Arteriyel kan gazı analizi yorumlama

Arteriyel kan gazı analizi yorumlama programı; doktorlar ve sağlık çalışanları için hastanelerde ve sağlık merkezlerinde klinik kullanım amaçlı olarak geliştirilmiştir.

Arteriyel kan gazı analizi yorumlama rehberi:

a. PH normal, asit veya alkali midir?
b. PCO2 veya HCO3 anormal midir? Hangisi pH’ı etkiliyor?
c. Hem pCO2 hem de HCO3’ün anormal olması durumunda; en çok normalden sapan, büyük olasılıkla anormal bir pH’a neden olur.
d. PO2’yi kontrol edin. Hasta hipoksik midir?

Bu hesaplama programı, akut (pH anormal) ve kompanse edilmiş (pH normal) arasında farklılaşır.

Normal bir pH’ı korumak için hem PCO2 hem de HCO3 yükseldiğinde veya düştüğünde kompanze görülebilir.

Kısmi Kompanze; PCO2 ve HCO3 birlikte yükseldiğinde veya düştüğünde gerçekleşir, ancak pH anormal kalır. Bu, normal bir pH’ı geri kazanmaya çalışan kompanze edici bir mekanizmayı gösterir.

pH

PaCO 2

HCO 3

Solunum Asidozu

Akut <7.35 > 45 Normal
Kısmen Kompanze <7.35 > 45 > 26
Kompanze Normal > 45 > 26

Solunum Alkalozu

Akut > 7.45 <35 Normal
Kısmen Kompanze > 7.45 <35 <22
Kompanze Normal <35 <22

Metabolik Asidoz

Akut <7.35 Normal <22
Kısmen Kompanze <7.35 <35 <22
Kompanze Normal <35 <22

Metabolik Alkaloz

Akut > 7.45 Normal > 26
Kısmen Kompanze > 7.45 > 45 > 26
Kompanze Normal > 45 > 26

Arteriyel kan gazı analizinde Mix bozukluklar:

Arteriyel kan gazı değerlerini etkileyen birden fazla hastalığa sahip olmak mümkündür. Örneğin, alkalik bir pH’a sahip kan gazları, solunum asidozu ve metabolik alkaloz gösterebilir. Bu bozukluklara kompleks asit baz ya da mix bozukluklar denir.

* Bu tablo çoğu klinik kan gazı değerini sınıflandırabilir ancak hepsini değil. Kan gazı değerlerinin yukarıdaki sınıflandırmaların hiçbirine girmediği durumlarda, bu rehberi kullanırken “belirlenemeyen” cevabı görünecektir.

Örneğin, pH 7.428, pCO2 43.6 ve HCO3 29.1, sınıflandırmaların hiçbiriyle uyuşmuyor. PH ve pCO2 normal olsa da, HCO3 anormal derecede yüksektir.

Normal arteriyel kan gazı değerleri:

pH : 7.35-7.45
PaCO2 : 35-45 mm Hg
PaO2 : 80-95 mm Hg
HCO3 : 22-26 mEq / L
O2 Saturasyonu : % 95-99
BE : +/- 1

Arteriyel kan gazı analizi yorumlama:

 

Arteriyel kan gazı analizi!

Arteriyel kan gazı analizi yorumlama (ABG, arterial blood gas) doktorlar, hemşireler, solunum terapistleri ve diğer sağlık personeli için çok önemli bir beceridir. Arteriyel kan gazı yorumu özellikle kritik hastalarda önemlidir.

Aşağıdaki altı adımlı süreç, her ABG’nin eksiksiz bir yorumunun yapılmasına yardımcı olur. Ayrıca, sık karşılaşılan asit-baz bozukluklarını listeleyen tablolar bulacaksınız.

Arteriyel kan gazı analizinin yorumlanmasına rehberlik etmek için birçok yöntem mevcuttur. Bu tartışma, baz fazlalığı analizi veya Stewart’ın güçlü iyon farkı gibi bazı yöntemleri içermez. Bu tekniklerin bir özeti, önerilen makalelerin bazılarında bulunabilir. Bu alternatif yöntemlerin, “anyon açığı” na dayanan sunulan yaklaşıma göre klinik olarak önemli avantajlar sağlayıp sağlamadığı açık değildir.

6 adımlı yaklaşım:

Adım 1: Henderseon-Hasselbach denklemini kullanarak arteriyel kan gazı analizi değerlerinin iç tutarlılığını değerlendirin:

[H +] = 24 (PaCO 2)
[HCO 3 -]

PH ve [H +] tutarsızsa, ABG muhtemelen geçerli değildir.

 

Adım 2: Alkaloz veya asidoz var mı?

pH <7.35 asidemi (asidoz)
pH> 7.45 alkalemi (alkaloz)

Bu genellikle birincil bozukluktur.

Unutmayın: pH normal aralıkta olsa bile bir asidoz veya alkaloz olabilir (7.35 – 7.45)
PaCO 2 , HCO 3 – ve anyon boşluğunu kontrol etmeniz gerekecek

 

Adım 3: Hastalık solunum veya metabolik mi? PH değerindeki değişim yönü ile PaCO 2’deki değişim yönü arasındaki ilişki nedir ?

. Birincil solunum bozukluklarında, pH ve PaCO2 zıt yönlerde değişir;

. Metabolik bozukluklarda, pH ve PaCO2 aynı yönde değişir.

Asidoz Solunum pH ↓ PaCO 2   ↑
Asidoz Metabolik pH ↓ PaCO 2   ↓
Alkaloz Solunum pH ↑ PaCO 2   ↓
Alkaloz Metabolik pH ↑ PaCO 2   ↑

 

Adım 4: Arteriyel kan gazı analizinde Primer hastalık için uygun kompenzasyon var mı?

Genellikle, kompenzasyon pH değerini normale döndürmez (7.35 – 7.45).

Hastalık

Beklenen kompenzasyon

Düzeltme faktörü

Metabolik asidoz PaCO 2 = (1,5 x [HCO 3 -]) +8 ± 2
Akut solunum asidozu [HCO 3 -] = ∆ PaCO 2 / 10’daki artış ± 3
Kronik solunum asidozu (3-5 gün) Artış [HCO 3 -] = 3,5 (Δ PaCO 2 /10)
Metabolik alkaloz PaCO 2’deki artış = 40 + 0,6 (∆HCO 3 -)
Akut solunumsal alkaloz Azalma [HCO 3 -] = 2 (Δ PaCO 2 /10)
Kronik solunumsal alkaloz Azalma [HCO 3 -] = 5 (Δ PaCO 2 /10) to 7 (Δ PaCO 2 /10)

Gözlenen kompenzasyon etkili olamazsa, muhtemelen birden fazla asit-baz bozukluğunun mevcut olması muhtemeldir.

 

Adım 5: Anyon boşluğunu hesaplayın (eğer bir metabolik asidoz varsa): AG = [Na +] – ([Cl-] + [HCO 3 -]) -12 ± 2

. Normal bir anyon açığı yaklaşık 12 meq / L’dir.

. Hipoalbüminemili hastalarda normal anyon açığı 12 meq / L’den düşüktür; hipoalbüminemili hastalarda “normal” anyon açığı, plazma albümin konsantrasyonundaki her 1 gm / dL düşüş için yaklaşık 2.5 meq / L daha düşüktür (örneğin, 2.0 gm / dL plazma albüminine sahip bir hasta yaklaşık 7 meq / L.)

. Anyon boşluğu yükselirse, uyumlu klinik durumlarda osmolal boşluğunu hesaplamayı düşünün.
. . .  AG’de yükselme belirgin bir vaka ile açıklanmamıştır (DKA, laktik asidoz, böbrek yetmezliği)
. . .  Zehirli yutulmasından şüpheleniliyor

. OSM boşluğu = ölçülen OSM – (2 [Na +] – glukoz / 18 – BUN / 2.8

. OSM boşluğu <10 olmalıdır

 

Adım 6: Artmış bir anyon açığı varsa, anyon açığındaki artış ile [HCO 3 -] ‘ deki azalma arasındaki ilişkiyi değerlendirin.

Anyon açığındaki (∆AG) değişimin [HCO3-] (∆ [HCO 3 -]) değişikliğine oranını değerlendirin: ∆AG / ∆ [HCO 3 -]

Komplike olmayan bir anyon açığı metabolik asidozu varsa, bu oran 1.0 ile 2.0 arasında olmalıdır.

Bu oran bu aralığın dışında kalırsa, başka bir metabolik bozukluk vardır:

∆AG / ∆ [HCO 3 -] <1.0 ise, eşzamanlı non-anion gap metabolik asidozu olması muhtemeldir.

∆AG / ∆ [HCO 3 -]> 2.0 ise, eşzamanlı bir metabolik alkaloz olması muhtemeldir.

Hipoalbüminemi için ayarlayarak, hasta için beklenen “normal” anyon açığının ne olması gerektiğini hatırlamak önemlidir (bkz . Yukarıdaki 5. Adım).

 

Tablo : Arteriyel kan gazı analizinde Solunumsal asidozun nedenleri

  • Hava yolu tıkanıklığı
    – Üst
    – Alt
    • KOAH
    • astım
    • Diğer obstrüktif akciğer hastalığı
  • CNS depresyonu
  • Uykuda solunum bozukluğu (OSA veya OHS)
  • Nöromüsküler bozukluk
  • Havalandırma kısıtlaması
  • Artan CO2 üretimi: titreme, titreme, nöbetler, malign hipertermi, hipermetabolizma, artan karbonhidrat alımı
  • Yanlış mekanik havalandırma ayarları

 

Tablo: Solunumsal alkalozun nedenleri

  • CNS stimülasyonu: ateş, ağrı, korku, anksiyete, CVA, serebral ödem, beyin travması, beyin tümörü, CNS enfeksiyonu
  • Hipoksemi veya hipoksi: akciğer hastalığı, derin anemi, düşük FiO2
  • Göğüs reseptörlerinin uyarılması: pulmoner ödem, plevral efüzyon, pnömoni, pnömotoraks, pulmoner emboli
  • İlaçlar, hormonlar: salisilatlar, katekolaminler, medroksiprogesteron, progestinler
  • Gebelik, karaciğer hastalığı, sepsis, hipertiroidizm
  • Yanlış mekanik havalandırma ayarları

 

Tablo: Arteriyel kan gazı analizinde Metabolik alkalozun nedenleri

  • Cl- tükenmesi olan hipovolemi
    • GI H + kaybı
      • Kusma, mide emişi, villöz adenom, klorürce zengin sıvı ile ishal
    • Böbrek kaybı H +
      • Döngü ve tiyazid diüretikleri, hiperkapni sonrası (özellikle mekanik ventilasyon kurumundan sonra)
  • Hipervolemi, Cl-genişleme
    • H + ‘nın böbrek kaybı: ödem durumları (kalp yetmezliği, siroz, nefrotik sendrom), hiperaldosteronizm, hiperkortizolizm, aşırı ACTH, eksojen steroidler, hiperreninemi, şiddetli hipokalemi, renal arter stenozu, bikarbonat uygulaması

Tablo: Metabolik asidozun nedenleri

  • Yüksek anyon açığı:

    • Metanol zehirlenmesi
    • Üremi
    • Diyabetik ketoasidoz a , alkolik ketoasidoz, açlık ketoasidoz
    • Paraldehit toksisitesi
    • İsoniazid
    • Laktik asidoz
      • Tip A: doku iskemisi
      • Tip B: Değişmiş hücresel metabolizma
    • Etanol veya etilen glikol zehirlenmesi
    • Salisilat zehirlenmesi
  • Normal anyon açığı: [Cl-]

    • HCO3– ün GI kaybı
      • İshal, ileostomi, proksimal kolostomi, üreteral diversiyon
    • HCO3– ün böbrek kaybı
      • proksimal RTA
      • karbonik anhidraz inhibitörü (asetazolamid)
    • Renal tübüler hastalık
      • ATN
      • Kronik böbrek hastalığı
      • Distal RTA
      • Aldosteron inhibitörleri veya yokluğu
      • NaCI infüzyonu, TPN, NH 4 + verilmesi

Tablo: Arteriyel kan gazı analizinde Seçilmiş karışık ve kompleks asit-baz bozuklukları

Hastalık Özellikler Seçilen durumlar
Metabolik asidozlu solunum asidozu ↓ pH
↓ HCO 3
↑ PaCO 2
  • Kalp durması
  • Zehirlenmeler
  • Çoklu organ yetmezliği
Metabolik alkalozlu solunumsal alkaloz ↑ pH
↑ HCO 3
↓ PaCO 2
  • Diüretikli siroz
  • Kusma ile hamilelik
  • KOAH’ın aşırı havalandırılması
Metabolik alkalozlu solunum asidozu Normal pH
↑ PaCO 2
↑ HCO 3
  • Diüretiklerle birlikte KOAH, kusma, NG emme
  • Şiddetli hipokalemi
Metabolik asidozlu solunumsal alkaloz Normal pH
↓ PaCO 2
↓ HCO 3
  • kan zehirlenmesi
  • Salisilat toksisitesi
  • CHF veya zatürree ile böbrek yetmezliği
  • İleri karaciğer hastalığı
Metabolik alkalozlu metabolik asidoz Normal pH
HCO 3 normal
  • Kusma, NG emişi, diüretikler vb.Ile üremi veya ketoasidoz.

Referanslar:

1. Arteriyel kan gazı analizi yorumlama

2. Kalp ameliyatı riski EuroScore 2, Parsonnet

3. Kalp damar hastalığı riski ACC, AHA 2013

4. Kalp dışı cerrahi sonrası pnömoni riski

5. Kalp atışı ölçme, nabız hızı Taşikardi

6. Kan basıncı nedir? Tansiyon sebepleri!

7. Hipertansiyon nedir, Yüksek tansiyon tedavisi

8. Kan kaybı & Transfüzyon hesaplama

9. Atriyal fibrilasyonda inme ölüm risk skoru

10. Çocuk mortalite riski skorlama PRISM

11. Çocuk travma skoru hesaplama PTS

12. PubMed Medline Türkçe makale yayın arama

13. Çocuk için TPN Hesaplama » İLK ve TEK

14. Çocuk Acil Tedavi Dozu Hesabı

15. Interpretation of arterial blood gas

16. The interpretation of arterial blood gases

17. Arterial Blood Gas Test (ABG)

 

Arteriyel kan gazı analizi yorumlama
Arteriyel kan gazı analizi yorumlama