Romatoid faktör (RF) yüksekliği, bağışıklık sisteminin ürettiği bir antikorun kanda yüksek bulunmasıdır. Romatoid artrit araştırmasında kullanılabilir; ancak yüksek RF, tek başına romatoid artrit tanısı değildir. Sağlıklı kişilerde de pozitif sonuç görülebilir. Buna karşılık romatoid artriti olan bazı kişilerde RF negatif olabilir. Sonucun değeri, eklem belirtileri ve muayeneyle birlikte ortaya çıkar.
Romatoid artrit dışında neden yükselebilir?
Sjögren sendromu ve lupus gibi başka otoimmün hastalıklarda, hepatit C gibi bazı uzun süren enfeksiyonlarda da RF yüksekliği görülebilir. Bu, pozitif çıkan herkesin bütün bu hastalıklara sahip olduğu anlamına gelmez. Hangi olasılığın araştırılacağı belirtiler, öykü ve diğer testlere göre seçilir; tek rakam üzerinden hastalık listesi çıkarılmaz.
Hangi eklem belirtileri önemli?
Sabahları veya hareketsizlikten sonra belirginleşen tutukluk, eklem şişliği ve ağrı değerlendirilmelidir. Her iki elde benzer eklemlerin etkilenmesi, düğme iliklemek veya hareket etmek gibi işlerin zorlaşması da anlatılmalıdır. RF, halk arasında kireçlenme denilen osteoartriti tanımak için kullanılan bir test değildir; iki hastalığın eklemleri etkilemesi aynı süreç oldukları anlamına gelmez.
Anti-CCP, CRP ve sedimantasyon ne ekler?
Anti-CCP, RF’den farklı bir antikordur ve romatoid artrit değerlendirmesini destekleyebilir. CRP ve sedimantasyon ise iltihap düzeyi hakkında bilgi verir; tam kan sayımı kansızlık ve başka olasılıkları değerlendirmeye yardımcı olur. Hiçbiri tek başına kesin tanı veya kesin dışlama sağlamaz. Hekim bu sonuçları eklemlerin muayenesiyle birleştirir.
Kan testi dışında inceleme gerekir mi?
Eklem hareketi, şişlik ve günlük işleri yapabilme durumu değerlendirilir. Gerektiğinde röntgen veya MR ile iltihap ve hasar araştırılabilir. Romatoid artrit düşünülürse romatolojiye yönlendirme yapılır. Şikayetler sürüyorsa yalnız RF negatif diye değerlendirmeyi bırakmayın. Anti-CCP sonucu da aynı klinik değerlendirme içinde anlam kazanır.
Ani, sıcak ve şiş bir eklem varsa beklemeyin
Aniden başlayan şiddetli eklem ağrısı, sıcaklık veya şişlik, eklemi hareket ettirememe ya da üzerine basamama varsa gecikmeden değerlendirme isteyin. Ateş eşlik edebilir ama her zaman bulunmaz. Eklem enfeksiyonu acil tedavi gerektirebilir; bunu yalnız “RF yüksekliğine bağlı romatizma” diye açıklayıp kontrol randevusunu beklemek uygun değildir.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.