Hipotermi İlk Yardım: Vücut Isısı Düşerse Ne Yapılır?

Hipotermi, vücut sıcaklığının 35°C altına düşmesidir ve hastanede tedavi gerektiren acil bir durumdur. Yalnız karlı dağlarda olmaz; soğuk ev, ıslak giysi veya soğuk suya düşme de neden olabilir. Titreme, soğuk-soluk cilt, yavaş konuşma, yavaş solunum ve kafa karışıklığını sıradan üşüme diye geçiştirmeyin.

Hipotermi şüphesinde Türkiye’de 112’den acil yardım isteyin.

Açık alanda önce ne yapılır?

Kişiyi mümkünse kapalı ortama, değilse rüzgârdan korunaklı bir yere alın. Islak giysileri kuru olanlarla değiştirin; başını da örtecek şekilde kuru battaniye veya uyku tulumuyla sarın. Altına kuru, yalıtıcı bir katman koyarak soğuk zeminle temasını azaltın. Yardım ederken kendi sıcaklığınızı ve güvenliğinizi de koruyun; siz de korunmasız kalmayın.

Hızlı ısıtmak için sıcak banyo yapılır mı?

Sıcak banyo, sıcak su torbası veya ısı lambası kullanmayın. Kol ve bacakları ovalamayın; alkol içirmeyin. Kontrolsüz doğrudan ısı uygulamak güvenli bir ısıtma yöntemi değildir. Kurulayıp örterek ısı kaybını azaltmak ve tıbbi yardımı sağlamak önceliklidir. Kişiyi tek başına bırakmadan solunumu ve verdiği yanıtları izleyin.

Sıcak içecek her durumda verilir mi?

Yalnız tamamen uyanık kişiye sıcak, alkolsüz içecek ve enerji sağlayan yiyecek sunulabilir. Sersem, tepkileri azalmış veya güvenle yutamayacak durumdaki kişiye ağızdan bir şey vermeyin. İçirerek kendine getirmeye çalışmak yerine yanında kalın ve yanıt değişikliklerini acil yardım görevlisine anlatın. Konuşarak iletişimi sürdürmek izlemeye yardımcı olur.

Bebekte görünüm farklı olabilir mi?

Bebek dokununca soğuk olabilir; gevşek, alışılmadık derecede sessiz ve uykulu görünebilir veya beslenmeyi reddedebilir. Bunlar sıcak bir oda beklenerek geçiştirilecek belirtiler değildir. Bebeği kuru ve örtülü tutarken acil değerlendirme sağlayın. Özellikle bebeklerde veya yaşlılarda belirgin bir soğuk öyküsü olmaması, önemli bir sorunu dışlamaz.

Yanıt vermiyor ve normal nefes almıyorsa 112 yönlendirmesiyle temel yaşam desteğine başlayın.

Soğuk ortam yoksa neden yine değerlendirme gerekir?

Açıklayıcı bir soğuk maruziyeti olmadan gelişen hipotermi başka bir hastalığı gizleyebilir. Evi ısıtmak veya battaniyeyle sarılmak bu değerlendirmeyi ortadan kaldırmaz. Bulunduğu ortamı, ne kadar süredir böyle olduğunu ve bilinçteki değişiklikleri sağlık ekibiyle paylaşın.

Hastanede kalp ritmi ve solunum izlenebilir; gerektiğinde ısıtılmış damar içi sıvılar ve başka destekler kullanılır. Evde ısınmış görünmesi, başlangıçta ciddi belirti veren kişinin hastane değerlendirmesini iptal etmek için tek başına yeterli değildir.

Kaynaklar

• NHS: Hipotermiyi tanıma ve güvenli ısıtma
• Sağlık Bakanlığı: Türkiye’de acil çağrı 112
• St John Ambulance: Soğuk ortamda ilk yardım
• St John Ambulance: Temel yaşam desteği