Kontrol etme ihtiyacı, kaygı veren düşünceleri yatıştırmak için aynı davranışı tekrar etmeye başladığınızda belirginleşebilir. Kısa süre rahatlatan kontrolün yeniden gerekmesi döngüyü sürdürür. Bu örüntü günlük yaşamı aksatıyorsa değerlendirilmelidir; tek başına tanı değildir.
Kontrol ne zaman bir döngüye dönüşür?
Kapıyı kilitledikten sonra tekrar tekrar kontrol etmek, düşüncenin verdiği sıkıntıyı kısa süreli azaltabilir. Fakat rahatlama kalıcı olmayınca kontrol yenilenir. Bu tür tekrarlayan davranışlar obsesif kompulsif bozuklukta görülebilir; düzenli olmak veya bazı alışkanlıklara sahip olmak ise tek başına bu tanı anlamına gelmez.
Görünen kontrollerin yanında sayma, sözcükleri zihinden yineleme veya işleri belli bir sırayla yapma zorunluluğu da bulunabilir. Kişinin davranışı istediği için mi, sıkıntıyı azaltmak için mi tekrarladığı ve günlük yaşamda oluşan güçlük değerlendirmeye dahildir.
Kaygının alanı genişliyor mu?
İş, sağlık, para veya aileyle ilgili sürekli endişe; gerginlik, odaklanma güçlüğü ve uyku sorunlarıyla birlikte olabilir. Kontrolün hangi konularda arttığını anlatmak, daha geniş bir kaygı örüntüsü bulunup bulunmadığını görüşmeye taşır. Tek davranıştan hastalığın nedeni veya tanısı çıkarılmaz.
Somut olarak çözülebilecek bir sorun ile gelecekte olabilecek bir ihtimali birbirinden ayırmayı deneyebilirsiniz. İlkinde yapılacak bir iş vardır; ikincisinde tekrar düşünmek her zaman yeni bilgi üretmez. Kaygıyı kısa notlara dökmek, yapılabilir adımı seçmek ve dikkati şimdiki işe çevirmek bu ayrımı görünür kılabilir.
Değerlendirmede ne konuşulur?
Kontroller işinizi, ilişkilerinizi veya günlük yaşamınızı aksatıyorsa destek isteyin. Görüşmede düşüncelerin içeriği, davranışlar ve başka ruhsal ya da bedensel nedenler ele alınır. Davranışçı terapi, zorlayıcı düşünceleri tetikleyen durumlarla çalışmayı ve kontrol davranışına direnebilme becerilerini geliştirmeyi içerebilir; kişisel plan uzmanla belirlenir.
Değerlendirme sırasında yalnız kapıyı kaç kez kontrol ettiğiniz konuşulmaz; tekrarlayan düşünceler ve davranışların işlevi de ele alınır. Kullanılan soru formları belirtileri anlamaya ve tedavi sürecindeki değişimi izlemeye yardımcı olabilir. Görüşmede yakınlarınızın fark ettiği değişiklikler de uygun şekilde değerlendirilebilir.
Kaygı ile baş etmek için her şeyi denetlemeye çalışmak yerine uyku, düzenli beslenme, hareket ve destekleyici konuşmalar gibi bakım alanlarına da yer ayırın. Bunlar bir tanı koydurmaz veya tek başına tedavi garantisi vermez. Uzun süren kontrol edilemez kaygıda sağlık profesyoneliyle görüşmek gerekir.
Kendinize zarar verme tehlikesi veya başka bir ruhsal acil varsa gecikmeden acil profesyonel yardım alın.
İlgili Okumalar
- Ruh Sağlığı ve Psikoloji Rehberi
- Psikolojik Farkındalık Testleri
- Anksiyete Testi
- Takıntılı Düşünceler Nasıl Değerlendirilir?
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.