih.
- Oluşturma Tarihi [crdt] – Alıntı kaydının ilk oluşturulduğu tarih.
Ay ve gün isteğe bağlıdır.
Tarih Aralığıyla Arama
- Tarih aralıklarını her tarih arasında iki nokta üst üste (:) ve ardından [tarih alanı] kullanarak girin.
- Tam bir yıl için kapsamlı aramalar, farklı bir basılı ve elektronik yayın yılı olan atıfları almak için 2000 [dp] yerine 2000: 2000 [dp] olarak girilmelidir.
- Tarih aralığı araması hem basılı hem de elektronik yayın tarihlerini içerir.
Göreli Tarih Aralığıyla Arama
Göreli bir tarih aralığı aramak için aşağıdaki biçimi kullanın:
- term = “son X gün” [tarih alanı]
- term = “son X ay” [tarih alanı]
- term = “son X yıl” [tarih alanı]
burada X , bugünün tarihinden hemen önceki gün, ay veya yıl sayısıdır ve [tarih alanı] tarih alanı etiketidir: [dp], [edat] veya [crdt]. Yayın tarihleri için göreceli tarih aralığı araması, bugünün tarihinden sonra yayın tarihlerini içeren alıntıları da içerecektir; bu nedenle, gelecekte yayınlanma tarihi olan alıntılar sonuçlara dahil edilecektir.
Filtreler
Arama sonuçlarınızı makale türü, metin kullanılabilirliği, yayın tarihi, tür, dil, cinsiyet, konu, günlük kategorisi ve yaşa göre daraltmak için filtreleri kullanabilirsiniz . Filtre uygulamak için:
- PubMed’de bir arama yapın.
- Kenar çubuğundan etkinleştirmek istediğiniz filtreyi tıklayın. Etkinleştirilen filtrelerin yanında bir onay işareti görünür.
- Sonraki aramalar, seçilen filtreler kapatılana veya tarayıcı verileriniz temizlenene kadar filtreleriz.
En popüler filtreler varsayılan olarak kenar çubuğundadır. Kenar çubuğunda ek filtreler görüntülemek için:
- “Ek filtreler” düğmesini tıklayın.
- Her kategori için kullanılabilir filtreleri gösteren bir açılır menü görüntülenir: makale türü, türler, dil, cinsiyet, konu, günlük ve yaş.
- Menünün sol tarafındaki seçenekler listesinden bir kategori seçin: Makale Türü, Türler, vb.
- Her kategoride, kenar çubuğuna eklemek istediğiniz filtreleri seçin.
- Uygula’yı tıklayın. Bu, açılır menüyü kapatır ve seçimlerinizi diğer filtrelerle kenar çubuğunda görüntüler.
- Seçimlerinizi iptal etmek isterseniz, açılır pencereyi kapatmak ve arama sonuçlarınıza geri dönmek için İptal’i tıklayın veya sağ üst köşedeki X işaretini tıklayın.
- Filtreleri aramanıza uygulamak için kenar çubuğundaki filtreleri tıklayın.
Filtreler hakkında daha fazla bilgi:
- Filtreler seçildiğinde, sonuçlar sayfasında “Filtreler uygulandı” mesajı görüntülenir.
- Kapatmak için uygulanan bir filtreyi tıklayın.
- Uygulanan tüm filtreleri kapatmak için “Tümünü temizle” bağlantısını veya “Tüm filtreleri sıfırla” düğmesini tıklayın.
- MEDLINE indeksleme işlemini henüz tamamlamadıkları için bazı filtre seçimleri için alıntılar hariç tutar.
- Ek filtreleri My NCBI filtrelerimle de etkinleştirebilirsiniz.
Makale türü
- Sonuçlarınızı, makalenin temsil ettiği malzeme türüne göre daraltmak için makale türlerini seçin; örneğin: Klinik Araştırma veya İnceleme.
- Ek Filtreler düğmesini kullanarak kenar çubuğuna daha fazla makale türü ekleyebilirsiniz. MEDLINE yayın türlerinin tam listesi mevcuttur. Sistematik derleme makaleleri bir arama stratejisi kullanılarak alınır.
- Bu filtreler, MEDLINE dizin oluşturma işlemini henüz tamamlamayan bazı alıntıları hariç tutar.
Yayın tarihi
Sonuçlarınızı Yayınlanma Tarihine göre filtrelemek için 1 yıl, 5 yıl veya 10 yıl’ı tıklayın. Bu filtreler hem elektronik hem de basılı yayın tarihlerini içerir.
Dil
- Dil seçimleri aramanızı o dilde yazılmış makalelerle sınırlar.
- Ek Filtreler düğmesini kullanarak kenar çubuğuna dil filtreleri ekleyebilirsiniz.
Konu
Konu filtreleri, aşağıdaki gibi belirli konulara erişmeyi kısıtlar:
- AIDS
- Kanser
- Sistematik incelemeler
Bu konuları kenar çubuğuna eklemek için Ek Filtreler düğmesini kullanın. Konular özel bir arama stratejisi kullanır. PubMed Konu Filtrelerinde daha fazla konu filtresi ve konu filtresi arama stratejisi bulunmaktadır . Denekler ayrıca yardımcılar [sb] veya kanser [sb] kullanılarak da araştırılabilir. Sistematik İncelemeler filtresi, Makale Türü filtrelerine de dahildir.
Dergi kategorileri ve diğer alt kümeler
Ek Filtreler düğmesi kullanılarak belirli günlük kategorileri kenar çubuğuna ekleyiniz:
- Dental dergiler
- Medline
- Hemşirelik dergileri
Dergi / Atıf alt kümeleri, özel dergilere veya diğer dergilerdeki özel konularla ilgili makalelere erişimi kısıtlar. Aşağıdaki tabloda günlük arama alt kümeleri ve arama için kullanılan kod listelenmiştir. Bazı alt kümeler kapalıdır ve artık geçerli verilere atanmamaktadır. Dergi / Atıf alt kümesini aramak için arama kutusuna girin: jsubset ?, nerede? alt küme kodunu temsil eder. Dergi / Atıf alt kümesi bir arama etiketi gerektirmez.
Kanıt Okuma Notu
Bu ek not, PubMed aramasında bulunan her makalenin aynı kanıt gücüne sahip olmadığını vurgular. Çalışma türü, örneklem büyüklüğü, yayın yılı, dergi bilgisi ve çıkar çatışması beyanı sonuçları yorumlamadan önce birlikte incelenmelidir.
Türkçe arama yapan kullanıcılar önce temel kavramı Türkçe netleştirip ardından İngilizce karşılığını, MeSH terimini ve eş anlamlıları birlikte denediğinde daha dengeli bir literatür taraması yapabilir.
PubMed, MEDLINE ve PMC Aynı Şey Değildir
PubMed, biyomedikal literatürü aramak için kullanılan ücretsiz bir NLM/NCBI arama kaynağıdır. MEDLINE, PubMed içindeki en büyük bileşendir ve MeSH ile indekslenen dergi kayıtlarını içerir. PMC ise tam metin makalelerin arşividir; bu nedenle PubMed sonucu görmek, her zaman tam metne doğrudan erişim olduğu anlamına gelmez.
Pratikte bu ayrım önemlidir: bazı kayıtlar yalnızca özet veya alıntı düzeyinde görünür, bazıları PMC ya da yayıncı sayfası üzerinden tam metne bağlanır. Araştırmacı, sonucun hangi kaynaktan geldiğini ve tam metin bağlantısının olup olmadığını ayrıca kontrol etmelidir.
Türkçe Soruyu İngilizce Arama Planına Nasıl Çevirmeli?
Türkçe klinik veya akademik soru doğrudan arama kutusuna yazılabilir; ancak çoğu durumda daha iyi sonuç için temel kavramları İngilizce bilimsel karşılıklarına ayırmak gerekir. Hastalık veya durum, popülasyon, girişim ya da test ve çıktı gibi ana unsurlar ayrı düşünülüp eş anlamlı kelimelerle planlandığında arama daha kontrollü hale gelir.
Örneğin önce ana kavramları İngilizce terimlere çevirip sonra bunları AND, OR ve gerektiğinde alan etiketleriyle birleştirmek, çok geniş veya çok dar sonuç kümelerini azaltabilir. Türkçe arama niyeti korunmalı; fakat arama stratejisi biyomedikal terminolojiyle güçlendirilmelidir.
Advanced Search ve Search Details Ne İşe Yarar?
PubMed Advanced Search Builder, belirli alanlarda arama yapmaya ve daha büyük sorguları adım adım kurmaya yardımcı olur. Yazar, dergi, başlık, yayın tarihi gibi alanlarda çalışmak; AND, OR ve NOT ile kombinasyon kurmak; daha sonra sonucu geçmiş üzerinden yeniden kullanmak mümkündür.
Search Details bölümü ise PubMed’in aramanızı nasıl yorumladığını gösterir. Böylece hangi terimlerin otomatik olarak eşleştirildiğini, hangi kavramların MeSH veya eş anlamlı terimlere çevrildiğini ve hangi noktada sorgunun beklenenden farklı çalıştığını görmek kolaylaşır. Özellikle Türkçe niyetten İngilizce bilimsel terimlere geçerken bu kontrol adımı değerlidir.
Kaynak ve Kullanım Notu
PubMed araması, kanıt bulma sürecini kolaylaştırır; ancak tek başına kalite garantisi vermez. Arama stratejisi, filtre seçimi, çalışma türü, yayın tarihi, tam metin erişimi ve makalenin yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
PubMed Türkçe makale arama nasıl yapılır
Türkçe arama niyeti önce İngilizce konu terimlerine çevrilir, ardından PubMed arama kutusunda anahtar kelime, MeSH terimi, yazar, dergi veya tarih filtreleriyle daraltılır.
PubMed ve MEDLINE aynı şey mi
Hayır. MEDLINE, PubMed içinde yer alan ana indeksli veri tabanlarından biridir. PubMed ayrıca MEDLINE dışı bazı kayıtları, PubMed Central bağlantılarını ve farklı NCBI kaynaklarını da gösterebilir.
MeSH terimleri neden önemlidir
MeSH terimleri, aynı tıbbi konunun farklı ifadelerini standart başlıklar altında toplamaya yardımcı olur. Bu nedenle daha odaklı ve daha temiz bilimsel literatür araması sağlar.
PubMed tam metin makale verir mi
PubMed çoğunlukla başlık, özet ve kaynak bilgisi gösterir. Tam metin varsa yayıncı bağlantısı, kurum erişimi veya PubMed Central üzerinden ulaşılabilir.
İngilizce makaleyi Türkçeye çevirirken nelere dikkat edilmeli
Otomatik çeviri ilk anlam için yardımcı olabilir; ancak yöntem, sonuç, istatistik ve klinik yorum bölümleri mutlaka kaynak metinle birlikte kontrol edilmelidir.
Kaynak güncelleme notu: PubMed arama rehberi resmi NLM kaynaklarıyla desteklenmiştir; PubMed sonuç sayfaları makale künyesi ve özetlerini gösterir, tam metin erişimi yayıncı veya PubMed Central bağlantılarına göre değişebilir.
Kaynaklar
Pubmed Türkçe Makale Arama (İngilizce Türkçe Makale Çeviri)
Bu içeriği tamamlarken Laboratuvar Kan Testlerinin Yorumlanması ve Dünya Sağlık Örgütü yazıları aynı konu kümesinde yararlı olabilir.
