Glisemik İndeks Günlük Hayatta Nasıl Kullanılır?

Glisemik indeks, karbonhidrat içeren yiyeceklerin kan şekeri üzerindeki etkilerini karşılaştırmaya yardımcı olur. Günlük hayatta tek başına bir sağlıklı yiyecek puanı gibi kullanılmaz. Daha düşük indeksli seçeneklere yönelirken porsiyonu ve bütün öğünü birlikte düşünmek gerekir; aynı yiyeceğe herkesin kan şekeri yanıtı da aynı olmayabilir.

İndeksin ölçümünde, eşit miktarda kullanılabilir karbonhidrat içeren besin ile referans olarak glukoz karşılaştırılır. Bu, günlük öğünde tüketilen gram miktarının aynı olduğu anlamına gelmez.

İndeks ile porsiyon aynı şeyi mi anlatır?

Hayır. Glisemik indeks, standart miktarda karbonhidrat içeren besinin etkisine dayanır; gerçekte yediğiniz porsiyonu doğrudan göstermez. Glisemik yük ise indeks ile o porsiyondaki karbonhidrat miktarını birlikte ele alır. Büyük bir porsiyonun etkisi, düşük indeks etiketiyle ortadan kalkmaz.

Bu nedenle bir tablodaki sayıyı okurken, öğünde ne kadar tükettiğinizi de değerlendirin. Diabetes Canada, düşük indeksli yiyeceklerin bile uygun miktarda yenmesi gerektiğini belirtir. İndeks seçimi ile miktar seçimi, aynı beslenme kararının farklı parçalarıdır.

Pişirme ve öğünün bütünü sonucu değiştirir mi?

Pişirme yöntemi, işlenme biçimi, meyvenin olgunluğu ve çeşidi indeks değerini etkileyebilir. Bir yiyeceği tek başına inceleyen tablodaki sonuç, başka besinlerle birlikte yenildiği öğüne doğrudan aktarılmaz. Protein, yağ ve lif de karbonhidratın sindirim ve emilimini etkiler; yalnız tek sayıdan kişisel sonuç hesaplanamaz. Aynı besinin farklı pişirilmiş biçimleri için tek sabit sayı beklenmemelidir.

Düşük indeks her zaman daha sağlıklı mı?

Hayır. Bazı çikolatalar yağ içerikleri nedeniyle düşük indeksli olabilir; bu onları sınırsız tüketilecek sağlıklı besinlere dönüştürmez. Yüksek indeksli bir patates de yalnız sayısı yüzünden tümüyle değersiz sayılmaz. Yağ, lif, besin çeşitliliği ve porsiyon, genel seçimde önemini korur.

Mutfakta nasıl uygulanabilir?

Öğünlerde yulaf, bulgur veya baklagil gibi seçenekleri daha sık değerlendirmek, yalnız yüksek indeksli nişastalı yiyeceğe dayanan tabağı çeşitlendirmek için kullanılabilir. Sebze, uygun protein ve yağ kaynaklarıyla öğünün bütünü düşünülür. Amaç bir besini tamamen yasaklamak veya listeyi tıbbi tedavinin yerine koymak değildir.

Aynı gram miktarında iki besin, aynı miktarda karbonhidrat içermeyebilir. Bu nedenle tablodaki indeks ile tabakta tartılan ağırlığı karıştırmayın. Diyabet için kişisel öğün planı gerektiğinde, hangi miktarların uygun olduğunu diyetisyenle konuşmak tablodan rastgele bir sayı seçmekten daha anlamlıdır.

Ara öğün seçeneklerini de değerlendirmek için kan şekeri dengesine uygun ara öğünler rehberini okuyabilirsiniz.

İlgili Okumalar

• Diyet ve Beslenme Rehberi
• Laboratuvar Testleri ve Tahlil Rehberi
• Günlük Kalori Hesaplama
• Prediyabette Beslenme Nasıl Düzenlenir?

Kaynaklar

• Diabetes Canada: Glisemik indeks
• Sydney Üniversitesi: Glisemik indeksin ölçülmesi
• Diabetes UK: Glisemik indeksin sınırları