Ürolojik Kontrol Ne Zaman Planlanmalı?

Ürolojik kontrolün zamanı, yakınmanın şiddetine ve daha önce saptanan soruna göre belirlenir. Süren işeme güçlüğü, mesaneyi boşaltamama hissi veya günlük yaşamı etkileyen idrar yakınmaları değerlendirme gerektirir. Herkese aynı aralıkla yapılan bir kontrol yerine, başvuru nedenine uygun bir plan oluşturulmalıdır.

İdrarda kan varsa rutin kontrolü beklemeyin

İdrarda gözle görülen kan, az miktarda olsa veya kan olduğundan emin olunmasa bile gecikmeden değerlendirilmelidir. Enfeksiyon ve taş gibi nedenleri olabilir; bazen daha ciddi bir hastalığın belirtisidir. Ağrı bulunmaması, bu bulguyu önemsememek için gerekçe değildir. İlk değerlendirmede idrar örneği, kan testi veya uzman incelemesi gündeme gelebilir.

Ani testis ağrısında randevu beklenmez

Aniden başlayan şiddetli testis ağrısı, özellikle bulantı veya kusmayla birlikteyse acil değerlendirme gerektirir. Testisin kanlanmasını bozan durumlar hızla tedavi edilmelidir. Poliklinik kontrol tarihini beklemek yerine acil servise başvurun. Süren testis ağrısını da yalnızca evde gözleyerek geçiştirmeyin.

Hiç idrar yapamıyorsanız acile başvurun

Mesane dolu olduğu halde aniden hiç idrar yapamamak akut idrar retansiyonu olabilir. Özellikle alt karında şiddetli ağrı veya şişlik eşlik ediyorsa acil yardım gerekir. Bu durum, yavaş gelişen işeme güçlüğünden farklıdır; kontrol randevusunu bekleyerek izlenmemelidir.

Hangi yakınmalarda planlı değerlendirme yapılır?

İdrarın zayıf gelmesi, işemeye başlamakta zorlanma, sık veya gece işeme ve tam boşalamama hissi için önce aile hekimi ya da uygun poliklinikle görüşülebilir. Yakınmalar ağırsa, akım belirgin bozulmuşsa veya enfeksiyon ve idrar birikmesi gibi komplikasyonlar varsa üroloji değerlendirmesi gerekir.

Görüşme öncesinde yakınmaların başlangıcını, kullanılan ilaçları ve varsa eski sonuçları hazırlayın. İdrar günlüğü ve belirti soruları, şikâyetin günlük yaşama etkisini anlatmaya yardımcı olabilir. Zayıf idrar akımı rehberi, bu başvuruda hangi değerlendirmelerin konuşulabileceğini açıklar.

Şikâyet olmadan prostat kontrolü gerekir mi?

Prostat kanseri için PSA taraması ile mevcut bir idrar yakınmasının araştırılması aynı şey değildir. Tarama kararı olası yararlar, yanlış pozitif sonuçlar ve gereksiz tanı veya tedavi riskleri konuşularak kişiselleştirilir. Aile öyküsü ve kişinin tercihleri de görüşmeye dahil edilir. Her erkeğin otomatik olarak aynı test paketini yaptırması uygun bir yaklaşım değildir.

Taş takibinde kontrol neden önemlidir?

Taş nedeniyle evde izlem önerildiyse kontrolün amacı taşın geçtiğini ve tıkanmanın sürmediğini değerlendirmektir. Taşı gördüyseniz ekibe bildirin; görmediyseniz ek görüntüleme gerekebilir. Taş düşürme sürecindeki takip için verilen randevuyu ağrı azaldı diye iptal etmeyin. Kontrol tarihi ve hangi belirtilerde yeniden başvuracağınız taburculuk planında netleşmelidir.

Diğer konu başlıklarına erkek sağlığı ve üroloji arşivinden ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• BAUS: Prostat ve idrar yakınmaları
• NHS: İdrarda kan
• NHS: Testis ağrısı
• NIDDK: İdrar retansiyonu
• USPSTF: Prostat kanseri taraması
• Cambridge University Hospitals: Renal kolik sonrası takip