Dev Hücreli Arterit Uyarıları

Dev hücreli arterit, damar duvarında iltihaplanmaya neden olan ve özellikle ileri yaştaki yetişkinlerde görülen bir hastalıktır. Şakak damarları tutulabildiği için temporal arterit adı da kullanılır. Gözün kanlanması etkilenirse kalıcı görme kaybı gelişebilir. Yeni belirtilerin hızlı değerlendirilmesi bu nedenle önemlidir.

Hangi belirtiler kuşku uyandırır?

Öncekilerden farklı yeni baş ağrısı, saçlı deride hassasiyet, çiğnerken çene ağrısı ve görme değişiklikleri önemlidir. Halsizlik, iştahsızlık veya kilo kaybı da olabilir. Polimiyalji romatika ile birlikte ya da ondan bağımsız görülebilir. Omuz ve kalça tutukluğuyla seyreden polimiyalji tanısı, yeni baş ve göz yakınmalarını sıradanlaştırmamalıdır.

Görme yakınması varsa aynı gün değerlendirme gerekir

Çift görme, görmede azalma veya geçici kayıp dahil yeni görme belirtisinde aynı gün acil göz değerlendirmesi alın. Ani görme kaybını bekletmeyin. Görme belirtisi olmadan da dev hücreli arterit kuşkusu hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir. Rutin kontrol gününü veya bütün testlerin tamamlanmasını beklemek uygun değildir.

Görüşmede baş ağrısının başlangıcını, önceki ağrılardan farkını ve çene yakınmasını anlatın. Görme değişikliği kısa sürüp düzelse bile bunu bildirin. Hekim görme kaybını önlemek için tanı kesinleşmeden tedavi başlatabilir; bu karar hastanın kendi kendine kortizon denemesi anlamına gelmez.

Tanı testleri nasıl kullanılır?

Belirtiler, muayene, kan testleri ve gerektiğinde damar görüntülemesi birlikte değerlendirilir. Temporal arter ultrasonu veya küçük bir damar örneğinin incelendiği biyopsi kullanılabilir. Ultrasonun negatif olması klinik kuşku yüksekken incelemeyi her zaman bitirmez; uzman ekip ek değerlendirmeyi seçer.

Hastalık yalnız şakaklarla sınırlı değildir. Göğüs ve karındaki büyük damarlar da etkilenebilir; gerekli görüntüleme buna göre değişir. Her hastaya aynı test sırası veya aynı tedavi süresi uygulanmaz. Göz ve romatoloji ekiplerinin birlikte çalışması gerekebilir.

Takipte belirtiler ve ilaç güvenliği birlikte izlenir

Kortizon tedavisi ve gerektiğinde ek ilaçlar hekim tarafından düzenlenir. Baş ağrısının geçmesi hastalığın tamamen bittiğini göstermez. Kemik kaybı, uyku ve ruh hali değişiklikleri gibi yan etkiler de değerlendirilir. Kemik koruyucu tedavi gereksinimi kişiseldir.

İzlemde hastalığın tekrar etkinleşip etkinleşmediği ve tedavinin azaltılmasına nasıl yanıt verildiği değerlendirilir. Tekrarlayan hastalıkta veya ilk tedavi yetersiz kaldığında kortizon gereksinimini azaltabilecek ek ilaçlar düşünülebilir. Bu karar, göz ve diğer damar tutulumuyla birlikte uzman ekipçe verilir. Başka bir hastanın ilaç sırasını veya azaltma takvimini kendi tedavinize kopyalamayın; başlangıçta düzelme olması sonraki kontrolleri gereksiz yapmaz.

Reçeteli kortizonu kendi kararınızla aniden kesmeyin. Kontrollerde nasıl hissettiğinizi ve yeni yakınmaları paylaşın. Tedavi sırasında gelişen görme değişikliğini de bir sonraki randevuya bırakmayın.

Kaynaklar

ACR: Dev hücreli arterit · NHS: Temporal arterit · Bristol NHS: Dev hücreli arterit