Böbrek Hastalığında Protein Alımı Nasıl Planlanır?

Protein alımıyla ilgili kişisel beslenme görüşmesinde mevcut sağlık öyküsünü, öğün alışkanlıklarını ve sonuçları paylaşmak için notlar.

Böbrek hastalığında protein alımı, hastalığın evresi ve yetersiz beslenme riski birlikte değerlendirilerek planlanır. Her hastaya “proteini azalt” demek doğru değildir. Kas kaybı yaşayan kişinin gereksinimi de ayrıca değerlendirilmelidir.

Diyaliz alan bazı hastalarda protein ihtiyacı artabilir.

Diyaliz almayan kronik böbrek hastalığı

KDIGO, ilerleme riski olan yetişkinlerde yüksek protein alımından kaçınmayı ve beslenmeyi hastalığın ağırlığına göre uyarlamayı önerir. Çok düşük proteinli diyetler yakın gözetim gerektirir; internetten seçilen menüyle kendi kendine başlatılmamalıdır.

Hastalık sırasında metabolik olarak dengesiz olan kişilere düşük veya çok düşük proteinli diyet önerilmez. İstemsiz kilo kaybı, yetersiz beslenme ve kas kaybı gibi durumlar değerlendirmeyi değiştirir. Yaşlılarda böbrek hastalığının ilerlemesi ile beslenme kaybı arasındaki denge ayrıca gözetilir.

Hemodiyalizde yaklaşım neden değişir?

Hemodiyaliz beslenmesinde yeterli ve uygun protein kaynaklarına yer vermek önemlidir. Bu grupta protein içeren bir besin aynı zamanda fosfor, potasyum, tuz veya sıvı da sağlayabilir. Dolayısıyla yalnız proteini saymak, tüm beslenme gereksinimlerini karşılamaz.

Örneğin süt protein içerir, fakat fosfor, potasyum ve sıvı alımına da katkıda bulunur. Diyaliz diyetisyeni bunun kişinin planına nasıl uyacağını değerlendirebilir. Vejetaryen beslenen kişiler de uygun protein seçeneklerini bu ekiple görüşmelidir; bütün hastalara aynı besin yasakları uygulanmaz.

İşlenmiş et ürünlerinin tuz ve fosfor içeriği yüksek olabilir; protein kaynağı seçerken bu özellikler de değerlendirilir.

İştahsızlık veya yeterli enerji alamama varsa bunu diyaliz ekibine bildirin. Kişiye göre enerji alımını artırmak ya da azaltmak gerekebilir. Reçetesiz beslenme takviyeleri de böbrek yetmezliğinde zararlı vitamin veya mineraller içerebilir; kullanmadan önce tedavi ekibine danışın.

Hedefi kimle ve nasıl konuşmalısınız?

Böbrek hastalıkları konusunda deneyimli diyetisyen, protein yanında sodyum, fosfor ve potasyum gereksinimlerini de kişiye göre ele alır. Görüşmede “Diyaliz durumum hedefi değiştiriyor mu?” ve “Kilo veya kas kaybı planı nasıl etkiliyor?” sorularını sorun. Sağlıklı sporcu hesaplarını doğrudan kendi tedavinize uyarlamayın.

Yediğiniz miktarı anlaşılır biçimde kaydedin

Günlük besinleri ve porsiyonları, iştah değişimini ve diyaliz ekibinin verdiği beslenme talimatlarını görüşmeye götürün. Süt ürünleri, etler veya bitkisel kaynaklar arasında değişim düşünüyorsanız bunu tek bir protein sayısına göre değil, planın diğer kısıtlarıyla birlikte konuşun.

Genel yetişkin değerlendirmesini günlük protein ihtiyacını planlama yazısında okuyabilirsiniz; oradaki yaklaşım böbrek hastalığına özel planın yerine geçmez.

İlgili Okumalar

Kaynaklar

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.

İlgili sağlık yazıları