Yenidoğanda idrar yolu tıkanıklığı, idrarın böbrekten mesaneye veya mesaneden dışarı geçişinin engellenmesidir. Böbrek çıkışıyla üreterin birleştiği yerdeki darlık, böbrekte idrar birikmesine ve hidronefroza yol açabilir. Tek ya da iki böbrek etkilenebilir; tedavi planında engelin yeri ve böbrek işlevi birlikte önem taşır.
Mesaneye girişteki darlık aynı hastalık mı?
Hayır. Üreterin mesaneye bağlandığı yerdeki geçiş sorunu, üreter ve böbreğin genişlemesine neden olabilir. Bazı bebeklerde belirti olmadan gebelik ultrasonunda fark edilir. Bazıları izlemde düzelirken, böbrek işlevi veya tekrarlayan enfeksiyonlar nedeniyle girişim gerekenler de vardır. Her genişleme için aynı ameliyat önerilmez.
Posterior üretral valv nedir?
Erkek bebeklerde, mesaneden idrarı dışarı taşıyan kanalın arka bölümündeki doğumsal doku kıvrımları akımı engelleyebilir. Buna posterior üretral valv denir. Böbrek çıkışındaki darlıkla aynı yerde değildir ve farklı tedavi gerektirir. Bu erkeklere özgü neden, bütün yenidoğan idrar yolu tıkanıklıklarının yalnız erkeklerde görüldüğü anlamına gelmez.
İdrar yapıyor olması tıkanıklığı dışlar mı?
Hayır. Valv bulunan bebekte idrar tamamen durmak yerine zayıf akımla gelebilir. Az idrar, zorlanma ve enfeksiyon belirtileri değerlendirilmelidir. Ateş, huzursuzluk, kusma veya genel durum bozulması varsa beklemeyin; idrar yolu enfeksiyonu böbreğe veya kana yayılabilir. Bebeğin idrarını, beslenmesini ve genel durumunu birlikte anlatın.
Ultrasonun ardından neden başka tetkik istenir?
Ultrason böbrek, üreter ve mesanenin görünümünü değerlendirir. Genişleme, akım engeline işaret edebilir; ancak valv dokusu gebelik ultrasonunda doğrudan gösterilemeyebilir. Gerekirse işeme sistoüretrografisiyle mesane ve idrar çıkışı incelenir. Kan ve idrar testleri böbrek işlevi ve enfeksiyon araştırmasına; seçilmiş nükleer incelemeler işlev değerlendirmesine katkı sağlar.
Valv tedavisinde önce neden sonda takılır?
Önce mesanenin kateterle boşaltılması, böbrek ve mesane üzerindeki baskıyı azaltmaya yardımcı olur. Valvler daha sonra sistoskopiyle, idrar kanalından ilerletilen kameralı aletle giderilir. Çok küçük veya genel durumu uygun olmayan bebeklerde geçici vezikostomiyle mesaneden dışarı akım sağlanabilir. Bu işlemler hastanede uzman ekip tarafından planlanır.
Tıkanıklık açılınca takip biter mi?
Valv giderilse bile mesanenin boşalma sorunu veya böbrek etkilenmesi sürebilir. Bazı çocukların işlevleri normal seyrederken bazılarında uzun dönem böbrek hastalığı gelişebilir. Kontroller çocukluk boyunca ve erişkin dönemde devam edebilir. Hidronefroz takibi, kan-idrar testleri ve mesane değerlendirmeleri, yalnız ameliyatın yapıldığını değil işlevlerin nasıl gittiğini gösterir.
Kaynaklar
- infoKID: Böbrek–üreter bileşkesinde darlık
- infoKID: Üreter–mesane bileşkesinde tıkanıklık
- infoKID: Posterior üretral valv nedir?
- infoKID: Valv belirtileri ve enfeksiyon riski
- infoKID: Ultrason ve işeme incelemesi
- infoKID: İdrarı boşaltma ve valv tedavisi
- infoKID: Mesane ve böbreğin uzun dönem takibi
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.