Sünnet nedir, nasıl yapılır?

92 / 100 SEO Score

Sünnet nedir? Sünnet için en uygun yaş

Sünnet nedir, nasıl yapılır sorusunun cevabını aramadan önce; en sık karşılaşmış olduğumuz YANLIŞ BİLGİ, sünnetin çok basit ve her türlü koşulda gelişigüzel uygulanabilen bir cerrahi işlem olduğudur.

Çocuk Cerrahisi Klinikleri’nde bebekler ve çocuklar için en sık olarak uygulanan cerrahi işlemlerin başında gelir ve tanımı; penisin baş kısmını çepeçevre örten ve tıpta prepisyum olarak isimlendirilen çıkarılan derinin, çok çeşitli cerrahi yöntemler ve aletler kullanılarak kesilmesinden ibaret olan bir cerrahi işlemin adıdır.

Dört – beş yaşına kadar olan çocukların %95’inin sünnet derisi tam olarak geriye sıyrılamayabilir, bu durum eğer idrar yapmayı engellemiyorsa penis derisini geriye doğru sıyırmaya çalışmaya gerek yoktur. Zorla sıyırmaya çalışmak çocukta kanam ve ağrıya neden olabilir ve ayrıca iyileşirken daha sert ve kalın bir dokunun oluşmasına neden olabilir, özetle zararlıdır.

Dünyada takriben 12.000 yıllık bir geçmişi olduğu düşünülmektedir. Tüm dünyadaki erkek nüfusunun yaklaşık olarak % 15 i sünetlidir.

Ülkemizde sünnetin geleneksel yöntemlerle devam edebildiğini hala görmekteyiz. Sünnetin, kim tarafından ve hangi koşullarda yapıldığı esasen önem arz etmektedir. Bu işlem; mutlaka bir Cerrah tarafından (başta Çocuk Cerrahisi Uzmanları olmak üzere, ürologlar ve çocuk ürologları tarafından da yapılabilmektedir) uygun tıbbi koşullar sağlanarak yapılmalıdır.

Sağlık Bakanlığı’na bağlı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nce 23.03.2015 tarihinde yayınlanmış olan yönetmeliğe göre; “1219 sayılı Kanununun 3 üncü maddesinde, sünnetin genel tababet icrası kapsamında ‘sünnet işleminin yalnızca tabip tarafından yapılabileceği öngörüldüğünden, 01.01.2015 tarihinden itibaren sadece tabipler yapabilecektir’, tabip dışındaki kişiler tarafından yapıldığının tespit edilmesi halinde, şahıs iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır” hükmü getirilmiştir.

Çocukta sünnet ne zaman yapılmalıdır?

Hangi dönem için en uygun olduğu noktasında henüz kesin bir fikir birliği bulunmamaktadır.

Son yıllarda “yeni doğan dönemi” (doğumu takip eden ilk 4-6 hafta içinde); bebeklerde yara iyileşmesinin çabuk olması, sünnet sonrası bakımın büyük yaştaki çocuklara oranla daha kolay olması ve psikolojik travma oluşturmaması nedeniyle en ideal yaş olarak kabul edilmektedir.

Çocuk psikiyatristlerince, çocuğun 3 yaşını doldurduğu andan 5 yaşını doldurduğu döneme kadarki süreçte, ruhsal gelişim aşamaları değerlendirildiğinde; cinsel organını keşfetme çabası olması nedeniyle (fallik dönem) ileride psikolojik sorunlara yol açabildiği düşünülmektedir.

Ancak çocuk başka bir cerrahi işlem nedeniyle genel anestezi alacaksa veya sık idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsa, penis başı derisi sık sık iltihaplanıyorsa, bu durumda yapılması elbette düşünülebilir.

Penis kanseri ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından da koruyucu öneme sahiptir.

Yenidoğan dönemindeki bebeklerde lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) ile yapılabilmektedir.

6 ay ve üzerindeki yaş grubunda ise genel anestezi ile yapılmasının uygun olduğunu düşünmekteyim. (Burada verilen genel anestezi esnasında, hasta entübe edilmemekte, maske ile anestezi verilmekte ve ek olarak lokal anestezi de yapılmaktadır.)

Son dönemde en sık tercih edilen yaş döneminin 6 ay – 2 yaş sonu arası dönem olduğunu görmekteyiz.

Yenidoğan sünnetinin faydaları nelerdir?

Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde (erken dönemde) sünnette; idrar yolu enfeksiyonlarının, sünnetsiz çocuklara göre 10 kat azaldığı araştırmalarla gösterilmiştir.

Yenidoğanda, genel anestezi gerekmez ve yalnızca lokal anestezi yeterli olur. Genel anestezi gerekmeyeceği için hastanın saatler öncesinden aç kalması gerekli değildir. Aksine öncesinde bebeğin yalnızca 1 saat aç kalması yeterlidir.

Penis anatomisi ve ameliyatta kesilen derinin damar ağı gelişmek döneminde olduğundan, işlem sonrasında kanama riski daha az olur. Benzer sebeplerden dolayı, ameliyat sonrası enfeksiyon daha nadirdir.

Yenidoğan sünnetinin avantajlarından biri de bebeğin psikolojik travma yaşamamasıdır.

Yenidoğan döneminde, işlemden hemen önce küçük bir iğne ile lokal anestetik madde penis çevresine verilir. Sonrasında ağrı duyusu kaybolana kalkana kadar beklenir ve ameliyata geçilir. Bu bölgesel uyuşturmanın etkisi yaklaşık 4-6 saat sonra ortadan kalkar ve sonrasında ağrı kesici fitil kullanımıyla cerrahiden sonraki dönem ağrısız atlatılabilir.

Yenidoğan sünneti; bebek doğduktan sonraki ilk 24-48 saat ile 2 aylık oluncaya kadar geçen zaman dilimi içerisinde, özel koşullarda yapılır. Cerrahi işleminin süresi, yaklaşık 15 dakika olmakla birlikte, ameliyat öncesi hazırlık, ameliyathaneye giriş-çıkış nedeniyle 1 saati bulabilir.

Sünnet sonrası bakım nasıl yapılmalı, sünnet olan bebek bakımı?

1. Lokal anestezi ile yapıldığında, yenidoğan bebekler ameliyat bittikten sonra beslenebilir ve taburcu olabilir.

2. Pansuman ve yara bakımı, yapılan cerrahi işlem ve cerrahın yaptığı uygulamalara göre farklılıklar gösterebilir. Ben, ameliyattan sonra penisi, antibiyotikli krem uygulanmış spanç ile kapatıyorum ve onun üstünden de koban dediğimiz elastik bir materyalle sarıyorum. Bu materyalin amacı işlem sonrası kanama riskini azaltmaktır. Cerrahiden 1 gün sonra (ertesi günün sabahı), elastik bandajın açılması gerekiyor.

Kremli spanç çıkartıldıktan sonra reçete ettiğimiz antibiyotikli kremi, sabah akşam günde iki defa, ince bir hat halinde, penis başının çevresine uygulamanız ve bu işleme 7 – 10 gün boyunca devam etmeniz yeterlidir.

Eğer sargı kendiliğinden çıkarsa; hemen sonra kreme başlamanız, bebekler için ise bezin pipiye denk gelen kısmına krem sürmeniz gerekir.

Tam anlamıyla banyo yapılması için 4 – 5 gün beklemelisiniz. Sonrasında da günde 2 defa ılık su oturma banyosu yaranın daha çabuk iyileşmesini sağlayacaktır.

3. Ağrı kontrolü için, bebek veya çocuğunuzun yaşına ve kilosuna göre reçete ettiğimiz ağrı kesici şurup veya fitil, günde 2 – 3 defa kullanılmalıdır.

Bebeğiniz bezli ise normal şekilde bezlemeye devam edebilirsiniz.

4. Yara yerinde herhangi bir problem gelişmediği takdirde 10. gün sonrasında kontrole gelmeniz gereklidir. İlk kontrolden 10 – 12 gün sonra ikinci kontrol gereklidir. Ancak herhangi bir problem olduğundan şüpheleniyorsanız daha erken bir zamanda da cerrahınıza başvurabilirsiniz.

Bu ameliyatın yaz veya kış mevsiminde yapılmasının, çocuk üzerinde gerek iyileşme ve gerekse psikolojik yönden herhangi bir fark yarattığına dair bir kanıt yoktur.

Sünnet nasıl yapılır? Sünnet yapım teknikleri nelerdir?

Uygulanabilen pek çok yöntem bilinmektedir. İnternet ve medya ortamında, lazer sünneti, kansız – dikişsiz sünnetler diye pek çok yöntem tanıtılmasına karşın, sonuç olarak ameliyatta yapılan işlem, standart olarak iç ve dış derinin kesilerek birbirine tutturulmasıdır.

Klasik olarak; bıçakla, usturayla, neşterle (bistüri) veya makasla yapılmıştır. Ancak günümüzde modern tıp alanında meydana gelen gelişmeler, çağdaş ve uygun alet ve dikiş materyalleriyle işlem daha kolay ve sorunsuz yapılabilmektedir.

Cerrahide uygulanan teknikler başlıca 3 ana başlık altında toplanabilir.

1. Koter yöntemi ile sünnet nasıl yapılır?

İşlem sırasında kesme ya da kanama kontrolünün sağlanması amacıyla kullanılan 3 tip koter vardır.

a. Bipolar koter:

Yüksek frekanslı elektrik akımı kullanan, elektrik akımını bir elektrottan diğerine aradaki dokudan geçerken ilerleten ve enerjiye bağlı oluşabilecek doku hasar riskleri monopolar koterlere göre daha az olan koter türüdür.

b. Monopolar koter:

Monopolar koterde akım, küçük elektrottan hastaya sonrada topraklanan geniş elektroda geçer. Kanama kontrolü için kullanılmaktadır. Dikkatli kullanılmadığı takdirde tromboz, glans nekrozu, penis yanıkları oluşabilir.

c. Termo-koter tekniği:

Dokuya sadece ısı enerjisi veren ve elektrik yanığı yapma riski bulunmayan, 600 – 1200 derecelik bir sıcaklığa erişen ve lazer sünneti diye bilinen yöntemdir.

2. Klemp yöntemi ile sünnet nasıl yapılır?

a. Gomko klemp:

Çan yöntemi olarak bilinen, özellikle Amerika’da yeni doğan bebeklere uygulanan tekniktir. Penis başına bir metal çan yerleştirilerek kesilecek deri bu çanın üzerine giydirilip, çanın üzerinden burguyla 5 – 6 dakika kıstırılır. Akabinde üzerinde kalan fazla deri kesilir. Bir iki dikiş atılıp tamamlanır.

b. Plastibell:

Yüzük yöntemi olarak bilinen bu yöntem, penis başı üzerine yerleştirilen plastik çan ve bağlama ipini içerir. Bağlama hattının üzerinde kalan doku nekroze olur ve ortalama 5 – 6 gün içinde doku, bağlama ipi ve plastibell birlikte düşer. Eğer 2 – 3 hafta içinde düşmez ise plastibell kesilerek çıkarılır.

c. Mogen klemp:

Mogen klemp, Museviler tarafından sık kullanılır. Genelde penisin alt kısmında daha fazla deri kalır. Penis başı kesilmelerine yol açabilen yöntem çok kullanılmaz.

d. Alis klemp:

Yeni doğan döneminden erişkin yaşa kadar, 12 numaradan 34 numaraya farklı boyutları olan bir alettir. Tek kullanımlık bir klemp yardımı ile derisi ilk olarak plastik bir kıskaçla sıkıştırılır sonra derinin üst kısmı kesilir. Plastik kısım 1 ile 5 gün sonra çıkartılır.

3. Açık cerrahi yöntem ile sünnet nasıl yapılır?

Geleneksel – klasik veya dikişli sünnetler olarak isimlendirilir, en yaygın ve en güvenilir yöntemdir. İç ve dış derisi kesildikten sonra birbirlerine kendiliğinden emilebilen dikişlerle tutturulur. Dorsal slit ve eksizyon yöntemi, Sleeve yöntemi ve giyotin yöntemi gibi çeşitli teknikleri vardır.

BENİM DE TERCİH ETTİĞİM YÖNTEM BUDUR!

Bu yöntemde, kendiliğinden eriyebilen materyal ile dikiş atıyoruz. Yani sonrasında dikişleri aldırmak gerekmiyor.

Genel anestezi ile ameliyatı; çocuk için en güvenilir kabul edilen, çocuk ve cerrah açısından en konforlu olan yöntem olarak kabul ediyoruz.

Çocuğunuzu, doğru bir şekilde ve gerçekleri anlatarak bilgilendirin ve psikolojik olarak hazırlayın ve asla yalan söylemeyin. Pipisini kestirmek yerine sünnetini yaptırmak sözünü kullanın.

Operasyon günü hastaneye gelirken, mümkünse yalnızca anne, baba ve çocuğun birlikte gelmesi uygundur. Çok kalabalık gelinen durumlarda çocuğun bu durumdan olumsuz etkilendiği ve daha fazla tedirginlik ve korku belirtileri gösterdiği gözlenmektedir.

Sünnet sonrası bakım:

Ameliyathaneden gelen çocuklarda anestezinin etkisinden kurtulma, yaklaşık 30 – 60 dakika kadar sürmektedir. Bu dönemde çocuklar fazlaca ağlayabilirler ki bu ağlama krizinin çok önemli olmadığı bilinmelidir.

Çocuğunuz genel anestezi ile (maske ile) uyutulmuşsa, odasına geldikten sonra minimum 2 saat herhangi bir şey yememeli ve içmemelidir. Lokal anestezi ile olan bebekler ise operasyondan sonra beslenebilir ve 30 dakika içerisinde taburcu olabilirler.

6 yaş sonrası çocuklarda, penis başında oluşan hassasiyeti azaltmak için 10 gün “Sünnet Külotu” kullanmanızda sakınca yoktur.

Ameliyat çocuğunuzu, 5 – 6 saat istirahat ettirin, akabinde ayağa kalkıp yürüyebilir, ev içerisinde ihtiyaçlarını giderebilir. Ancak ilk iki gün her 2 saatte bir 30 dakika sırtüstü yatarak dinlenmesinde fayda vardır. Bisiklete binme, top oynama, koşma gibi hareketleri ilk 2 hafta yapmamalıdır.

Ameliyattan 10 gün sonra denize girebilir.

Sünnet sonrası yaşanabilecek sorunlar nelerdir?

Ameliyattan 6 – 8 saat sonra bölgesel uyuşturmanın etkisi geçer, hafif şiddette ağrı hissedebilir.

Ameliyat sonrasında çocuğunuz en geç 12 saat içinde idrarını yapar. Bu esnada çok hafif yanma olabilir. Böyle bir sorun yaşandığında, reçete ettiğimiz ağrı kesicinin verilmesi ve göbeğin alt kısmına ılık havlu konması yeterlidir.

Ameliyattan sonra, lokal anestezi uygulamasına bağlı olarak, küçük morluklar, penis başında hafif şişlik ve kızarıklık olabilir ki bunların tamamı normal olup, ilerleyen günlerde tamamen kaybolurlar. Hareket kısıtlama ve kıyafet konusunda özenli davranılmazsa, kızarık ve şişlikler fazla olabilir. Bu sorunlar pek önemli değildir ve iyileşmeyi birkaç gün geciktirebilir.

Ameliyattan sonra nadiren kanlı sızıntı olabilirse de bu önemsizdir. Böyle bir sorun yaşandığında, kanayan bölgenin steril bir gazlı bezle 5-10 dakika süreyle baskılanması yeterlidir. Kanamanın durmadığı durumlarda doktorunuza başvurun.

Çocuğunuzun sünnetli penisi, iyileşme tamamlanana kadar kötü görünebilir.

2 – 3 hafta sabretmek gerekir. Penis başında oluşan kahverengi yara kabukları, iyileşmenin devam ettiğini gösterir. Genelde 10-15 gün içinde kendiliğinden dökülerek kaybolur. Kabukların zorlayarak kaldırılmaması gerekir.

Kanama, en sık ortaya çıkan sorundur. Genellikle travmayı takiben gözlenebilir. Yenidoğan bebeklerde kanama sorunlarının gelişmesini önlemek için ilk hafta içinde ameliyat yapılacaksa doğumdan hemen sonra K vitamini enjeksiyonu yapılmalıdır.

Enfeksiyon riski, usulüne uygun yapılmayan özellikle toplu sünnetlerde daha yüksektir.

Peniste kalıcı şekil bozukluğu, işin uzmanı olmayan kişilerin yaptığı ameliyatlarda gözlenir ve böyle bir durum yaşandığında revizyon denen cerrahi işlem tekrarı gerekebilir.

Cilt köprüsü, özellikle yenidoğanda, sünnet derisi mukozasının penis başından tam ayrılmaması nedeniyle gelişir. Cerrahi olarak düzeltmek gerekir.

İnklüzyon kistleri, takiplerde düzelme yoksa cerrahi uygulanmalıdır.

Üretrokutanöz fistül, ameliyat sırasında üretranın yaralanması sonucu gelişebilir ve cerrahi gerekir.

İdrar deliğinde darlık (meatal stenoz), frenilum damarının kesilmesi ile veya bezli çocuklarda görülen ülserler sonucunda gelişebilir. Tedavisi öncelikle idrar deliğinin genişletilmesi (dilatasyon), düzelme olmazsa cerrahidir. (Meatotomi)

Lokal anesteziye bağlı allerjik reaksiyonlar ve anestezi amaçlı lidocaine – prilocaine içeren ajanların kullanılması durumunda methemoglobinemi gelişebilir.

Tekrarlayan fimozis, fibrozise bağlı gelişir. Tedavisi ameliyatın tekrar yapılmasıdır.

Sünnetten sonra yapışıklık; kilolu çocuklarda veya bebeklerde göbek altı yağ dokusu fazlalığından dolayı penis tam olarak görünmez ve penisin yağ dokusuna bastırılarak geri sıyrılması ve temizlik yapılması gerekir. Birkaç hafta süresince, 15 dakikalık sıcak oturma banyosu sonrasında masaj ile bu yapışma olasılığı azalacaktır.

Manisa’da sünnet ameliyatının en yoğun olarak yapıldığı cerrahi kliniklerden birinde görev yapmaktayım.

 

Referanslar:

1. Circumcision

2. Circumcision Basics

3. Yenidoğan sünneti ne zaman yapılır?

4. Sünnet ne zaman yapılmalı?

5. Sünnet sonrası bakım nasıl yapılır?

6. Sünnet olan bebek bakımı

7. Sünnet hazırlıkları nelerdir?

8. Sünnet nasıl yapılır?

9. Sünnet nedir, nasıl yapılır?

10. Bitik nedir? Fimozis, Sünnet derisinin darlığı

 

Sünnet nedir? Sünnet için en uygun yaş

Default image
Op. Dr. Ali GÜRTUNA
Çocuk Cerrahisi, Çocuk Sağlığı Hastalıkları konularında güncel, en doğru sağlık bilgileri ve hesaplama programları için sitemi ziyaret edin! Sünnet, kasık göbek fıtığı, apandisit, kabızlık, testis hastalıkları, idrar kaka kaçırma, enfeksiyon, koronavirüs COVID 19, hesaplama programı ve çok daha fazlası.