Sabah Uyanınca Eller Uyuşuksa Boyundan mı Bilekten mi?

Sabah el uyuşmasını; karpal tünel, boyun siniri, uyku pozisyonu, nörolojik muayene ve acil inme belirtileriyle ayırt edin.

Sabah uyanınca ellerin uyuşması uyku pozisyonuna bağlı geçici sinir basısı, bilekte karpal tünel, dirsekte ulnar sinir sıkışması veya boyundan çıkan sinir kökünün etkilenmesiyle oluşabilir. Uyuşmanın hangi parmaklarda olduğu, tek-çift taraflılığı, boyun hareketi ve el kullanımına ilişkisi ayırıcıdır. Ani güçsüzlük, yüz etkilenmesi veya konuşma bozukluğu inme açısından acildir.

Parmak dağılımı ne anlatır?

Başparmak, işaret, orta ve yüzük parmağının başparmak tarafındaki uyuşma median sinir ve karpal tünelle uyumlu olabilir. Küçük parmak ve yüzük parmağının diğer yarısı ulnar siniri düşündürür. Tüm el veya kola yayılan his boyun, dolaşım ya da başka nedenlerle ilişkili olabilir. Dağılım tek başına kesin tanı koydurmaz.

Karpal tünel gece neden artar?

Uyurken bileğin bükülü kalması karpal tüneldeki basıncı artırabilir. Gece uyanma, eli sallayınca geçici rahatlama, kavrama zayıflığı ve nesne düşürme görülebilir. Gebelik, tiroit hastalığı, diyabet ve tekrarlayan el işi riski etkileyebilir. Bileği düz tutan gece ateli bazı kişilerde yararlıdır; çok sıkı atel dolaşımı bozabilir.

Boyun kaynaklı sinir etkilenmesi nasıl hissedilir?

Boyundan omuz ve kola yayılan ağrı, belirli boyun hareketleriyle artan uyuşma, refleks veya kas gücü değişikliği sinir kökü etkilenmesini düşündürebilir. Uyuşma yalnız sabah değil gün içinde de sürebilir. Boynu zorla çıtlatmak veya çekme cihazı kullanmak güvenli değildir. Hekim boyun, omuz, dirsek, el ve nörolojik muayeneyi birlikte yapar.

Dirsekte sinir basısı nasıl oluşur?

Dirsek uzun süre bükülü veya sert yüzeye dayalı kaldığında ulnar sinir etkilenebilir. Küçük parmak tarafında uyuşma ve elde beceri azalması görülebilir. Gece dirseği çok bükmemek, çalışma yüzeyinde yumuşak destek ve telefonu uzun süre aynı pozisyonda tutmamak yardımcı olabilir. Dirseği sıkıca saran bandaj sinir basısını artırabilir.

Uyku pozisyonu nasıl düzenlenebilir?

El veya kolun gövde altında kalmasını önlemek, yastık yüksekliğini boynu nötr tutacak şekilde ayarlamak ve bileği aşırı bükmemek denenebilir. Yüzüstü ve başı tek yana aşırı döndürerek uyumak bazı kişilerde boyun yakınmasını artırır. Tek bir “ortopedik” yastık herkese uygun değildir. Değişiklik bir-iki hafta kontrollü denenip etkisi izlenir.

Diyabet ve başka sistemik nedenler nelerdir?

Diyabet, B12 eksikliği, tiroit hastalığı, bazı ilaçlar ve alkol kullanımına bağlı periferik nöropati iki elde ve ayaklarda simetrik karıncalanma yapabilir. Yalnız sabah olması bu nedenleri dışlamaz. Testler öykü ve muayeneye göre seçilir. B12 veya tiroit ilacı gelişigüzel alınmamalı; yüksek doz B6 da sinir hasarı yapabilir.

Evde hangi testlerden kaçınılmalıdır?

Bileğe sertçe vurmak, boynu zorla eğmek veya uyuşmayı provoke etmek tanı koydurmaz ve belirtileri artırabilir. İğneyle duyu testi cildi yaralayabilir. Bunun yerine uyuşan parmaklar, süre, gece uyanma, el sallamayla yanıt ve güç kaybı not edilir. Nesne düşürme, düğme ilikleme ve yazı değişikliği varsa profesyonel değerlendirme hızlandırılır.

Tedavide hangi seçenekler bulunur?

Karpal tünelde gece ateli, iş düzenlemesi, enjeksiyon veya cerrahi; boyun kökü etkilenmesinde egzersiz, fizyoterapi ve seçilmiş ilaçlar düşünülebilir. Tedavi sinirin yeri ve hasarın şiddetine göre değişir. Sinir iletim testi her kişide şart değildir, fakat kalıcı uyuşma veya güç kaybında yararlı olabilir. Uzun süre beklemek kas kaybını kalıcılaştırabilir.

Ne zaman hızlı randevu gerekir?

Uyuşma haftalarca sürüyor, giderek artıyor, gündüz de devam ediyor, el kasında incelme veya kavrama kaybı gelişiyorsa değerlendirme gerekir. İki elde uyuşmaya yürüme bozukluğu, ince işlerde beceri kaybı veya idrar kontrolü değişikliği eklenmesi omurilik basısını düşündürebilir. Boyun travması sonrası yeni belirti de hızlı değerlendirilmelidir.

Hangi belirtiler acildir?

Yüzde kayma, tek taraflı kol-bacak güçsüzlüğü, konuşma bozukluğu, ani şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı veya kolun soğuk-soluk hâle gelmesi acildir; 112 aranır. Boyun ağrısıyla birlikte iki kolda-bacakta hızla gelişen güçsüzlük, yürüme kaybı veya idrar yapamama da bekletilmez.

Güvenli izlem ve sonraki adım

Bir hafta boyunca uyuşan parmakların dağılımı, süre, boyun ağrısı, dirsek ve bilek pozisyonu izlenebilir. Gece bileğini nötr tutmak ve kolu gövde altında bırakmamak güvenli başlangıçtır. Kalıcı duyu kaybı, kas zayıflığı veya beceri azalması varsa sinir hasarı ilerlemeden değerlendirme alınmalıdır. Ani tek taraflı nörolojik tablo acildir.

Sabah el uyuşması için tamamlayıcı sağlık rehberleri

Sabah el uyuşması konusunda kullanılan resmî kaynaklar

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.