Damarları Temizleyen Vitamin Var mı? Kanıtlar ve Riskler

“Damarları temizleyen vitamin” arayışı, tıkanmış bir damarı takviyeyle açma beklentisine dönüşmemelidir. Multivitaminlerin kalp krizi veya inmeyi önlediğini gösteren güvenilir bir sonuç bulunması ile bir vitaminin vücudun normal işleyişinde görev alması farklı konulardır. Bir ürünün antioksidan içermesi, damar içindeki plağı ortadan kaldırdığı anlamına gelmez.

Vitamin almak ile damar hastalığını tedavi etmek farklıdır

Amerikan Kalp Derneğinin aktardığı geniş araştırma değerlendirmesinde multivitamin-mineral kullanımı kalp krizi, inme veya kalp-damar kaynaklı ölüm bakımından koruma göstermemiştir. Bu sonuç, vitamin eksikliği bulunan bir kişinin tedavi gereksinimini yok saymaz; takviyeyi herkese yönelik bir damar koruyucu gibi sunmanın doğru olmadığını gösterir.

“Antioksidan” ifadesi tek başına neden yeterli değil?

Bir maddenin biyolojik bir süreçte görev alması, o maddenin takviye olarak verilmesinin kalp krizlerini azalttığını göstermez. Ürün hakkında okurken çalışmanın neyi ölçtüğünü sorun: Bir kan değerini mi, yoksa insanların hastalanmasını ve yaşam süresini mi? Beslenmedeki bir vitaminin gerekliliğini, aynı vitaminin yüksek doz kapsülünün yararıyla eş tutmayın.

D vitamini damarları açar mı?

D vitamini düzeyi düşük kişilerde kalp hastalıklarının daha sık görülmesi, D vitamini almanın bu hastalıkları önlediğini tek başına kanıtlamaz. Fiziksel aktivite, beslenme ve başka sağlık özellikleri de bu ilişkiyi etkileyebilir. NHLBI’nin değerlendirdiği kontrollü çalışmalarda D vitamini takviyesi kalp krizi, inme veya kalp-damar ölümünü azaltmamıştır.

Bu nedenle saptanmış bir eksikliği gidermek için yapılan plan ile “damar temizleme” amacıyla yüksek doz kullanmak aynı şey değildir. Daha yüksek miktar, kalp için daha fazla yarar demek değildir. D vitamini kullanıyorsanız mevcut planınızı bir internet listesindeki önerilerle değiştirmeyin.

Eksiklik saptanırsa ne değişir?

Bir eksiklik için önerilmiş takviyenin amacı, eksikliğin yönetimidir. Bu planı damar plaklarının kaybolacağı sözüyle açıklamak doğru olmaz. Çalışmalardan çıkan sonuçların hangi kişiler için geçerli olduğunu ve sizin önerilme nedeninizle örtüşüp örtüşmediğini hekiminizle konuşabilirsiniz.

Kan sulandırıcı kullananlar neden dikkat etmeli?

Takviye kutusunda vitamin yazması, ilaçlarla etkileşmeyeceği anlamına gelmez. Özellikle warfarin kullananlarda K vitamini alımındaki değişiklikler tedavinin dengesini etkileyebilir. Bu uyarı bütün yeşil sebzeleri bırakmak anlamına gelmez; beslenme ve takviye değişikliklerini tedaviyi izleyen ekiple birlikte değerlendirmek gerekir.

E vitamini takviyesi de warfarin gibi ilaçlarla birlikte kanama riskini artırabilir. Sarı kantaron dahil bitkisel ürünler bazı kalp ilaçlarının etkisini değiştirebilir. Reçeteli ilaç, reçetesiz ürün ve takviyelerinizi aynı listede hekime veya eczacıya gösterin.

Takviye almadan önce sorulacak sorular

• Ürünü hangi belirli amaçla kullanmak istiyorum?
• Kullandığım ilaçlarla birlikte alınması uygun mu?
• Beslenmemdeki değişiklikler ilaç takibini etkiler mi?
• Mevcut tedavimi değiştirmeden önce kime danışmalıyım?

Etkileşim kontrolüne nasıl hazırlanabilirsiniz?

Görüşmeye yalnızca “kalp vitamini kullanıyorum” diyerek gitmek yerine kutuyu veya içerik fotoğrafını götürün. Birden fazla ürünü aynı anda kullanıyorsanız hepsini bildirin. Doktorunuzun bilmediği bitkisel karışımlar da bu değerlendirmeye dahildir. İlaçla birlikte kullanım hakkındaki soruyu ürünü satın aldıktan sonra değil, başlamadan önce sorun.

Damar sağlığında asıl takip neleri kapsar?

Aterosklerozun yönetimi; sigarayı bırakma, beslenme, hareket, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolünü kapsar. Gerektiğinde ilaç veya girişim gerekir. Kişisel hedefleri anlamak için LDL kolesterol hedefi ve kolesterol ilacı kullanırken dikkat edilecekler rehberlerine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• AHA: Multivitaminler ve kalp hastalığı
• NHLBI: D vitamini ve kalp sağlığı
• AHA: Takviye ve ilaç etkileşimleri
• NHLBI: Ateroskleroz tedavisi