Kabızlıkta Beslenme Nasıl Düzenlenir?

Kabızlıkta beslenme, lifli gıdaları küçük adımlarla artırmak ve lifin çalışmasına yardımcı olacak uygun sıvı alımını değerlendirmek üzerine kurulabilir. Herkes için aynı miktar gerekli değildir. Lif ve sıvı planı yaşa, sağlık durumuna ve günlük koşullara göre düzenlenir. [1]

Hangi besinler düşünülebilir?

Tam tahıllı ekmek veya makarna, yulaf, mercimek, nohut, fasulye, sebze, meyve ve kuruyemiş lif kaynaklarıdır. NIDDK örnekleri arasında kabuklu elma, armut, havuç ve bezelye de bulunur. Bütün seçenekleri birden eklemek yerine mevcut öğünlere uygun değişiklikler seçin; lif miktarını yavaş artırın. [1]

Öğünler ağırlıklı olarak çok az lif içeren hazır yiyeceklerden oluşuyorsa lifli seçeneklere daha fazla yer açmak düşünülebilir. Örneğin tam tahıllar ve baklagiller gündelik öğünlerin parçası olabilir. Bu, tek bir besini suçlamak veya bütün bir besin grubunu gelişigüzel çıkarmak yerine öğünün içeriğini gözden geçirmeyi sağlar. [1]

Ne kadar sıvı içilmeli?

NIDDK, yeterli sıvının dışkının yumuşamasına ve daha kolay geçmesine yardımcı olabileceğini belirtir. Günlük gereksinim vücut yapısı, sağlık, hareket ve çevre koşullarıyla değişir. Herkese aynı litre hedefi vermek yerine uygun miktarı sağlık profesyoneliyle konuşun; mevcut tıbbi sıvı planının yerine genel bir öneri koymayın. [1]

Kabızlık yalnız dışkılama sayısı mıdır?

Hayır. Sert, kuru veya parçalı dışkı, zor ya da ağrılı dışkılama ve tam boşalamama hissi de kabızlık belirtileridir. Nasıl dışkıladığınızı ve şikâyetlerin ne zamandır sürdüğünü görüşmede anlatın. Kendinize uygun bakımla düzelmeyen belirtiler için hekime başvurmak gerekir. [2]

Kabızlığın birden fazla nedeni olabilir. Bazı ilaçlar veya demir gibi takviyeler, günlük düzenin değişmesi ve dışkılama isteğinin ertelenmesi etkili olabilir. Bu yüzden yalnız lif miktarına bakmak yeterli olmayabilir. Kullandığınız ürünleri ve düzeninizdeki değişiklikleri hekimle paylaşın; değerlendirme tüm öyküyü kapsasın. [2]

Hangi uyarılar beklemeyi gerektirmez?

Kabızlık sırasında dışkıda kan, sürekli karın ağrısı, gaz çıkaramama, kusma, ateş veya istemsiz kilo kaybı gibi uyarıların herhangi biri varsa gecikmeden hekime başvurun. Belirtilerin hepsinin birlikte bulunması gerekmez. Bu durumda sadece daha fazla lif ekleyerek değerlendirmeyi ertelemeyin. [2]

Şiddetli karın ağrısı ya da gaz çıkaramama, bağırsak tıkanıklığının belirtileri arasında olabilir; bunu evde besinlerle çözmeye çalışmayın. Tam bağırsak tıkanıklığı acil bir durumdur. Yeni başlayan bu tür belirgin yakınmalarda acil tıbbi değerlendirme alın; bir besin listesinden tanı çıkarılamaz. [3]

İlgili Okumalar

• Besin lifinin rolü ve kaynakları
• Menopozda Beslenme Nasıl Düzenlenir?
• Diyet ve Beslenme Rehberi
• Vitaminler, Mineraller ve Sağlık Takviyeleri Rehberi
• Laboratuvar Testleri ve Tahlil Rehberi
• Kabızlığın nedenleri ve genel yaklaşım

Kaynaklar

• NIDDK: Kabızlıkta beslenme
• NIDDK: Kabızlık belirtileri ve nedenleri
• MedlinePlus: Bağırsak tıkanıklığı