Diş eti kanaması, warfarin kullanan kişide daha kolay veya uzun sürebilir; ancak plak ve diş eti hastalığı gibi lokal nedenler de çok yaygındır. INR hedef aralıkta olsa bile yeni ya da tekrarlayan kanama değerlendirilmelidir.
INR’nin hedefte olması kanama olmayacağını garanti etmez; diş eti kanaması yalnız warfarine bağlanmamalıdır. Kanamanın süresi, şiddeti, başka bölgelerde kanama olup olmadığı ve ağız muayenesi birlikte önem taşır.
Baskıya rağmen durmayan kanama, kanlı kusma, siyah dışkı, idrarda kan, ani şiddetli baş ağrısı, bayılma veya kafa travması varsa warfarini kendi başına kesmeden acil yardım alınmalıdır.
INR Hedefteyken Neden Kanama Olabilir?
INR, warfarinin pıhtılaşma süresine etkisini gösterir; diş etinin sağlığını veya tüm kanama nedenlerini ölçmez. Diş eti iltihabı, sert fırçalama, diş taşı, ağız yarası ve yakın diş işlemi kanamaya yol açabilir.
Warfarin hedef aralıkta olsa bile lokal bir kanama daha görünür veya uzun sürebilir. Aspirin, ibuprofen gibi bazı ağrı kesiciler, başka antitrombosit ilaçlar, alkol ve bitkisel ürünler kanama eğilimini artırabilir.
Trombosit düşüklüğü, karaciğer hastalığı veya başka pıhtılaşma sorunları INR’den bağımsız olabilir. Bu nedenle tekrarlayan kanamada yalnız tek INR sonucu yeterli değerlendirme değildir.
Hangi Bilgiler Birlikte Değerlendirilmeli?
Kanamanın kendiliğinden mi fırçalama sırasında mı başladığı, ne kadar sürdüğü, tek bölgede mi yaygın mı olduğu kaydedilmelidir. Diş etinde kızarıklık, şişlik, çekilme, kötü koku ve diş sallanması periodontal hastalık açısından önemlidir.
Son INR ve hedef aralık, warfarin dozu, unutulan veya çift alınan doz, yeni antibiyotik ve ağrı kesiciler, bitkisel ürünler, alkol ve son hastalıklar sağlık ekibiyle paylaşılır.
Burun kanaması, kolay morarma, idrarda kan, siyah dışkı, yoğun adet veya kesiklerin geç durması sistemik kanama eğilimini düşündürür. Yalnız ağızda tek odak bulunması lokal nedeni destekleyebilir fakat kesin tanı koydurmaz.
Diş hekimine warfarin kullanıldığı ve warfarinin neden verildiği mutlaka söylenmelidir. Mekanik kalp kapağı veya yakın pıhtı öyküsünde ilacı kesmenin riski özellikle yüksek olabilir.
Hangi Kontroller Gündeme Gelebilir?
Diş hekimi diş eti ve diş taşı muayenesi yapar; periodontal cepler ve lokal travma araştırılır. Tekrarlayan veya beklenenden fazla kanamada INR uygun zamanda tekrar edilebilir.
Tam kan sayımı trombosit ve hemoglobini; karaciğer testleri ve başka pıhtılaşma testleri seçilmiş durumlarda ek nedenleri değerlendirmeye yardım eder. Her hafif fırçalama kanamasında geniş test paketi gerekmez.
Diş işlemi planlanıyorsa kanama riski ve işlemin kapsamı, warfarini yazan hekimle diş hekimi arasında koordine edilir. İlacın kesilmesi, doz atlanması veya köprü tedavisi kararı hastanın kendisine bırakılmaz.
Ne Zaman Beklemeden Başvurulmalı?
Temiz gazlı bezle sürekli baskıya rağmen durmayan veya ağız dolusu kanamaya dönüşen durum, nefes almayı-yutmayı etkileyen şişlik, bayılma ya da belirgin halsizlik acil değerlendirme gerektirir.
Kanlı kusma, siyah-katran dışkı, idrarda belirgin kan, ani şiddetli baş ağrısı, yeni güçsüzlük-konuşma bozukluğu veya kafa travması ciddi iç kanama belirtisi olabilir ve acildir.
Güvenli Ağız Bakımı ve Yapılmaması Gerekenler
Yumuşak kıllı fırça ve nazik, düzenli temizlik diş eti iltihabını azaltmaya yardım eder. Kanama olduğu için ağız bakımını tamamen bırakmak plak birikimini artırabilir. Uygun diş ipi veya arayüz temizliği diş hekiminin önerisiyle sürdürülür.
Warfarin kendi kendine kesilmez ve çift doz alınmaz. Aspirin, ibuprofen, naproksen, bitkisel kan sulandırıcı ürün veya yüksek doz takviye başlamadan önce hekim ya da eczacıya danışılır.
Kanayan bölgeye yakıcı kimyasal, yoğun tuz veya bilinmeyen bitkisel ürün uygulamak doku hasarını artırabilir. Nazik baskı uygulanır ve tekrarlayan kanama için diş hekimi değerlendirmesi planlanır.
Sonuçlar Nasıl İzlenmeli?
Kanamanın tarihini, süresini, tetikleyicisini ve başka kanama bulgularını; INR, hedef aralık, warfarin dozu ve yeni ilaçlarla birlikte kaydedin. Fotoğraf, diş hekimine lokal bölgeyi göstermede yardımcı olabilir.
Diş eti tedavisinden sonra kanama azalıyor mu, INR veya hemoglobin değişiyor mu izlenir. Kanama yineliyorsa “INR normaldi” diye ertelenmez; ağız ve sistemik nedenler yeniden değerlendirilir.
İlgili Okumalar
- INR dalgalanıyorsa diyet etkiler mi?
- Ağız ve diş sağlığı rehberi
- Hematoloji ve kan hastalıkları rehberi
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.