Menstruasyon Nedir? Adet Döngüsü (Regl Döneminin 4 Fazı)

Menstruasyon, rahim iç tabakasının kan ve dokuyla vajinadan atılmasıdır; günlük dilde adet veya regl denir. Adet döngüsü ise yalnız kanama günlerini değil, vücudun olası gebeliğe hazırlanırken geçirdiği hormonal sürecin tamamını kapsar.

Adet döngüsü nasıl hesaplanır?

Kanamanın başladığı gün birinci gündür. Döngü uzunluğu, bu gün ile sonraki adetin ilk günü arasındaki süredir. Herkesin döngüsü 28 gün olmak zorunda değildir; yetişkinlerde 24–38 günlük aralıklar görülebilir. Kişinin alışılmış düzeni, yaşı ve yeni değişiklikler de önemlidir.

Adet döngüsünün dört fazında ne olur?

Bu dört başlık süreci anlamayı kolaylaştırır. Menstrual faz ile foliküler fazın başlangıcı örtüşür; bunlar birbirinden tamamen ayrı dört eşit zaman dilimi değildir.

1. Menstrual faz: kanama

Gebelik oluşmadığında rahim iç tabakası dökülür. Döngünün ilk günü bu kanamayla başlar.

2. Foliküler faz: yumurtanın hazırlanması

Adetin ilk gününde başlar ve yumurtlamaya kadar sürer. FSH hormonu yumurtalıktaki foliküllerin gelişmesini destekler; yükselen östrojen rahim iç tabakasının yeniden kalınlaşmasına katkı sağlar.

3. Ovülasyon: yumurtlama

LH hormonundaki yükselişle yumurta serbestleşir. 28 günlük örnekte yaklaşık 14. gün anlatılır; bu tarih herkes için sabit değildir.

4. Luteal faz: yumurtlama sonrası

Progesteron rahim iç tabakasını gebeliğe hazırlar. Gebelik oluşmazsa hormon düzeylerinin düşmesi yeni kanamayı başlatır. Kramp, şişkinlik ve meme hassasiyeti gibi belirtiler kişiden kişiye değişebilir.

Döngü takibinde neler kaydedilmeli?

Takvime başlangıç gününü ve kanamanın kaç gün sürdüğünü yazın. En yoğun gündeki ped veya tampon değişimini, ağrıyı, günlük yaşama etkisini ve adet öncesi belirtileri not edin. Bu kayıtlar görüşmede yardımcıdır; tek başına tanı koymaz.

İlk adetlerin ardından ve menopoza geçişte düzen değişebilir. Gebelik veya emzirme yokken üç ay adet olmamak ya da 15 yaşına kadar ilk adetin başlamaması değerlendirme gerektirir. Adet olmama durumunu ayrıca amenore rehberinde okuyabilirsiniz.

Hangi kanama değişiklikleri değerlendirilmeli?

Ped veya tamponu 1–2 saatte bir değiştirme gereği, yedi günden uzun kanama, giysi veya yatağa taşma, günlük etkinliklerden kaçınma, belirgin yorgunluk ya da nefes darlığı yoğun kanamayla ilişkili olabilir. Kanama yaşamınızı etkiliyorsa veya ağrı şiddetliyse kadın hastalıkları ve doğum hekimine başvurun.

Tedavi, kanamanın nedeni ve kişinin durumuna göre seçilir. Gerekirse kansızlık ve altta yatan sorunlar için inceleme planlanır; herkese aynı ilaç veya takviye uygun değildir.

Olağandışı kanamada ne zaman beklenmemeli?

Adet aralarında veya ilişki sonrasında kanama varsa değerlendirme alın. Yakın zamanda adet gecikmesine olağandışı kanama ve karın ya da kasık ağrısı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir; dış gebelik olasılığının dışlanması gerekebilir.

Kaynaklar

• Office on Women’s Health: adet döngüsü
• Cleveland Clinic: döngünün fazları
• NHS: yoğun adet kanaması
• NHS: olağandışı kanamada değerlendirme