ANA Pozitifliği Ne Anlama Gelir?

ANA pozitifliği için testin istenme nedeni, eşlik eden şikâyetler, önceki sonuçlar ve değerlendirme sınırları.

ANA pozitifliği, kan örneğinde antinükleer antikorların saptandığını gösterir. Bu bulgu lupus gibi otoimmün hastalıkların değerlendirilmesinde yararlı olabilir; ancak tek başına lupus veya başka bir otoimmün hastalık tanısı değildir. Sağlıklı kişilerde de pozitif sonuç görülebilir. (ACR: ANA sonucunun anlamı)

ANA testi neyi araştırır?

ANA, antinükleer antikorların kısaltmasıdır. Test, hücre çekirdeğine yönelik bu antikorların kanda bulunup bulunmadığını araştırır. Klinik belirtilerle birlikte, otoimmün hastalık olasılığını değerlendirmeye yardımcı olur. (MedlinePlus: ANA testi)

Hastalık olmadan neden pozitif olabilir?

ANA bazı sağlıklı kişilerde bulunabilir ve yaşla birlikte pozitiflik daha sık görülebilir. Bazı ilaçlar ve viral enfeksiyonlar da sonuca katkıda bulunabilir. Bu nedenle “pozitif” sözcüğü raporda tek başına okunduğunda, kişinin hastalık olasılığını veya hangi tedaviye ihtiyaç duyduğunu açıklamaz. Hekim, testin istenme nedenini ve mevcut yakınmaları birlikte değerlendirir. (ACR: pozitif ANA ve klinik bağlam)

Titre ve örüntü ne demektir?

Titre, örnek seyreltildiğinde antikorun hâlâ saptanabildiği düzeyi ifade eder. Örüntü ya da “pattern”, laboratuvarın antikor boyanmasında gördüğü görünümü tanımlar; hangi antikorların araştırılabileceğine ilişkin ipucu sağlayabilir. Titre ve örüntü, rapordaki diğer açıklamalarla birlikte okunmalıdır. (NHS: ANA titre ve örüntüsü)

Her laboratuvar ANA’yı aynı biçimde raporlamaz. Bazı raporlarda negatif, zayıf pozitif veya pozitif ifadesi ve örüntü bulunur; titre her zaman rutin olarak verilmez. Örneğin homojen bir örüntü bazı antikorlarla ilişkili olabilse de özgül olmayan bir bulgu da olabilir. Tek bir örüntü adından hastalık sonucu çıkarılmamalıdır. (NHS: ANA yöntem ve raporlama bilgisi)

Hangi yakınmalarla birlikte değerlendirilir?

Eklem ağrısı, tutukluk veya şişlik; döküntü ve cilt değişiklikleri; açıklanamayan ateş, kas ağrısı veya halsizlik değerlendirmede önemli olabilir. Bunların hiçbiri tek başına ANA’nın bir hastalığa bağlı olduğunu kanıtlamaz. Yakınmalarınızın ne zaman başladığını ve nasıl seyrettiğini hekime anlatın. (MedlinePlus: ANA isteminin klinik bağlamı)

Pozitif sonuçtan sonra hangi incelemeler gündeme gelebilir?

Hekim, belirtilere ve rapordaki örüntüye göre daha özgül antikor incelemelerini değerlendirebilir. Anti-dsDNA veya ENA incelemeleri buna örnektir. Her pozitif ANA için aynı test panelinin gerekli olduğu düşünülmemelidir; değerlendirme klinik soruya göre şekillenir. (NHS: ANA ile ilişkili antikor incelemeleri)

Kullandığınız ilaçların listesini görüşmeye götürün. Bazı ilaçlar ANA sonucunu etkileyebilir; fakat sırf test pozitif çıktı diye hekim önerisi olmadan ilacınızı bırakmayın. (MedlinePlus: ANA testi ve ilaçlar)

ANA’yı sürekli tekrarlatmak gerekir mi?

ANA, hastalık aktivitesini veya tedaviye yanıtı izlemek için yararlı bir araç değildir; seri ölçümler bu amaçla önerilmez. Titreye bakarak “hastalığım arttı” ya da “tedavim işe yaramadı” sonucu çıkarılmamalıdır. Kontrolün amacı ve gerekli incelemeler hekimle belirlenmelidir. (NHS: ANA tekrarının sınırları)

Şikâyet yoksa ne yapmalı?

Bir pozitif ANA sonucu, hemen tedavi başlanması gerektiği anlamına gelmez. Testi isteyen hekimle sonucu görüşüp muayene veya ek inceleme gerekip gerekmediğini sorun. Görüşmede “Bu test neden istendi?”, “Belirtilerimle ilişkisi var mı?” ve “Hangi değişiklikte yeniden başvurmalıyım?” soruları yararlı bir başlangıç olabilir. (ACR: pozitif ANA sonrası yaklaşım)

Negatif ANA ise otoimmün hastalık olasılığını azaltabilir, ancak tüm otoimmün hastalıkları tamamen dışlamaz. Yakınmalar sürüyorsa değerlendirme yalnız pozitif/negatif sözcüğüne bağlanmamalıdır. (MedlinePlus: negatif ANA sonucu)

Bu rehber, testin anlamını açıklayan genel sağlık bilgisidir. Kişisel tanı veya tedavi kararı için tıbbi değerlendirme gerekir.

İlgili Okumalar

Kaynaklar

Konuya özgü resmî kaynaklar

Genel ek okuma

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.