Karar verememe, sonucu önceden kesin olarak bilme ihtiyacı nedeniyle kaygıyla ilişkili olabilir. Kişi bir planı uygulamadan önce nasıl sonuçlanacağını garanti etmek isterse karar zorlaşabilir. Bu ilişki bütün kararsızlıkların bir kaygı bozukluğu olduğu anlamına gelmez; durumun yaşamınızdaki etkisi önemlidir.
Eşlik eden işaretlere bakın
Yoğun endişe ve odaklanma güçlüğü, günlük konuları düşünmeyi zorlaştırabilir. Kaygı iş, sağlık veya aile gibi birçok alana yayılıyor ve kolay durdurulamıyorsa görüşmede bunları birlikte anlatın. Yalnız hangi kararı veremediğiniz değil, bu sırada yaşadığınız gerginlik ve uyku değişikliği de önemli olabilir.
Sorunu küçültmek nasıl yardımcı olabilir?
Önce çözmek istediğiniz sorunu açık bir cümleyle yazın. Aynı anda bütün hayatı düzenlemek yerine şu anda önemli olan alanı seçin. Sonra bunun yapılabilir bir sorun mu, yoksa kontrolünüz dışındaki bir ihtimal mi olduğunu ayırın. Geçmişte olmuş ve değiştirilemeyen bir olay farklı ele alınmalıdır.
Yapılabilir bir sorunda seçenekleri listelemek, her seçeneğin artılarını ve eksilerini görmek işe yarayabilir. İhtiyaç duyulan zaman, destek ve kaynakları düşünün. Uygulayabileceğiniz bir seçeneği seçip ne yapacağınızı ve ne zaman başlayacağınızı belirlemek, yalnız seçenekleri zihinde çevirmekten daha somut bir adım sağlar. Seçeneğin uygulanabilirliği, gerekli desteğin gerçekten bulunup bulunmadığıyla birlikte ele alınabilir.
Hemen çözülemeyen endişe günün tamamını kaplıyorsa onu not edip daha sonra ele alacağınız kısa bir zaman ayırmayı deneyebilirsiniz. Amaç düşünceyi zorla yok etmek değildir. Şimdi yapılabilecek bir iş varsa onu belirlemek; yoksa dikkati mevcut etkinliğe döndürmek düşünülebilir.
Kararsızlık başka bir tabloya eşlik ediyor mu?
Depresyonda da karar verme güçlüğü, ilgi kaybı ve enerji azalması görülebilir. Dolayısıyla sürekli kararsızlığı yalnız kaygıya bağlamayın. Çökkünlük, keyif alamama veya belirgin işlev kaybı eşlik ediyorsa sağlık profesyoneliyle görüşmede bunları da gündeme getirin.
Denediğiniz adımın ne sağladığını daha sonra gözden geçirin. Sorun çözme, tek seferde kusursuz seçim yapma yarışması değildir; neyin işe yaradığını not etmek sonraki kararları destekleyebilir. Gerçek sorunlar ile varsayımsal endişeleri aynı listede biriktirmek yerine ayırmak, ilerlemeyi görmeyi kolaylaştırabilir.
Kaygı günlük yaşamınızı etkiliyorsa veya kontrol etmekte zorlanıyorsanız profesyonel destek alın. Hekim endişeleri, bedensel belirtileri ve süresini değerlendirebilir; destek seçenekleri kişiye göre belirlenir. Bir kararın gecikmesi tek başına tanı ölçütü olarak kullanılmaz.
Kendinize zarar verme riski varsa karar vermeyi yalnız başınıza sürdürmeyin; acil profesyonel yardım alın.
İlgili Okumalar
- Ruh Sağlığı ve Psikoloji Rehberi
- Psikolojik Farkındalık Testleri
- Anksiyete Testi
- Belirsizliğe Tahammülsüzlük Nasıl Yönetilir?
Kaynaklar
- CCI: Belirsizliği kabul etmek
- NIMH: Yaygın kaygı
- NHS: Sorun çözme
- NHS: Kaygıları ele almak
- NIMH: Depresyon
- NHS: Yaygın kaygı
- NIMH: Destek aramak
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.