Yüz Yaralanmalarında Değerlendirme, Onarım ve Takip

Yüz yaralanmasında ilk hedef kanamayı ve derin doku hasarını değerlendirmektir. Küçük görünen bir kesi, yalnız yüzeydeki izin sorunu olmayabilir. Düşme, çarpma, cam veya ısırık gibi yaralanma biçimi ve travmanın şiddeti değerlendirmeyi yönlendirir. Ciddi bir yaralanmayı yalnız estetik görünümüne bakarak hafife almayın.

Muayenede hangi bilgiler gerekir?

Yaralanma zamanını, nasıl oluştuğunu, ilk müdahaleyi ve tetanos aşı bilginizi aktarın. Kanama veya ağrının azalması derin yapıların kesin sağlam olduğunu göstermez. Kirlenmiş ve ısırık yaralarında temizleme ve koruyucu tedavi gereksinimi ayrıca değerlendirilir.

Göz, sinir ve kanallar neden incelenir?

Yüzdeki kesiler sinirleri, tükürük veya gözyaşı kanallarını etkileyebilir. Göz kapağı kenarı, gözün iç köşesi ve dudak sınırı özel dikkat gerektirir. Derin yara yeterince incelenemiyorsa ilgili cerrahi uzmanlık değerlendirmesi gerekir. Yaraya araç sokarak derinliğini kontrol etmeyin; küçük açıklık, küçük hasar anlamına gelmez.

Dişte kırık, gevşeme, eksiklik veya kapanış değişikliğini bildirin. Kayıp diş parçaları ağız dokularına gömülmüş olabilir. Özellikle çocuklarda ağız içi yaralanma ve diş hasarı birlikte değerlendirilmelidir; yalnız dış kesinin kapatılması yeterli olmayabilir.

Her kesi ameliyathane gerektirir mi?

Hayır. Bazı yüz yaraları uygun ortamda lokal anesteziyle onarılabilir. Daha karmaşık hasarda farklı uzmanlıkların katkısı ve ameliyathane bakımı gerekebilir. Plastik cerrahi, ağız ve çene cerrahisi, göz veya diğer ekiplerin katılımı etkilenen yapıya göre belirlenir.

İzin iyi iyileşmesi nasıl desteklenir?

Temizleme, derin dokuların uygun onarımı ve gerekirse katmanlı kapatma önemlidir. Yalnız ince dikiş kullanılması izsiz iyileşme garantisi vermez. Yüzey dikişinin alınma gereksinimi kullanılan malzemeye ve yara yerine göre belirlenir. Kontrol randevusunu ve bakım talimatını taburculukta öğrenin.

İlk dönemde şişlik ve morluk olabilir; iz görünümü daha uzun sürede değişir. Yara iyi kapandı diye sonraki bakımın gereksiz olduğunu düşünmeyin. İyileşmeyle birlikte ortaya çıkan iz sorunu, ilk günkü şişlikten farklı değerlendirilir. Gerekli ek tedaviye iz olgunlaşması ve kişinin yakınmaları birlikte ele alınarak karar verilir.

Pansumanı koruyun; parfümlü ürünleri yeni yaranın yakınına uygulamayın. Artan şişlik, kanama veya akıntıyı ekibe bildirin. Yüz kesilerinde dikiş sonrası bakım iyileşme ve iz takibinin ayrı parçasıdır.

Acil değerlendirme gerektiren belirtiler

Durmayan kanama, travma sonrası görme değişikliği, şiddetli baş ağrısı veya burundan berrak sıvı gelmesi bekletilmemelidir.

Yeni yüz hareket kaybı veya göz kapağı işlev bozukluğunu bildirin. Yüz travmasında sinir hasarı belirtileri ayrıca değerlendirilir. Dudak sınırı etkilenmişse dudak kesisi ve iz takibi planını öğrenin.

Kaynaklar

BAOMS: Yüz yumuşak doku travması · RCH: Kesi değerlendirmesi · RCH: Diş ve ağız travması · Royal Devon: Yüz travması · BAOMS: Yüz kesisi onarımı · Hull: Yüz yarası sonrası · NHS: Burun kırığı