Gebelikte lekelenme, iç çamaşırında veya silme sırasında fark edilen az miktarda pembe, kahverengi ya da kırmızı kanı ifade eder. Erken gebelikte sık görülebilir ve her zaman gebeliğin kaybedileceği anlamına gelmez; ancak kanamanın miktarı, gebelik haftası, ağrı ve eşlik eden belirtiler değerlendirme hızını değiştirir.
ACOG, gebelik sırasında görülen her kanamanın kadın doğum uzmanına bildirilmesini önerir. Amaç korkutmak değil; dış gebelik, düşük, plasentayla ilişkili sorunlar veya enfeksiyon gibi zaman duyarlı nedenleri, daha düşük riskli durumlardan güvenli biçimde ayırmaktır.
Lekelenme ile kanama arasındaki fark nedir?
Lekelenme genellikle birkaç damla düzeyindedir, pedi doldurmaz ve silme sırasında fark edilir. Kanama ise adet benzeri veya daha yoğun olabilir; ped değiştirme gereksinimi, pıhtı ya da doku görülmesi eşlik edebilir. Renk tek başına nedenin veya ciddiyetin güvenilir göstergesi değildir.
Kan miktarını tarif etmek için tampon kullanılmamalı; temiz bir ped ile yaklaşık miktar ve süre izlenmelidir. Başlangıç saati, renk, pıhtı, ağrı ve gebelik haftası not edilerek sağlık ekibine bildirilmelidir.
Hangi belirtiler acil yardım gerektirir?
Bir pedi kısa sürede dolduran veya giderek artan kanama, şiddetli ya da tek taraflı karın-kasık ağrısı, omuz ağrısı, baş dönmesi, bayılma, solukluk, nefes darlığı veya belirgin güçsüzlük varsa 112 ya da en yakın acil servis kullanılmalıdır. Bu belirtiler kan kaybı veya dış gebelik gibi acil nedenlerle ilişkili olabilir.
Gebeliğin ilerleyen haftalarında herhangi bir vajinal kanama; kanamaya su gelmesi, düzenli kasılma, ateş, kötü kokulu akıntı veya bebeğin hareketlerinde azalma eşlik etmesi de gecikmeden değerlendirilmelidir.
Erken gebelikte lekelenmenin olası nedenleri nelerdir?
Rahim ağzının gebelikte daha hassas hale gelmesi nedeniyle cinsel ilişki veya muayene sonrası hafif lekelenme olabilir. Düşük tehdidi, dış gebelik, enfeksiyon ve daha seyrek başka nedenler de benzer görünüm oluşturabilir. Yalnızca kanın rengine bakarak nedeni ayırt etmek mümkün değildir.
Önceki gebelik deneyimi bu gebeliğin sonucunu belirlemez. Ağrı olmasa bile yeni kanama sağlık ekibine bildirilmelidir; özellikle gebelik henüz ultrasonla rahim içinde doğrulanmadıysa başvuru geciktirilmemelidir.
İkinci ve üçüncü trimesterde neden daha hızlı değerlendirilir?
Gebeliğin ikinci yarısındaki kanama plasentanın yerleşimi veya ayrılması, rahim ağzındaki değişiklikler ya da erken doğum gibi nedenlerle ilişkili olabilir. Ağrısız kanama da önemli olabilir; bu nedenle evde “yerleşme kanaması” kabul edilmemelidir.
Bu dönemde vajinal kanama varsa sağlık kuruluşuna ulaşmadan önce cinsel ilişki veya vajinal uygulama yapılmamalı, kişi kendi aracıyla yalnız gitmemelidir. Şiddetli kanama, ağrı, baygınlık hissi veya bebeğin hareketlerinde azalma varsa 112 aranmalıdır.
Evde hangi bilgiler izlenebilir, neler yapılmamalıdır?
- Gebelik haftası, kanamanın başlama saati, yaklaşık miktarı ve rengi not edilir.
- Ağrının yeri-şiddeti, ateş, baş dönmesi, akıntı ve su gelmesi kaydedilir.
- Kan grubunun Rh negatif olup olmadığı ve kullanılan ilaçlar sağlık ekibine söylenir.
- Tampon, vajinal duş ve doktor önermeden ilaç ya da bitkisel ürün kullanılmaz.
- Yoğun kanamada yemek-içmek veya başvuru için hazırlanmak amacıyla zaman kaybedilmez.
Yatak istirahati her kanamanın tedavisi değildir. Hareket düzeyi ve cinsel ilişkiyle ilgili karar, neden ve gebelik haftası değerlendirildikten sonra hekim tarafından verilmelidir.
Muayenede hangi değerlendirmeler yapılabilir?
Sağlık ekibi son adet tarihi, önceki ultrasonlar, ağrı, kanama miktarı, gebelik ve ameliyat öyküsü ile ilaçları sorgular. Gebelik haftasına göre muayene, ultrason, kan sayımı, kan grubu-Rh değerlendirmesi ve beta-hCG gibi testler planlanabilir.
Tek bir test her zaman kesin sonuç vermez. Çok erken gebelikte ultrason ve hormon ölçümlerinin belirli aralıkla tekrarlanması gerekebilir. Rh negatif kişilerde koruyucu tedavi gereksinimi, kanamanın zamanı ve klinik duruma göre hekim tarafından değerlendirilir.
Takip sırasında yeniden başvuru gerektiren değişiklikler nelerdir?
Lekelenmenin kanamaya dönüşmesi, miktarın artması, yeni veya şiddetlenen ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı, baş dönmesi, bayılma, su gelmesi ya da bebeğin hareketlerinde azalma acil yeniden başvuru nedenidir. Belirti azalsa bile planlanan kontrol iptal edilmemelidir.
Kanama sonrası kaygı yaşamak anlaşılırdır. Sağlık ekibinden hangi bulguların beklendiği, ne zaman tekrar test yapılacağı ve hangi durumda acile gidileceği yazılı veya açık bir planla öğrenilmelidir.
İlgili okumalar
Kaynaklar
- American College of Obstetricians and Gynecologists: Bleeding during pregnancy
- CDC Hear Her: Urgent maternal warning signs
- ACOG: Urgent maternal warning signs resources
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.