Yumurta Kabuğunda Çatlak Varsa Kullanılır mı?

Yumurta kabuğundaki çatlak, dış yüzeydeki mikroorganizmaların içeri girmesini kolaylaştırabilir. Marketten alınırken çatlak yumurta seçilmemeli; evde ne zaman ve nasıl çatladığı bilinmeyen yumurta kullanılmamalıdır. Taşıma sırasında yeni çatladıysa temiz kaba kırılıp hemen buzdolabına alınması ve kısa sürede tamamen pişirilmesi bazı resmî rehberlerde kabul edilir; kirli veya sızdıran yumurta atılır.

Markette çatlak yumurta alınır mı?

FDA, satın alırken yumurtaların temiz ve kabuklarının sağlam olmasını önerir. Karton açılıp kırık, sızıntılı veya aşırı kirli yumurta kontrol edilir. Çatlak paketi başka kartonla birleştirmek yerine görevliye bildirin. Yumurtalar soğuk bölümden alınmalı ve eve gider gitmez buzdolabına konmalıdır.

Çatlak ne zaman oluştuysa karar değişir mi?

Kaynağı bilinmeyen veya raftan çatlak alınan yumurta atılır. Evde kazara yeni çatlayan temiz yumurta, içeriği temiz kapta kapatılarak hemen soğutulabilir ve iki gün içinde tamamen pişirilebilir. Ancak yere düşmüş, kirlenmiş, uzun süre dışarıda kalmış ya da sızdıran yumurta kullanılmaz.

Yumurtayı yıkamak çatlağı güvenli yapar mı?

Hayır. Evde kabuğu yıkamak bakterileri gözeneklerden içeri taşıyabilir ve çatlağı onarmaz. Ticari yumurtalar mevzuata uygun işlemden geçer. Kirli veya çatlak yumurtayı sabun, sirke ya da dezenfektanla temizleyip tüketmeye çalışmayın; kimyasal kalıntı da yeni risk yaratabilir.

Tam pişirme ne anlama gelir?

Yumurta akı ve sarısı katılaşana kadar pişirilir; yumurtalı yemekler güvenli iç sıcaklığa ulaştırılır. Çatlamış yumurta çiğ mayonez, tiramisu, az pişmiş yumurta veya hamur tadımı için kullanılmaz. Çiğ ya da az pişmiş tarif gerekiyorsa pastörize yumurta veya pastörize yumurta ürünü seçilir.

Koku testi yeterli midir?

Bozuk koku yumurtayı atmak için nedendir, ancak Salmonella her zaman koku veya görünüm değişikliği yapmaz. Çatlak yumurtayı tadına bakarak değerlendirmeyin. Her yumurta ayrı küçük kaba kırılır; anormal görünüm varsa diğer malzemeye karıştırılmadan atılır. Normal görünüm soğuk zincir ve pişirme gereğini kaldırmaz.

Yumurtalar nasıl saklanmalıdır?

Yumurtalar orijinal kartonunda, buzdolabının iç rafında yaklaşık 4 °C veya altında tutulur. Kapı bölmesi sıcaklık değişimine açıktır. Oda sıcaklığında iki saatten uzun, sıcak ortamda bir saatten uzun bırakılmaz. Çıkarılan yumurta uzun süre bekletilip yeniden soğutulmaz.

Çatlak haşlanmış yumurta yenir mi?

Haşlama sırasında oluşan küçük çatlak ile önceden çatlak çiğ yumurta aynı değildir. Pişirme sırasında çatlayan yumurta tamamen pişmişse kullanılabilir; ancak suya kirli içerik sızmışsa ve pişme derecesi belirsizse atmak daha güvenlidir. Haşlanmış yumurta iki saat içinde soğutulur ve bir hafta içinde tüketilir.

Risk grubundakiler için neden daha önemlidir?

Küçük çocuklar, gebeler, ileri yaştakiler ve bağışıklığı baskılanmış kişiler Salmonella enfeksiyonunu ağır geçirebilir. Bu kişilere çatlak, çiğ veya az pişmiş yumurta verilmez. Restoranda yumurta içeren sos ve tatlının pastörize ürünle yapılıp yapılmadığı sorulabilir.

Yumurta temasından sonra ne temizlenir?

Eller, kap, çatal, tezgâh ve temas eden yüzeyler sıcak sabunlu suyla yıkanır. Kırık yumurtayı süngerle geniş alana yaymak yerine kâğıt havluyla alın, atığı kapatın ve yüzeyi uygun biçimde temizleyin. Çiğ yumurta kabuğu hazır yiyecek tabağına konmaz.

Hangi belirtilerde tıbbi yardım gerekir?

İshal, ateş ve karın krampları gelişebilir. Kanlı ishal, yüksek ateş, sürekli kusma, belirgin susuzluk, çok az idrar veya risk grubunda kötüleşme tıbbi değerlendirme gerektirir. Tüketim saati, yumurta markası ve aynı yiyeceği yiyenler kaydedilir; kalan ürün başkasına verilmez.

Güvenli uygulama özeti

Pratik karar sırası; çatlağın ne zaman oluştuğunu, yumurtanın kirlenip kirlenmediğini, soğukta kalıp kalmadığını ve hangi kişiye servis edileceğini değerlendirmektir. Şüpheli veya kaynağı belirsiz yumurtayı atmak en güvenli seçenektir. Kartonu buzdolabında başka gıdalardan ayrı, temiz bir rafta tutun; ilk gireni önce kullanın. Tarif sırasında kabuk parçasını parmakla çıkarmak yerine temiz araç kullanın. Yumurta içeren pişmiş yemeği de iki saat içinde soğutun ve artan karışımı oda sıcaklığında bekletmeyin.

Çatlak yumurta için hızlı karar kartı

Paketi açtığınızda çatlak gördüyseniz kullanmayın. Çatlağın evde o anda oluştuğundan eminseniz içeriği temiz, kapaklı kaba alın; tarih ve saati yazın, hemen soğutun ve iki gün içinde tamamen pişirin. Kabuğa toprak, dışkı veya kir bulaşmışsa, yumurta sızdırıyorsa ya da oda sıcaklığında ne kadar kaldığı bilinmiyorsa atın. Bu karar zinciri koku testinden daha güvenilirdir.

İlgili sağlık rehberleri

• Halk Sağlığı Rehberi
• Gastroenteroloji Rehberi
• Enfeksiyon Hastalıkları Rehberi
• Diyet ve Beslenme Rehberi

Resmî ve güvenilir kaynaklar

• FDA: What You Need to Know About Egg Safety
• FDA: Dairy and Eggs Food Safety
• FDA: Egg Safety in Retail Foods
• CDC: About Salmonella