Memede kızarıklık, meme altındaki deride nem ve sürtünmeden, meme ucunda egzamadan ya da meme dokusunda mastit gibi bir sorundan kaynaklanabilir. Döküntünün yeri, ne kadar hızlı değiştiği ve ateş, şişlik, akıntı veya meme ucunda çekilmenin eşlik edip etmediği, ne zaman muayene gerektiğini anlamaya yardımcı olur.
Ateşle birlikte ağrı, memede sıcak ve ağrılı şişlik veya hızla yayılan kızarıklık varsa aynı gün değerlendirme alın. Titreme veya ağrılı bir şişlik oluştuğunda aile hekiminizle ya da bir sağlık kuruluşuyla görüşün. Emzirmiyor olmanız bu belirtilerin önemini azaltmaz. Kızarıklığa yeni bilinç bulanıklığı ya da belirgin nefes darlığı eşlik ediyorsa 112’yi arayın.
Tek taraflı, geçmeyen meme ucu değişikliğini geciktirmeden muayene ettirin. Özellikle meme ucunun kendisinde tekrarlayan kabuklanma veya yara, yeni içe çekilme, kanlı akıntı ya da memede veya koltuk altında kitle varsa genel cerrahiye başvurun. Meme derisi kısa sürede geniş bir alanda kalınlaşır, meme şişer veya portakal kabuğu gibi çukurlaşırsa ele gelen kitle olmasa bile hızlı değerlendirme gerekir.
Döküntüyü tarif ederken önce yerini belirleyin. Yalnızca iki deri yüzeyinin birbirine değdiği meme altı kıvrımında mı, meme ucunun üzerinde mi, yoksa memenin geniş bir alanında mı? Ne zaman başladığını ve alanın büyüyüp büyümediğini not edin. Ateş, emzirme, yeni bir bakım ürünü veya göğüste ele gelen değişiklik varsa bunları da muayenede söyleyin.
Meme Döküntüsünün Nedenleri Nelerdir?
Meme altındaki deri kıvrımında tahriş
Meme altındaki kıvrımda terin birikmesi ve derinin birbirine sürtünmesi, kızarıklık ve yanmaya yol açabilir. Bazen maya veya bakteriler de bu bölgede çoğalır. Sadece görünüşe bakarak bunun mantar enfeksiyonu olduğunu varsaymayın. Belirti kıvrımla sınırlı ve hafifse bölgeyi nazikçe temizleyip iyice kurulayın, terli giysiyi değiştirin ve sürtünmeyi azaltın. Yayılma, akıntı, artan ağrı veya tekrarlama varsa muayene olun.
Meme ucu çevresinde egzama veya temas tahrişi
Kaşıntı ve pullanma, sabun, deterjan, parfümlü krem veya giysiyle temas sonrası başlayabilir. Yeni bir ürünle aynı dönemde başlayan hafif tahrişte o ürüne ara verin ve bölgeyi ovalamayın. Meme ucunun kendisini tutan, tek tarafta süren veya tekrarlayan değişikliği yalnızca egzama kabul edip kremle geçirmeye çalışmayın.
Cilt sorunu tekrar ediyorsa muayeneye kullandığınız ürünlerin adını da götürün. Örneğin parfümlü bir ürün bırakıldığında belirti azalabilir. Yine de aynı yerde tekrarlayan döküntüde hekim temas alerjisi, mantar veya başka bir cilt sorunu açısından inceleme önerebilir.
Emzirirken ağrılı ve sıcak kızarıklık
Mastitte memenin bir bölümü sıcak, ağrılı ve sert hissedilebilir. Ateş, titreme veya grip benzeri kırgınlık da görülebilir. Koyu ten renginde kızarıklık daha zor fark edilebilir. Sıcaklık, hassasiyet ve şişliğe de dikkat edin. Emzirme döneminde her kızarıklık bakteriyel enfeksiyondan kaynaklanmaz. Antibiyotik gerekip gerekmediğine belirtilerin seyrini ve muayeneyi birlikte değerlendiren hekim karar verir.
Genel durumunuz iyiyse ve yakınma hafifse bebeği ihtiyacına göre emzirmeye devam edin. Memeyi tamamen boşaltmaya çalışmayın, gereksiz yere sağmayın ve sert masaj yapmayın. Serin kompres ağrıyı hafifletebilir. Emzirmek ağrılıysa veya bebek memeyi kavrayamıyorsa ebe ya da emzirme konusunda eğitimli bir sağlık çalışanından destek alın.
Hafif belirtilerde evde bakım başladıktan sonra 12–24 saat içinde düzelme yoksa hekime başvurun. Ateş, titreme veya kötüleşme varsa bu süreyi beklemeyin. Antibiyotik başlanmış ve 48 saatte düzelme başlamamışsa yeniden değerlendirme isteyin. Ağrılı şişlik belirginleşirse apse açısından ultrason gerekebilir. Apse doğrulanırsa boşaltma işlemini sağlık ekibi planlar.
Paget hastalığı ve inflamatuar meme kanseri ne zaman araştırılır?
Memenin Paget hastalığı nadirdir ve meme ucunda egzamaya benzeyebilir. Geçmeyen kabuklanma, pullanma, meme ucunda şekil değişikliği veya kanlı akıntı varsa hekim meme muayenesi yapar. Bulgulara göre görüntüleme ve meme ucu derisinden örnek alınması gerekebilir. Uzun zamandır var olan görünüm ile sonradan gelişen meme başı çekintisi farklı değerlendirilir.
İnflamatuar meme kanseri de nadirdir. Tek memede hızlı şişme, geniş renk değişikliği ve portakal kabuğu görünümüyle ortaya çıkabilir. Kitle her zaman hissedilmez ve görünüm enfeksiyonla karışabilir. Bu belirtiler varsa rutin tarama tarihini beklemeyin. Yakın zamanda normal tarama sonucu olsa bile yeni değişiklik değerlendirilmelidir. Kanser tanısı konursa evre, hastalığın yayılımına ve tetkiklere göre belirlenir.
Muayenede hangi incelemeler yapılabilir?
Hekim önce değişikliğin deride mi, meme ucunda mı, yoksa meme dokusunda mı olduğunu muayeneyle araştırır. Örneğin ağrılı şişlikte ultrasonla sıvı birikimi aranabilir. Şüpheli meme ucu değişikliğinde deri biyopsisi, yani küçük bir doku örneği alınması gerekebilir. Meme dokusunda şüpheli bir alan varsa tanısal mamografi veya ultrason gibi incelemeler seçilebilir. Daha önce yapılmış mamografi ya da ultrason raporunuz varsa yanınızda götürün.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Meme değişikliklerinde muayene
- DermNet — Deri kıvrımı döküntüsü
- DermNet — Meme ucu egzaması
- Academy of Breastfeeding Medicine — Mastit protokolü
- NHS — Mastitte belirtiler ve başvuru
- NHS — Meme apsesi
- NHS — Acil enfeksiyon belirtileri
- NCI — Memenin Paget hastalığı
- NCI — İnflamatuar meme kanseri
- NCI — Tanısal görüntüleme ve biyopsi
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.