Kaşıntı Neden Olur? Kaşıntıya Ne İyi Gelir, Nasıl Geçer?

Kaşıntıya neyin iyi geleceği nedenine bağlıdır. Cilt kuruluğu, tahriş, alerjik temas, cilt hastalıkları ve bazı ilaçlar kaşıntıya yol açabilir. Görünür döküntü olmaması, yakınmanın önemsiz olduğunu göstermez. Tek bir krem veya ev karışımı bütün nedenleri tedavi etmez.

Kaşıntının olası nedenleri nelerdir?

• Cilt ve temas sorunları: Kuruluk, egzama, sedef, bazı enfeksiyonlar ve parazitler değerlendirilir.
• Alerjik reaksiyonlar: Takı, kozmetik veya başka temaslar etkili olabilir. Kabarık döküntülerle seyreden ürtiker bunlardan farklı değerlendirme gerektirebilir.
• İlaçlar ve diğer hastalıklar: Bazı tedaviler veya böbrek, karaciğer, tiroid ve kan hastalıkları özellikle uzun süren kaşıntıda araştırılabilir.

Bu olasılıkların sıralanması, kaşınan herkesin ciddi bir hastalığı olduğu anlamına gelmez. Görünüm, dağılım ve eşlik eden bulgular birlikte değerlendirilir.

Evde güvenli olarak ne yapılabilir?

• Serin, nemli bir havluyla bölgeyi rahatlatın; kaşımak yerine hafifçe dokunun.
• Kısa ve ılık duşları tercih edin; çok sıcak sudan ve uzun banyodan kaçının.
• Parfümsüz nemlendirici kullanın; parfümlü sabun ve deodorant gibi tahriş edebilen ürünlere ara verin.
• Tırnakları kısa tutun, sıkı ve kaşındıran kıyafetler yerine rahat giysiler seçin.

Bu önlemler belirtileri hafifletebilir; altta yatan nedeni ortadan kaldırdığı varsayılmamalıdır.

İlaç veya krem seçimi neden kişiye göre değişir?

Antihistaminikler özellikle ürtiker gibi bazı nedenlerde yararlı olabilir; her kaşıntıda aynı etkiyi göstermeleri beklenmez. Kortizonlu krem, mantar ilacı veya başka bir tedavinin seçimi tanıya bağlıdır. Muayene olmadan farklı kremleri üst üste kullanmak yerine eczacı veya hekimden uygun ürün konusunda yardım alın.

Hekim değerlendirmesinde ne araştırılır?

Kaşıntının ne zaman başladığı, belirli bir bölgede mi yoksa yaygın mı olduğu, döküntü ve yeni ilaç ilişkisi sorgulanır. Cilt muayenesi yapılır. Görünür bir cilt nedeni bulunmayan bazı kişilerde kan sayımı, böbrek, karaciğer veya tiroid testleri gerekebilir. Herkese bütün testlerin uygulanması gerekmez.

Randevuya kullanılan ilaçların ve yeni cilt ürünlerinin listesini götürün. Yakınmanın uykuya etkisini ve eşlik eden belirtileri anlatın. Gerektiğinde dermatoloji değerlendirmesi planlanır.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Kaşıntı şiddetliyse, günlük yaşamı etkiliyorsa, bütün vücuda yayılıyorsa, tekrarlıyorsa veya bakım önlemleriyle düzelmiyorsa değerlendirme alın. Yeni döküntü, şişlik veya başka kaygı verici değişiklikleri de bildirin. Gebelikte başlayan kaşıntı, bazen gebelikle ilişkili karaciğer sorunlarının belirtisi olabileceğinden hekime veya ebeye danışılmalıdır.

Ne zaman 112 aranmalı?

Kaşıntılı reaksiyona nefes almada güçlük, dil-boğaz şişmesi veya bayılma eşlik ediyorsa 112’yi arayın. Bu belirtiler anafilaksi ile ilişkili olabilir; kremle geçmesini beklemeyin.

Kaynaklar

• AAD: kaşıntının nedenleri
• NHS: kaşıntıda bakım ve başvuru
• DermNet: kaşıntının değerlendirilmesi
• St John Ambulance: anafilaksi