Kan şekeri düşmesi (hipoglisemi), glukozun kişi için güvenli düzeyin altına inmesidir. Diyabetli birçok kişi için 70 mg/dL altı düşük kabul edilir; kişisel uyarı ve tedavi eşiği sağlık ekibi tarafından farklı belirlenebilir.
Terleme, titreme, açlık, çarpıntı, baş dönmesi, bulanık görme, davranış değişikliği ve kafa karışıklığı hızlı gelişebilir. Tekrarlayan ataklar belirtileri fark etme yetisini azaltabilir ve gece hipoglisemisi gözden kaçabilir.
Bilinci kapalı veya güvenle yutamayan kişiye ağızdan yiyecek ya da içecek verilmemelidir. Varsa reçetelenmiş glukagon planı uygulanmalı ve acil yardım çağrılmalıdır.
Kan Şekeri Düşmesi Neden Önemlidir?
Beyin enerji için glukoza bağımlıdır. Glukoz çok düştüğünde düşünme ve karar verme bozulabilir; kişi kendi tedavisini uygulayamayabilir. Şiddetli hipoglisemi nöbet, bilinç kaybı, yaralanma, koma ve nadiren ölümle sonuçlanabilir.
CDC, diyabetli kişilerde 70 mg/dL altını düşük; 55 mg/dL altını şiddetli düşük olarak tanımlar. Ancak sayı kadar belirtiler, düşüş hızı ve kişinin kendi hedefi önemlidir.
Hangi Bilgiler Birlikte Değerlendirilmeli?
İnsülin veya bazı diyabet ilaçları, öğün atlama-gecikmesi, beklenenden yoğun egzersiz, aç karnına alkol, kusma ve böbrek hastalığı hipoglisemi riskini artırabilir. Son ilaç dozu, öğün ve aktivite zamanı not edilmelidir.
Parmak ucu ölçümü veya sürekli glukoz monitörü belirtilerle karşılaştırılır. Sensör gecikmesi ya da ölçüm hatası düşünülebilir; fakat belirti varsa doğrulama uğruna acil müdahale geciktirilmemelidir.
Hangi Testler veya Kontroller Gündeme Gelebilir?
Bilinci açık ve yutabilen diyabetli yetişkin için CDC’nin 15-15 kuralı, 15 gram hızlı karbonhidrat aldıktan 15 dakika sonra glukozu yeniden kontrol etmeyi önerir. Çocuklarda gereken miktar farklı olabilir; kişisel plan esas alınır.
Tekrarlayan ataklarda ilaç dozu-zamanı, öğün, egzersiz, böbrek-karaciğer işlevi ve CGM verileri incelenir. Diyabet ilacı kullanmayan kişide doğrulanmış hipoglisemi farklı nedenler açısından hekim tarafından araştırılır; ilaçlar kendi kendine değiştirilmez.
Hızlı düzeltme için yağ veya lif oranı yüksek yiyecekler ilk seçenek olmayabilir; emilimleri daha yavaş olabilir. CDC, hızlı etkili karbonhidrat sonrası glukoz hedef aralığa geldiğinde protein ve karbonhidrat içeren dengeli bir ara öğün ya da öğün alınmasını önerir. Kişinin yutma güvenliği her zaman önce değerlendirilir.
Hipoglisemi farkındalığı azalmış kişilerde yalnız belirtilere güvenmek yeterli değildir. Alarm ayarları, gece ölçümleri, egzersiz ve yolculuk planı sağlık ekibiyle kişiselleştirilmelidir. Yakınların belirtileri, ölçüm yöntemini ve glukagonun yerini bilmesi ağır atağa hazırlığın bir parçasıdır.
Ne Zaman Beklemeden Başvurulmalı?
Nöbet, bilinç kaybı, güvenle yutamama, ciddi kafa karışıklığı, tekrarlayan düşme veya hızlı karbonhidrata rağmen düzelmeme acil yardım gerektirir. Bilinci kapalı kişiye ağızdan şeker verilmez.
Reçetelenmiş glukagon varsa eğitimli yakını planlandığı biçimde uygulayabilir; CDC glukagon sonrası da acil tıbbi yardım alınmasını önerir.
Benzer Durumlarla Karıştırılabilir mi?
Panik atağı, ritim bozukluğu, tansiyon düşmesi, susuzluk ve bazı nörolojik durumlar terleme-çarpıntı-baş dönmesi yapabilir. Mümkün olduğunda belirti sırasında glukozun ölçülmesi ayrımı güçlendirir.
“Reaktif hipoglisemi” tanısı yalnız yemekten sonra hissedilen halsizlikle konmaz. Belirti, ölçülmüş düşük glukoz ve glukoz düzelince yakınmanın geçmesi birlikte değerlendirilir.
Sonuçlar Nasıl Saklanmalı ve Karşılaştırılmalı?
Glukoz değeri, saat, belirti, son öğün, ilaç dozu, egzersiz ve uygulanan düzeltmeyi kaydedin. Tekrarlayan örüntüyü sağlık ekibiyle paylaşın; yakınlar glukagonun nerede olduğunu ve ne zaman kullanılacağını bilmelidir.
İlgili Okumalar
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.