B3 vitamini, niasin adıyla da bilinir ve besinlerin enerjiye dönüştürülmesine yardımcı olur. Günlük beslenme ihtiyacı, eksiklik tedavisi ve kolesterol için reçetelenen yüksek doz ilaçlar aynı şey değildir. Bir ürünün “vitamin” olarak satılması, her miktarda veya her amaçla kullanılabileceğini göstermez.
B3 hangi besinlerde bulunur, günlük ihtiyaç nedir?
Et, tavuk ve balık; bazı kuruyemişler, baklagiller ve tahıllar kaynaklar arasındadır. Bazı ekmek ve kahvaltılık tahıllara da niasin eklenir. Vücut, proteinlerdeki triptofanı niasine dönüştürebildiğinden gereksinim “niasin eşdeğeri” ile ifade edilir.
NIH’nin yetişkinler için bildirdiği günlük miktarlar erkeklerde 16 mg, kadınlarda 14 mg niasin eşdeğeridir; gebelikte 18 mg, emzirmede 17 mg’dır. Bu beslenme referansları hastalık tedavisi için doz önerisi değildir. Etiketteki yüksek miktarı günlük gereksinimle eş tutmayın.
Nikotinik asit ve nikotinamid aynı mı?
Takviyelerdeki iki ana form nikotinik asit ve nikotinamiddir. Nikotinik asit yüzde ve gövdede kızarma, yanma ve kaşıntı yapabilir. Nikotinamidin yan etki profili farklıdır; ancak yüksek dozda onun da zararsız olduğu varsayılmamalıdır. Niasin içeren ürünü seçerken yalnız ön yüzdeki “B3” yazısına değil, hangi formu ve ne kadar içerdiğine de bakın.
Eksiklik ve pellegra nasıl değerlendirilir?
Niasin veya triptofan yetersizliği ya da emilim bozukluğu pellegra gelişimine yol açabilir. Bağırsak hastalıkları, obezite cerrahisi, aşırı alkol kullanımı ve bazı ilaçlar değerlendirmede önemlidir. Güneş gören alanlarda pullanan cilt yaraları, ishal, güçsüzlük ve zihinsel karışıklık görülebilir. Bu bulgular tek başına evde tanı koymak için kullanılmamalıdır.
Değerlendirmede beslenme öyküsü ve muayene yapılır; gerektiğinde kan veya idrar incelemeleri istenir. Tedavide eksikliği gidermenin yanında buna yol açan hastalık ve cilt sorunları da ele alınır. Önerilen ürün, miktar ve sıklık kişiye göre belirlenir. Tedavisiz pellegra ciddi sinir sistemi hasarına yol açabileceği için belirtileri geçiştirmeyin.
Kolesterol için niasin neden ayrı bir konudur?
Reçeteyle kullanılan niasin kan yağlarını değiştirebilir. Bununla birlikte statin tedavisine eklenmesinin kalp krizi veya inme riskini azaltmada ek yarar sağladığı gösterilmemiştir. Bazı özel durumlarda hekim tarafından kullanılabilse de kendi kendinize reçetesiz niasin alarak kolesterol düşürmeye çalışmayın.
Hangi riskler ve takip önemlidir?
Kızarma, baş ağrısı ve mide yakınmalarının yanında karaciğer sorunları, kan şekeri değişiklikleri ve gut gibi riskler önem taşır. Diyabet, böbrek hastalığı, ülser, gebelik veya başka ilaç kullanımı varsa hekime bildirin. Reçeteli tedavide etkinlik ve yan etkiler kan testleriyle izlenebilir. Sarılık, bayılma, çarpıntı veya belirgin kas yakınmalarında sağlık profesyoneline başvurun.
Diğer beslenme rehberlerini karşılaştırırken B1 ihtiyacı, B2 eksikliği ve B5 vitamini için verilen bilgilerin aynı tedavi anlamına gelmediğini unutmayın.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.