Ulnar deviasyon ya da ulnar kayma, parmakların küçük parmak tarafına doğru yönelmesiyle görülen el şekil bozukluğudur. Özellikle romatoid artritte, eklemleri destekleyen bağların ve tendonların etkilenmesiyle ortaya çıkabilir. Değerlendirmede yalnız parmakların görünümüne değil, ağrıya, kavrama gücüne ve günlük işlerin ne ölçüde zorlaştığına bakılır.
Hangi değişiklikler dikkate alınmalı?
Parmakların başparmaktan uzaklaşması; eklem şişliği, tutukluk veya hareket kaybıyla birlikte bulunabilir. Tendonların etkilenmesi parmağı bükmeyi ya da düzleştirmeyi zorlaştırabilir. Özellikle bir parmağı hareket ettirme yeteneği aniden kaybolursa, bunu yalnız eski romatizmaya bağlayıp bekletmeyin; tendon hasarı açısından değerlendirme gerekir.
Muayenede elin ve parmakların hizası, ağrılı eklemler, tendon hareketleri ve diğer eklemler birlikte incelenir. Görüşmeye, hangi hareketin zorlaştığını anlatan örneklerle gidin: anahtar çevirmek, düğme iliklemek veya bir bardağı taşımak gibi. Bu bilgiler tedavinin işlevsel hedefini belirlemeye yardımcı olur.
El bileğindeki sorunla nasıl ilişkilidir?
El bileği; önkol kemikleri ve küçük el bileği kemiklerinin birlikte çalıştığı karmaşık bir bölgedir. Romatoid artrit bileğin dizilimini de bozabilir. Ancak eldeki her ağrı veya eğrilik aynı nedene bağlı değildir: eski kırıklar, bağ yaralanmaları ve farklı artrit türleri de değerlendirmede önem taşır. Bu nedenle yalnız görüntüye bakarak hastalık adı koymak yerine, değişikliğin başlangıcı ve yaralanma öyküsü araştırılır.
Hekim gerekli gördüğünde röntgen veya kan incelemeleriyle eklem hasarını ve iltihaplı hastalık olasılığını değerlendirir. Parmak kayması ile bilekteki hasarın ayrı ayrı anlaşılması, tedavi seçeneklerinin doğru bölgeye yönelmesini sağlar.
İlaç tedavisinin hedefi nedir?
Romatoid artrit saptanırsa tedavinin temel hedefi iltihabı azaltmak ve yeni eklem hasarını önlemektir. Ağrı kesici kullanmak ile hastalığın ilerleyişini değiştiren tedavi aynı şey değildir. Romatoloji ekibi ilaçların etkisini, yan etkilerini ve gerektiğinde test sonuçlarını izler; plan zaman içinde değişebilir. Oluşmuş eklem hasarının bütünüyle geri döneceği beklenmemelidir.
Fizik tedavi ve ergoterapi, elin kullanımını sürdürmeye ve günlük işlere uyum sağlamaya yardımcı olabilir. İlaç takibiyle el rehabilitasyonu birbirini tamamlar; birinin uygulanması diğerini gereksiz kılmaz.
Atel ve cerrahi ne zaman düşünülür?
Atel, seçilmiş hastalarda eklemi destekleyip ağrıyı azaltmak için kullanılabilir. Kullanım süresi ve günlük işlere uygunluğu önemlidir; uzun süre gereksiz hareketsizlik kasları zayıflatabilir. Her el için aynı ürün veya aynı kullanım programı uygun olmayabilir. Elin işlevini koruyacak bir plan sağlık ekibiyle belirlenmelidir.
Cerrahi, ameliyatsız yöntemlerle yeterli rahatlama sağlanamadığında ve ağrı ya da işlev kaybı belirgin olduğunda gündeme gelebilir. Seçenek; hangi eklemin etkilendiğine, hasarın düzeyine ve kişinin ihtiyacına göre belirlenir. Eklem dondurma ağrıyı azaltabilir fakat o eklemde hareketi ortadan kaldırır; eklem değiştirme ve onarımın hedefleri farklıdır. Görünümü düzeltmek kadar, ameliyattan sonra elin hangi işleri yapabileceği de konuşulmalıdır.
Günlük yaşam ve takip planı
Ağrılı dönemlerde dinlenme ile uygun hareket arasında denge kurun. Bir etkinlik belirgin ağrı, sıcaklık veya şişlik oluşturuyorsa durup dinlenin; sürekli sorun çıkaran hareket için alternatif yöntem öğrenin. Fizyoterapist egzersiz seçimine yardımcı olabilir. İyi hissetmek, romatizma ilaçlarını kendiliğinizden bırakmak için gerekçe değildir. Reçetesiz ağrı kesici veya takviye eklemeden önce etkileşimleri sorun.
Kontrolde ağrıdaki değişimi, yeni şişliği ve yapmakta zorlandığınız işleri paylaşın. Romatoid artrit alevlenmesi rehberi, bilinen hastalıkta yeni yakınmaların değerlendirilmesini tamamlar.
Kaynaklar
- ASSH: Romatoid artritte el bulguları ve tedavi
- AAOS: El bileği artriti
- NIAMS: Romatoid artritte tedavi ve izlem
- AAOS: El artritinde değerlendirme ve tedavi
- NHS: Romatoid artritle günlük yaşam
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.