Gündüz Aşırı Uyku Hali Neden Olur?

Gündüz aşırı uyku hali, normalde uyanık kalınması beklenen zamanlarda uykuya dalma eğilimidir. Bir hastalığın adı olmaktan çok farklı nedenlerle gelişebilen bir belirtidir. Uzun çalışma, uykuya yeterli zaman ayıramama, ilaçlar ve gece uykusunu bozan durumlar değerlendirilir. Sorunu yalnız tembellik veya motivasyon eksikliği saymak uygun değildir.

Önce uyku fırsatı ve ilaçlar gözden geçirilir

İş günlerinde ve tatilde kaç saat uyuduğunuzu, uyku saatlerinin değişimini ve gündüz hangi işlerde uyukladığınızı anlatın. Ağrı ve ruh sağlığı sorunları gece uykusunu etkileyebilir. Uyku ilaçları, sakinleştiriciler, bazı nöbet ilaçları ve alkol de gündüz dikkatini azaltabilir. Bir ilacı neden olarak görüp aniden kesmeyin; değişikliği reçete eden hekimle planlayın.

Yorgunlukla aynı şey değildir

Yorgun hissetmekle gün içinde tekrar tekrar uykuya dalmak farklıdır. Gece uzun uyusanız da istemsiz uyuklama olabilir. Sık tekrarlıyorsa veya yaşamınızı etkiliyorsa değerlendirme alın.

Yeterince uyumak bütün nedenleri dışlamaz

Uygun uyku fırsatına rağmen uykululuk sürüyorsa uyku apnesi, narkolepsi, idiopatik hipersomni veya uykuyu bölen hareketler gibi durumlar araştırılabilir. Horlama, nefes duraklaması, bacak yakınmaları ve belirtilerin günlük yaşama etkisini paylaşın. Bir kişinin dinlenmiş görünmesi veya gece uzun uyuması değerlendirmeyi gereksiz yapmaz.

Muayene sonrası hangi incelemenin yararlı olacağı seçilir. Evde yapılan bir solunum testi, uykululuğun bütün olası nedenlerini değerlendiren tek bir test değildir. Şikayet sürerse önceki sonucun neyi araştırdığı ve başka inceleme gereksinimi yeniden konuşulur. Uyku günlüğü ve yakınınızın gözlemleri görüşmeye yardımcı olabilir.

Gece testi ile gündüz testi aynı değildir

Polisomnografi gece boyunca beyin etkinliği, solunum, kalp ve hareket gibi sinyalleri kaydeder. Seçilmiş kişilerde ertesi gün çoklu uyku latans testi, yani MSLT yapılabilir. Bu test, planlı uyku fırsatlarında ne kadar kolay uykuya dalındığını değerlendirir. Her uykulu kişiye otomatik uygulanmaz; hazırlık ve ilaç düzeni sağlık ekibinin talimatıyla yürütülür.

Değerlendirme sürerken güvenliği koruyun

İstemsiz uyuklama direksiyon başında veya riskli işte oluyorsa bu faaliyeti sürdürmeyin. Kaza ya da ramak kala olayını hekime açıkça anlatın. Yetersiz uyku, alkol ve sersemlik yapan ilaçlar sürüş riskine birlikte katkıda bulunabilir. Uyarıcı kullanmak veya kendinizi daha iyi hissetmek tek başına güvenli sürüş kanıtı değildir.

Tedavi, saptanan nedene göre düzenlenir. Düzenli uyku alışkanlıkları yararlı olabilir, ancak tek başına her uyku hastalığını çözmez. Vardiyalı çalışma düzeni de kişisel değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Kaynaklar

MSD: Gündüz uykululuğu değerlendirmesi · NHS: Uyku hali ile yorgunluk · Royal Papworth NHS: Gündüz uyuklama · Southampton NHS: Gece ve gündüz uyku testleri · ATS: Uyku hali ve sürüş güvenliği