Aile öyküsünde yalnız “bizde kanser var” demek yerine, hangi yakınınızda hangi hastalığın ve kaç yaşında başladığını belirtmek gerekir. Bu bilgiler tarama başlangıcını ve inceleme seçimini etkileyebilir. Ailede hastalık bulunması, aynı hastalığın sizde mutlaka gelişeceği anlamına gelmez.
Hangi bilgiler yazılmalı?
Anne ve baba tarafını ayrı düşünerek anne, baba, kardeşler ve çocuklardan başlayın. Gerekirse büyükanne, büyükbaba, teyze, hala, dayı ve amcaları ekleyin. Hastalığın kesin adı, tanı yaşı ve varsa test raporu yararlıdır. Erken kalp krizi, inme, ani ölüm, belirli kanserler, kalıtsal hastalıklar ve ailede benzer bulgular özellikle kaydedilir. Bilmediğiniz tanıyı tahmin ederek yazmak yerine “bilinmiyor” demek daha doğrudur.
Neden başlangıç yaşı önemlidir?
Aynı hastalığın genç yaşta görülmesi veya ailede birden fazla kişide benzer şekilde ortaya çıkması farklı bir risk değerlendirmesi gerektirebilir. Kanserin hangi organdan başladığı da önemlidir; başka organa yayılması yeni bir başlangıç kanseriyle karıştırılmamalıdır. Akrabalık ve ailede açıklanamayan çocukluk hastalıkları genetik değerlendirmede ayrıca yararlı olabilir.
Tarama planı nasıl kullanılır?
Hazırladığınız kısa listeyi randevuya götürün ve yeni bir aile tanısı olduğunda güncelleyin. Tarama, aile öyküsüne ek olarak yaşınız, kişisel hastalıklarınız ve diğer risklerle birlikte planlanır. Aile öyküsünün boş olması bütün risklerin sıfır olduğu anlamına gelmez; aile küçük olabilir veya bilgi eksik olabilir. Gereksiz geniş test paketleri almak yerine, öykünüzün hangi taramayı gerçekten değiştirdiğini sorun.
İlgili okumalar: Halk Sağlığı ve Koruyucu Hekimlik Rehberi, Genetik ve Nadir Hastalıklar Rehberi.
Ek okuma
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.