REM Uykusu Davranış Bozukluğu

REM uykusu davranış bozukluğunda kişi rüyasıyla ilişkili bağırma, tekmeleme veya yumruk atma gibi davranışlar gösterebilir. Normalde REM döneminde kasların hareketini sınırlayan mekanizmanın bozulması söz konusudur. Kişi veya yatak arkadaşı yaralanabilir. Her uykuda konuşma, kabus ya da kıpırdanma bu tanıyı göstermez.

Tanı için hangi bilgiler gerekir?

Olayın başlangıcı, gecenin hangi bölümünde olduğu, rüyanın hatırlanması ve yaralanma öyküsü anlatılmalıdır. Kullanılan bütün ilaçları, alkolü ve diğer uyku sorunlarını paylaşın. Yakının gözlemi önemlidir. Uyku incelemesi gerekebilir; polisomnografi sırasında REM uykusundaki kas etkinliği ve başka ölçümler değerlendirilir.

Yeni başlayan davranışı yalnız stres veya yaşlılıkla açıklamayın. Yetişkinde parasomni değerlendirmesi olayların nedenini ayırmaya yardımcı olur. Tekrarlayan veya yaralanmaya yol açan davranışlarda uzman değerlendirmesini ertelemeyin.

Benzer görünen gece olayları ayrılır

Uyku apnesi, başka uyku davranışları ve narkolepsiyle ilişkili olaylar değerlendirmede dikkate alınabilir. Hekim, yatak arkadaşına da gece neler olduğunu sorabilir. Gecelik uyku incelemesinde solunum, göz ve kas hareketleri izlenebilir; gerektiğinde video kaydıyla davranışın uyku evresiyle ilişkisine bakılır. Partnerin anlatımı yararlıdır, ancak tek başına evde kesin tanı koymak için kullanılmamalıdır.

Önce yatak çevresini güvenli hale getirin

Keskin, kırılabilir ve vurulduğunda zarar verebilecek eşyaları uzaklaştırın. Mobilya kenarları ve yatak başı için koruma düşünün. Düşme riskini azaltacak yatak yüksekliği ve çevre düzenini değerlendirin. Ağır, kontrolsüz olaylarda eşlerin ayrı yataklarda uyuması gerekebilir; plan her iki kişinin güvenliğini gözetmelidir.

Gece davranışlarının seyrekleşmesi güvenlik önlemlerinin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Tedavi sırasında da olaylar sürebilir. Amaç her sesi mutlaka ilaçla susturmak değildir; gereksiz sakinleştirici artırımı gece düşmelerini ve gündüz uykululuğunu artırabilir.

İlaç planı kişiye göre seçilir

Bazı ilaçlar davranışları etkileyebilir. Reçeteli ilacı kendi kendinize kesmeyin veya başka bir sakinleştirici eklemeyin. Klonazepam ve melatonin gibi seçenekler bazı hastalarda değerlendirilse de uygunluk ve yan etkiler kişiseldir. Özellikle gündüz sersemlik, denge ve gece solunumu yönünden izlem gerekir.

Nörolojik izlem neden konuşulur?

Bu bozukluk bazı nörolojik hastalıklarla ilişkili olabilir. Bu ilişki, tek bir gece davranışından kesin Parkinson veya demans tanısı konacağı anlamına gelmez. Uzman, kişinin ne kadar bilgi almak istediğini gözeterek risk ve takip planını konuşmalıdır.

Yeni hareket yavaşlığı, denge, bellek veya günlük işlev değişikliğini paylaşın. Kontrolde olayların sıklığı ve yaralanmaların yanında tedavinin gündüz etkileri de değerlendirilir. Güvenliği sağlayan çevre düzeni ve kişisel izlem, yalnız ilaç seçimi kadar önemlidir.

Kaynaklar

North Bristol NHS: REM davranış bozukluğu · Mayo Clinic: REM incelemesi ve ayırıcı tanı · AASM 2023: REM güvenliği ve takip