Diyabetik ketoasidoz, yeterli insülin olmadığında yağların parçalanmasıyla ketonların birikmesi ve kanın asitliğinin artmasıdır. Yalnız yüksek bir şeker ölçümü değildir; sıvı kaybı ve vücudun kimyasal dengesindeki bozulma yaşamı tehdit edebilir. Kusma, karın ağrısı, derin ve hızlı soluma veya belirgin halsizlik gelişiyorsa evde şekerin kendiliğinden düşmesini beklemeyin.
Türkiye’de acil çağrı: 112.
Hangi belirtiler birlikte düşünülmeli?
Aşırı susama ve sık idrara çıkmayı; bulantı, kusma, meyvemsi nefes kokusu ve solunumda değişiklik izleyebilir. Sıvı tutamayacak kadar kusma, nefes almakta güçlük veya birden fazla ketoasidoz belirtisi acil değerlendirme nedenidir. Ölçülmüş yüksek keton düzeyi de acil yardım gerektirebilir. Bütün bulguların aynı anda ortaya çıkmasını beklemeyin.
Şeker çok yüksek değilse dışlanır mı?
Hayır. Özellikle SGLT2 inhibitörü kullananlarda, belirgin derecede yüksek kan şekeri olmadan da ketoasidoz gelişebilir. Bu nedenle yalnız glukoz sayısına bakarak kusma, karın ağrısı veya olağandışı solunumu önemsiz kabul etmeyin. Kullanılan diyabet ilaçlarının adlarını acil ekibe bildirin. Ketoasidoz, tip 2 diyabette veya henüz diyabet tanısı almamış kişide de görülebilir.
Hastalık günlerinde neden risk artar?
Enfeksiyon ve başka hastalıklar insülin ihtiyacını değiştirebilir. İnsülinin atlanması veya pompanın çalışmaması da ketoasidozu tetikleyebilir. Diyabet ekibinizin hastalık günleri için verdiği kan şekeri ve keton izlem planını önceden öğrenin. Acil belirtiler başladıktan sonra yalnız evde izleme devam etmek, gerekli hastane tedavisini geciktirmemelidir.
Önceden tanı yoksa hangi ipuçları önemli?
Daha önce diyabet tanısı konmamış birinde de aşırı susama ve idrara çıkma, ardından kusma ve solunum değişikliği ilk uyarı olabilir. Yakınının diyabeti olmadığını düşünmek bu belirtileri önemsiz yapmaz. Yeni başlayan yakınmaları ve ne kadar süredir devam ettiklerini acil ekibe anlatın.
Bilinç bulanıklığı veya kişinin çevresine verdiği yanıtta azalma ağırlaşma işareti olabilir. Halsizliği yalnız uykusuzluğa bağlamayın; keton ve asitlik değerlendirmesi hastanede yapılır. Ketoasidozdan şüphelenildiğinde egzersizle şekeri düşürmeye çalışmak uygun bir çözüm değildir.
Hastanede hangi değerler değerlendirilir?
Keton ölçümü, kanın asitlik durumunu gösteren pH ve bikarbonat gibi sonuçlar, klinik durumla birlikte değerlendirilir. Tek bir glukoz sonucu tanının bütününü açıklamaz. Tedavide damar yoluyla sıvı, insülin ve elektrolit dengesinin düzenlenmesi gerekebilir; uygulamalar ölçümlere göre izlenir. Bu, internetten seçilecek bir düzeltme dozu ile evde yönetilecek bir tablo değildir.
Taburculuk sonrası hangi plan netleşmeli?
Diyabet ekibiyle ketonun ne zaman ölçüleceğini, hangi sonuçta yardım isteneceğini ve hastayken ilaçlarla nasıl davranılacağını görüşün. İnsülin veya diğer tedavileri kendi kararınızla kesmek ya da değiştirmek yerine kişisel talimatınızı izleyin. Ketoasidozla hipoglisemi farklı acillerdir; birinin tedavisini diğerine uygulamaya çalışmayın.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.