Reaktif Artrit Belirtileri: Enfeksiyon Sonrası Eklem Ağrısı

Reaktif artrit, bazı bakteriyel enfeksiyonlardan sonra gelişebilen eklem iltihabıdır. Özellikle sindirim sistemi, idrar yolu veya genital bölgedeki enfeksiyonlarla ilişkili olabilir. Eklem yakınmaları çoğunlukla enfeksiyondan birkaç hafta sonra başlar; o sırada ilk enfeksiyonun belirtileri geçmiş olabilir. Enfeksiyon sonrası her eklem ağrısı ise reaktif artrit değildir.

Eklem belirtileri nasıl bir dağılım gösterir?

Diz ve ayak bileği gibi alt vücut eklemlerinde ağrı, şişlik ve tutukluk görülebilir. Yakınmalar vücudun bir tarafında daha belirgin olabilir; sabahları veya geceleri tutukluk dikkat çekebilir. Topuk ağrısı, tendonların kemiğe tutunduğu yerlerin etkilenmesiyle ilişkili olabilir. Bazı kişilerde el veya ayak parmaklarında şişme ya da bel bölgesinde yakınmalar da gelişir.

Göz ve idrar yakınmaları mutlaka birlikte olur mu?

Hayır. Eklem, göz ve idrar yolu bulgularının hepsi aynı kişide veya aynı anda bulunmayabilir. Gözde kızarıklık, ağrı, ışık hassasiyeti ya da bulanık görme; idrarda yanma veya sık idrara çıkma görülebilir. Ağız yaraları, cilt değişiklikleri ve yorgunluk da eşlik edebilir.

Hangi belirtilerde gecikmeden değerlendirme gerekir?

Aniden başlayan, özellikle tek eklemde şiddetli ağrı ve şişlik varsa beklemeyin. Eklemin sıcak veya kızarık olması, eklem ağrısına ateş ya da titremenin eklenmesi de gecikmeden sağlık kuruluşunda değerlendirme gerektirir. Bu bulguları evde reaktif artrit diye adlandırıp izlemek güvenli bir tanı yöntemi değildir.

Eklem yakınmalarıyla birlikte ağrılı veya kızarık göz ve görme sorunu varsa hızlı değerlendirme isteyin. İdrarda ağrı, genital akıntı, döküntü ya da yara ile eklem ağrısının birlikte olması da hekime gecikmeden bildirilmelidir. Alışılmadık biçimde şişen ve ağrıyan bir eklem, belirgin bir enfeksiyon hatırlamasanız da değerlendirilmelidir.

Önceki enfeksiyonu hatırlamıyorsanız

Tetikleyici enfeksiyon çok hafif geçirilmiş olabilir. Son haftalardaki ishal veya idrar ve genital yakınmalarını, eklem belirtilerinin başladığı tarihle birlikte anlatın. Bu öykü tanı değerlendirmesine yardımcıdır; tek başına hastalığı kanıtlamaz. Reaktif artrit yalnız cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan sonra oluşmaz.

Tanı nasıl netleştirilir?

Tek bir kesin tanı testi yoktur. Hekim enfeksiyon öyküsünü, eklem muayenesini ve eşlik eden bulguları birlikte değerlendirir. İdrar veya başka örneklerde enfeksiyon araştırılabilir; enfeksiyon temizlenmişse test negatif olabilir. Gerekli durumlarda eklem sıvısı incelenerek eklem enfeksiyonu ve gut gibi başka nedenler araştırılır.

HLA-B27 pozitifliği tek başına reaktif artrit tanısı değildir; negatifliği de hastalığı kesin dışlamaz. İltihap göstergeleri de hastalığa özgü değildir.

Belirtiler başladıktan sonra tedavinin amacı nedir?

Plan; eklem iltihabını, eşlik eden sorunları ve hareket kaybını yönetmeye yöneliktir. Fizyoterapi kişiye uygun hareket ve kuvvet çalışmalarını içerebilir. Antibiyotik, yalnız eklem ağrısı var diye otomatik olarak başlanmaz; devam eden enfeksiyon saptanırsa hekim tarafından planlanabilir. İnternetten antibiyotik veya başka bir ilaç başlayarak tanı sürecini yönetmeyin.

Yakınmalar haftalar veya aylar içinde gerileyebilir; bazı kişilerde uzun sürer. Bu nedenle tek bir iyileşme tarihi verilemez.

Kaynaklar

• NIAMS: Reaktif artrit belirtileri
• NHS: Reaktif artrit ve başvuru belirtileri
• NIAMS: Reaktif artritte değerlendirme