Yoğun bakım sonrası yutma güçlüğü, yalnız boğazda tahriş olarak görülmemelidir. Uzun süre solunum tüpü kullanımı, genel kas güçsüzlüğü, bilinç değişiklikleri veya nörolojik hastalıklar yutmayı etkileyebilir. Yiyecek ve içeceklerin solunum yoluna kaçması bazen belirgin öksürük olmadan da gerçekleşir.
Hangi belirtiler yutma sorununu düşündürür?
Su içerken öksürme, boğaz temizleme ihtiyacı, yemek sonrası ıslak veya gurgulu ses, lokmayı ağızda tutma ve öğünlerin belirgin uzaması önemlidir. Yemekten sonra nefes darlığı, tekrarlayan ateş, sıvı alımında azalma veya kilo kaybı da değerlendirilmelidir. Öksürük olmaması tek başına güvenli yutmayı kanıtlamaz.
Beslenme nasıl düzenlenir?
Yutma değerlendirmesinde kişinin uyanıklığı, ağız hareketleri, solunumu ve farklı kıvamlara verdiği yanıt incelenir. Gerektiğinde yutmanın görüntülenmesi istenir. Kıvam değişikliği, yutma egzersizi veya geçici başka bir beslenme yolu bu değerlendirmeye göre seçilir. Her hastaya koyulaştırılmış sıvı vermek ya da bütün katı yiyecekleri kesmek doğru değildir; susuzluk ve yetersiz beslenme riskini de hesaba katmak gerekir.
Evde hangi önlemler anlamlıdır?
Verilen beslenme planını uygulayın; kişi yeterince uyanıkken ve dik otururken beslenmesini sağlayın. Lokma ve yudum hızını artırarak öğünü bitirmeye zorlamayın. Tabletleri kendiliğinizden ezmeyin; bazı ilaçların yapısı bozulabilir. Ağız bakımı ve diş temizliği ihmal edilmemelidir. Yemek sırasında boğulma, nefes alamama veya morarma acil yardım gerektirir. Güvenli yutma netleşene kadar “biraz suyla açılır” düşüncesiyle zorla sıvı vermeyin. Taburculukta hangi kıvamların uygun olduğunu ve kontrolün nerede yapılacağını yazılı isteyin.
İlgili okumalar: Anestezi, Ağrı ve Yoğun Bakım Rehberi, Geriatri ve Yaşlı Sağlığı Rehberi.
Ek okuma
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.