B5 vitamini (pantotenik asit), besinlerden enerji elde edilmesinde ve yağların yapımı ile yıkımında görev alır. Bir vitaminin vücutta görev yapması, daha fazlasını almanın her yakınmayı gidereceği anlamına gelmez. Beslenmede yeterlilik, gerçek eksiklik ve belirli bir fayda için takviye kullanımı ayrı değerlendirilmelidir.
Eksiklik yaygın mı, hangi sorunlar görülebilir?
Ağır eksiklikte el ve ayaklarda yanma veya uyuşma, belirgin yorgunluk, baş ağrısı, uyku ve sindirim sorunları görülebilir. Bu belirtiler üzerinden kendinize B5 eksikliği tanısı koymayın. Pantotenik asit birçok besinde bulunur; NIH, ABD’de eksikliğin çok nadir olduğunu bildirir. Bu ülkeye ait sıklığı Türkiye için ölçülmüş bir oran gibi kullanmak doğru olmaz.
Takviye formu ve fayda iddiaları
Ürünlerde kalsiyum pantotenat veya pantetin gibi formlar bulunabilir. Bir formun diğerinden üstün olduğu gösterilmiş değildir. Pantetinin kan yağlarına etkisi araştırılıyor olsa da daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır; bu araştırmalar genel B5 ürünlerini kolesterol tedavisinin yerine koymaz. Çok yüksek dozlar mide rahatsızlığı ve ishale neden olabilir.
Tek başına B5, B kompleksi ve multivitamin ürünleri aynı içerikte değildir. Görüşmeye giderken kullandığınız ürünün etiketini ve günlük kullanım miktarını gösterin; reçeteli ilaçlarla birlikte aldığınız destekleri de bildirin. Bir ürünün formunu değiştirmek, yararının mutlaka artacağı anlamına gelmez.
B5 vitamini hangi besinlerde bulunur?
Tavuk, sığır eti, yumurta, mantar ve avokado kaynaklar arasındadır. Tam tahıllı gıdalar ve birçok sebze de farklı miktarlarda pantotenik asit içerir. Kahvaltılık tahılların kaynak olup olmadığı zenginleştirilmesine bağlıdır; etiketi kontrol edin. Gebelikte karaciğer tüketiminden kaçınılmalıdır; NHS bu dönemde karaciğeri önermemektedir.
Çeşitli beslenmek, tek bir “süper besin” aramaktan daha uygun bir başlangıçtır. Yüksek doz kullanım hakkında verilerin sınırlı olması, gereksiz miktarları güvenli sayma gerekçesi değildir.
Günlük ihtiyaç ne kadardır?
EFSA’nın yeterli alım değeri yetişkinlerde günlük 5 mg’dır; aynı değer gebelik için de kullanılır. Emzirmede 7 mg, çocuklarda 4 mg ve ergenlerde 5 mg yeterli alım önerilmiştir. Bunlar Avrupa beslenme referanslarıdır; kişiye özel tedavi dozu değildir. Başka kurumların tablolarını okurken yaş grubu ve referans sisteminin aynı olup olmadığını kontrol edin.
Neden herkese tek bir tedavi şeması verilmiyor?
EFSA, ortalama gereksinimi hesaplamak için verilerin yetersiz olduğunu; bu nedenle yeterli alım yaklaşımını kullandığını açıklar. Görüşte, gereksinimi belirlemek için uygun biyobelirteç bulunmadığı da belirtilir. Dolayısıyla her kişi için aynı “ideal kan düzeyi” veya standart takviye kombinasyonu çıkarmak doğru değildir. Beslenme değerlendirmesini, yakınmaların nedeninin araştırılmasının yerine koymayın.
Diğer vitaminlerdeki farklı sorular için B3 ve yüksek doz niasin, B2 rehberi ve B6 takviyelerinin güvenli kullanımı ayrı başlıklardır.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.