Prostat İçin En Etkili Vitaminler ve Takviyeler

Prostat için herkesin kullanması gereken, kanseri önlediği veya bütün prostat yakınmalarını giderdiği kanıtlanmış bir “en etkili vitamin” listesi yoktur. Bir besinin vücutta gerekli olması, o besinin yüksek doz takviyesinin prostatı koruduğunu göstermez. Takviye kararı; hangi sorunun hedeflendiği, insan çalışmalarının sonucu ve olası zararlar üzerinden değerlendirilmelidir.

Önce hangi sorun olduğu anlaşılmalı

İyi huylu prostat büyümesi kanser değildir. İdrar yakınmaları başka nedenlerle de gelişebilir; takviye seçmeden önce değerlendirme gerekir. Sık idrara çıkma rehberi belirtinin farklı nedenlerini açıklar.

E vitamini ve selenyum prostat kanserinden korur mu?

SELECT araştırması, E vitamini veya selenyum takviyelerinin prostat kanserini önlemediğini gösterdi. E vitamini tek başına verilen grupta prostat kanseri riskinde artış saptandı. Bu sonuç, “antioksidan olduğu için daha fazlası daha iyidir” düşüncesinin güvenilir olmadığını gösterir. Araştırma sonucunu bütün besinlerdeki E vitamininin zararlı olduğu şeklinde de yorumlamayın; değerlendirilen durum takviye kullanımıydı.

Bu ürünleri prostat kanserinden korunmak amacıyla kendi kendinize başlamayın. Başka bir tıbbi nedenle önerilmiş takviyeniz varsa neden verildiğini ve sürdürme planını hekiminizle netleştirin. Korunma iddiası ile belirli bir gereksinime yönelik kullanım aynı soruya yanıt vermez.

Saw palmetto için araştırmalar ne söylüyor?

Saw palmetto, prostat büyümesine bağlı idrar yakınmaları için pazarlanan bir bitkisel üründür. NCCIH’nin aktardığı araştırma derlemesinde tek başına kullanımının belirtilere az yarar sağladığı veya yarar sağlamadığı görülmüştür. Birden çok bitki içeren karışımlar için kesin sonuç çıkarılamamıştır. Bu nedenle ürünü yalnız “doğal” olduğu veya çok satıldığı için etkili kabul etmeyin.

Bir araştırmadaki özüt veya karışımın sonucu, farklı içerikli bütün ürünler için aynı etkiyi kanıtlamaz. Sindirim yakınmaları, baş dönmesi veya baş ağrısı gibi istenmeyen etkiler olabilir. İlaç kullanıyorsanız bitkisel ürünleri de sağlık ekibinize bildirin; “takviye sayılmaz” düşüncesiyle listeden çıkarmayın.

Likopen ve D vitamini nasıl değerlendirilmeli?

Likopen ve D vitaminiyle ilgili araştırmaların sonuçları karışıktır; prostat kanserini önlediklerini söylemek için yeterli kanıt yoktur. Domates yemekle yüksek doz likopen kapsülü kullanmak aynı müdahale değildir. D vitamininin vücuttaki işlevleri bulunması da prostat kanserinden korunmak için herkese takviye gerektiğini göstermez.

Laboratuvarda hücreler üzerinde görülen bir etki, insanlarda kanserin önlendiği veya hastalığın tedavi edildiği anlamına gelmez. Benzer biçimde, bir çalışmada PSA’nın değişmesi kanserin küçüldüğünü ya da tekrar riskinin azaldığını tek başına kanıtlamaz. “Bilimsel araştırması var” ifadesini okurken çalışmanın kimi, hangi ürünü ve hangi sonucu değerlendirdiğini sorun.

Takviye almadan önce hangi bilgileri hazırlamalı?

• Ürünün tam adını, içerik listesini ve bir porsiyondaki miktarları kaydedin; mümkünse ambalajı görüşmeye götürün.
• Birden fazla takviye kullanıyorsanız bütün etiketleri birlikte gösterin.
• Ürünün hangi yakınma veya gereksinim için düşünüldüğünü açıkça belirtin.
• “Standardize” ya da benzeri bir etiket ifadesini tek başına klinik yararın kanıtı saymayın.

Etikette uyarı bulunmaması yan etki olmadığı anlamına gelmez. İnsanlarda gösterilen yararla ürünün içeriğini karşılaştırmak gerekir. Hekim veya eczacıyla görüşmede “Bu ürün benim hangi sorunuma yardımcı olacak, bunu neyle ölçeceğiz, uygun değilse ne yapacağız?” sorularını sorun. Ürün sıralaması yerine gerekçesi ve izlenecek sonucu belli bir karar isteyin.

Hangi durumda takviye arayarak beklememeli?

İdrar yapamama, ateş ve titremeyle birlikte idrar yakınması, idrarda kan veya belirgin alt karın ağrısında gecikmeden tıbbi yardım isteyin. Bu bulgular takviye denemesini bekleyecek sorunlar değildir.

Kaynaklar

• NCI: SELECT araştırmasının sonuçları
• NIDDK: Prostat büyümesi ve başvuru belirtileri
• NCCIH: Saw palmetto için kanıtlar
• NCI: Prostat, beslenme ve takviye araştırmaları
• NIH ODS: Takviye etiketleri ve kanıt değerlendirmesi