Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında görülen vajinal kanama normal kabul edilip tekrarlayana kadar beklenmemelidir. Çoğu neden tedavi edilebilir ve kanser dışıdır; ancak rahim ağzı ve vajinanın muayene edilmesi, gebelik olasılığının ve enfeksiyonların değerlendirilmesi gerekir.
Kanamanın miktarı kadar kişinin yaşı, menopoz durumu, ağrı, akıntı ve adet gecikmesi de önemlidir. Bu rehber tanı koymaz; güvenli başvuru zamanını ve muayeneye hazırlığı açıklar.
İlişki Sonrası Kanama Nedir?
Adet kanamasıyla açıklanmayan, cinsel ilişki sırasında veya hemen sonrasında vajinadan gelen kanamaya ilişki sonrası kanama denir. Tek bir lekelenme bile değerlendirmeye değerdir. Kanın vajina, rahim ağzı veya rahim içinden gelip gelmediği yalnız görünümle kesinleştirilemez; idrar ya da makat kaynaklı kanama da bazen vajinal kanamayla karıştırılabilir.
En Sık Nedenler Nelerdir?
Vajinal kuruluk ve küçük yüzey yaralanmaları, rahim ağzı ektropiyonu, servikal polipler, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve rahim ağzı iltihabı sık nedenler arasındadır. Hormonal korunma yöntemleri ara kanamaya katkıda bulunabilir. Daha seyrek olarak rahim ağzı, vajina veya rahimle ilgili hücresel değişiklikler araştırılır. Belirti tek başına kanser demek değildir; muayenenin amacı bu olasılığı güvenle dışlamaktır.
Hangi Durumlarda Acil Yardım Gerekir?
- Kanama yoğun ve devamlıysa, büyük pıhtılar varsa veya pedler çok hızlı doluyorsa
- Bayılma, belirgin baş dönmesi, solukluk, çarpıntı ya da nefes darlığı gelişiyorsa
- Şiddetli veya giderek artan karın-kasık ağrısı varsa
- Yakın zamanda adet gecikmesi olduysa ve kanamayla birlikte tek taraflı ağrı ya da omuz ucu ağrısı bulunuyorsa
Ciddi kanama, bayılma veya hızla kötüleşme halinde 112 aranmalıdır. Adet gecikmesiyle ağrı ve kanama dış gebelik belirtisi olabilir ve aynı gün değerlendirilmelidir.
Gebelik Olasılığı Varsa Ne Yapılmalı?
Gebelik ihtimali bulunan kişide evde gebelik testi yararlı olabilir; ancak negatif sonuç çok erken dönemde gebeliği kesin dışlamayabilir. Test sonucu ne olursa olsun şiddetli ağrı, yoğun kanama veya bayılma acil değerlendirme gerektirir. Gebelikte herhangi bir yeni kanama kadın-doğum ekibine bildirilmelidir. Kan grubu ve Rh durumu biliniyorsa muayenede paylaşılmalıdır.
Menopoz Sonrası Kanama Neden Ayrı Değerlendirilir?
Menopozdan sonra, miktarı az olsa bile vajinal kanama değerlendirilmelidir. Vajinal kuruluk sık bir neden olabilir; buna rağmen rahim ve rahim ağzıyla ilgili önemli hastalıkların dışlanması gerekir. Güncel rahim ağzı taraması yapılmış olması yeni kanama belirtisini görmezden gelmek için yeterli değildir. Tekrarlamayı beklemeden randevu alınmalıdır.
Muayenede Hangi Kontroller Yapılabilir?
Hekim son adet tarihini, gebelik olasılığını, korunma yöntemini, ilaçları, kanamanın miktarını ve eşlik eden ağrı-akıntıyı sorgular. Gebelik testi, tam kan sayımı, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri ve vajina ile rahim ağzı muayenesi gündeme gelebilir. Bulgulara göre ultrason, kolposkopi veya histeroskopi planlanabilir. Her kişiye aynı testlerin yapılması gerekmez.
Değerlendirmeye Kadar Neler Yapılmalı?
Kanamanın tarihi, yaklaşık miktarı, ilişkinin hangi aşamasında başladığı, ağrı, kuruluk, akıntı ve kullanılan ürünler not edilmelidir. Kanama sürerken tampon yerine ped miktarı izlemeyi kolaylaştırabilir. Vajinal duş, reçetesiz fitil ve antibiyotik kullanılmamalıdır. Ağrı veya kanama tekrar ediyorsa değerlendirilene kadar penetratif ilişkiye ara vermek uygun olabilir.
İlgili Okumalar
Kaynaklar
- NHS – Vaginal Bleeding Between Periods or After Sex
- NHS – Post-Coital Bleeding
- National Cancer Institute – Cervical Cancer Symptoms
- T.C. Sağlık Bakanlığı – 112 Ne Zaman Aranmalıdır?
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.