B12 ve Folat Testleri: Hazırlık, Sonuç ve Ek İncelemeler

B12 ve folat testleri, bu vitaminlerin kandaki düzeylerini değerlendirir. Folat B9 vitaminidir; B12 ise kobalamin adıyla da bilinir. Her ikisi kan hücrelerinin sağlıklı yapımıyla ilişkilidir. Birlikte ölçülmeleri, özellikle bazı kansızlık türlerinin araştırılmasına yardımcı olur; sonuçlar vitaminlerin birbirinin yerine kullanılabileceği anlamına gelmez.

Test hangi durumda yararlı olur?

Halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı veya el ve ayaklarda karıncalanma gibi yakınmalar değerlendirme nedeni olabilir. Emilim bozukluğu, çölyak veya Crohn hastalığı, sindirim sistemi ameliyatları, kısıtlı beslenme ve bazı ilaçlar eksiklik olasılığını etkiler. Belirtiler başka nedenlerle de oluşabildiği için yalnız yakınma listesinden eksiklik tanısı konmaz.

Testten önce takviye kullanımı neden sorulur?

Tanıya yönelik kan örneği mümkünse B12 tedavisine başlamadan alınır. B12 içeren tablet, enjeksiyon veya başka ürünler kullanıyorsanız türünü ve miktarını bildirin. Takviyeler kan düzeyini yükseltip eksikliği tam olarak düzeltmemiş olabilir; bu nedenle yüksekçe bir ölçüm, yakınmaları tek başına açıklamaz.

Kan alma öncesi açlık gerekip gerekmediğini laboratuvardan öğrenin. Raporu aynı laboratuvarın birim ve referans aralığıyla okuyun; farklı yöntemlerle elde edilen sayılar doğrudan eşdeğer kabul edilmez.

Sınırda B12 sonucu ne anlama gelir?

İlk değerlendirmede toplam veya aktif B12 ölçümü kullanılabilir. Belirti varken sınırda bir B12 sonucu alınırsa hekim metilmalonik asit (MMA) gibi ek bir test düşünebilir. Homosistein folat eksikliğinde de artabildiğinden tek başına B12 eksikliğini göstermez. Her kişiye aynı ek test paketi gerekmez.

Kan sayımı normalse değerlendirme biter mi?

Hayır. Kansızlığın veya alyuvar büyümesinin bulunmaması B12 eksikliğini tek başına dışlamaz. Nörolojik belirtilerle birlikte megaloblastik anemi şüphesinde hekim tedaviyi sonuç bekleyerek geciktirmez. Test hazırlığı için değerlendirmeyi veya verilmiş tedaviyi kendi kendinize ertelemeyin.

İlaçlar ölçümü etkileyebilir; test yaptırmak için reçeteli ilacınızı sağlık ekibine danışmadan bırakmayın.

Düşük sonuçtan sonra

Eksiklik saptanırsa nedenini açıklamak için başka incelemeler gerekebilir. B12 düşüklüğü ve folat düşüklüğü rehberleri, sonuç sonrası değerlendirmeyi ayrıntılandırır.

Kaynaklar

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.