Umutsuzluk Hissi Nasıl Ele Alınmalı?

Umutsuzlukla ilgili deneyimleri mevcut yaşam koşulları, yalnızlık ve destek ihtiyaçlarıyla birlikte görüşmede paylaşma çerçevesi.

Umutsuzluk hissi, kişinin gelecekte iyileşme veya değişim olamayacağını düşünmesine eşlik edebilir. Depresyonda görülebilen belirtilerdendir; ancak yalnız bu duyguya bakarak tanı konulamaz. Önemli olan ne kadar sürdüğü, günlük hayatı nasıl etkilediği ve başka hangi belirtilerle birlikte yaşandığıdır.

Hangi değişimleri fark etmek önemlidir?

Keyif ve ilgi kaybı, düşük enerji, uyku ya da iştah değişikliği, karar vermekte zorlanma ve sosyal geri çekilme birlikte görülebilir. İş, okul ve aile hayatındaki etkileri önemlidir. Her belirtinin bir arada olması gerekmez. Kendinizi suçlamak yerine bu değişimleri sağlık görüşmesinde paylaşın.

Bugün nereden başlayabilirsiniz?

Her şeyi aynı anda düzeltmeye çalışmayın. Yapılabilir küçük bir hedef seçin: kısa bir yürüyüş, düzenli bir öğün veya güvendiğiniz biriyle konuşmak. Zorlanmayı alkol ya da maddelerle bastırmaya çalışmayın. Küçük adımlar destek olabilir; yardım istemek için bunların önce işe yaramasını beklemeniz gerekmez.

“Hiçbir şey değişmeyecek” düşüncesiyle nasıl çalışılır?

Psikoterapide otomatik düşünceler, duygular ve davranışların birbirini nasıl etkilediği incelenebilir. Bilişsel davranışçı terapi, zarar veren düşünce örüntülerini sorgulama ve farklı davranışlar geliştirme üzerinde çalışır. Amaç zorla olumlu düşünmek değildir. Örneğin “Hiçbir şeyi yapamıyorum” düşüncesinin ne zaman ortaya çıktığını ve ardından hangi işi bıraktığınızı not etmek, görüşmeye somut bir örnek sağlayabilir.

Günlük hayattan çekilme nasıl ele alınır?

Depresyon nedeniyle etkinliklerden uzaklaşma varsa davranışsal aktivasyon yaklaşımı, yapılan işler ile ruh hali arasındaki bağı inceler. Terapistle birlikte uygulanabilir davranış değişiklikleri planlanabilir. Bu, kişiden hemen eski temposuna dönmesini istemek değildir; destek planının günlük koşullara göre kurulması gerekir.

Görüşmeye hazırlanırken ne yazabilirsiniz?

Zorlandığınız düşünce veya durumları, uyku ve iştah değişikliklerini ve günlük işleri nasıl etkilediğini paylaşın. Uzmanın yaklaşımını, birlikte belirleyeceğiniz hedefleri ve ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini sorun. Düzelmediğinizi düşünüyorsanız bunu görüşmede açıkça belirtin; plan veya destek yaklaşımı yeniden ele alınabilir.

İlaç gerekir mi?

Karar yalnız umutsuzluk kelimesine göre verilmez; klinik değerlendirme ve tablonun ağırlığı önemlidir. Depresyon tedavisinde psikoterapi, rehberli destek, ilaç veya bunların birlikte kullanılması gündeme gelebilir. İlaçları kendi kendinize başlamayın ya da aniden bırakmayın. Antidepresan başladıktan sonra umutsuzluk veya kendine zarar verme düşünceleri yeni ortaya çıkıyor ya da artıyorsa hekime hemen bildirin.

Güvenlik riski varsa ne yapılır?

Kendinize zarar verme düşüncesi varsa bunu güvendiğiniz bir kişiyle paylaşın ve profesyonel destek isteyin. Kendinizi güvende tutamıyor veya yakın bir tehlike hissediyorsanız en yakın acil servise başvurun; güvendiğiniz biri yanınızda kalsın. Uzmanla hazırlanacak güvenlik planı, uyarı işaretlerini ve gerektiğinde kime ulaşacağınızı belirlemeye yardımcı olabilir.

Randevu beklerken kötüleşirseniz daha erken destek isteyin. Benzer konulara ruh sağlığı arşivinden ulaşabilirsiniz. Bu yazı kişisel değerlendirme yerine geçmez.

Kaynaklar

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.