Diyaliz Hastaları İçin Günlük Bakım ve Güvenli Yaşam Rehberi

Diyalizde günlük bakım; seanslara devam etmek, damar yolunu korumak, kişisel beslenme planını uygulamak ve yeni belirtileri bildirmekle birlikte yürür. Tek bir tahlil veya herkese aynı yiyecek listesi, tedavinin tamamını göstermez.

Herkese aynı böbrek diyeti uygun değildir

Beslenme; diyaliz yöntemi, kan sonuçları ve kişinin gereksinimlerine göre planlanır. Potasyum bazen yüksek, bazen düşük olabilir. Bu nedenle bütün hastaların aynı meyve, sebze veya bakliyatı tamamen bırakması doğru değildir. Diyetisyenden size uygun porsiyon ve değişim seçeneklerini öğrenin.

Protein, enerji ve fosfor dengesi

Diyaliz protein kaybına yol açabilir; yeterli protein ve enerji almak önemlidir. Bazı protein kaynakları fosfor da içerir. Amaç beslenmeyi gelişigüzel azaltmak yerine bu gereksinimleri birlikte dengelemektir. İştah veya kilo değişimini bildirin; gerekirse öğün düzenini diyetisyenle yeniden planlayın.

Sıvı hesabında yalnız su bardağını saymayın

Sıvı hedefinizi ekibiniz belirlemelidir. Çorba, sos ve oda sıcaklığında eriyen bazı yiyecekler de hesaba katılabilir. Tuz susamayı ve sıvı tutulmasını artırabilir. Potasyum içeren tuz ikamelerini veya vitamin ve bitkisel ürünleri onay almadan kullanmayın.

Seansı kaçırırsanız merkeze haber verin

Seansları aksatmak veya kısaltmak sıvı, potasyum ve atık birikimine neden olabilir. Gelemeyecekseniz merkezinize mümkün olduğunca erken ulaşın; ne yapılacağını sorun. Kendinizi iyi hissetmeniz, planlanan tedavinin gereksiz olduğu anlamına gelmez.

İlaç saatlerini ve yakınmaları paylaşın

Reçeteli ilaçlar, ağrı kesiciler, takviyeler ve bitkisel ürünler dahil kullandıklarınızı ekibe bildirin. Bazılarının dozu veya zamanı değişebilir. Seans sırasında kramp, baş dönmesi, bulantı veya belirgin halsizlik olursa sessizce katlanmayın; tedavi planı açısından değerlendirilmesini isteyin.

Fistül veya greft kolunu koruyun

Bu kolda tansiyon ölçülmemesi ve gereksiz kan alınmaması gerektiğini sağlık çalışanlarına söyleyin. Sıkı giysi ve baskıdan kaçının. Fistülün normal titreşimini nasıl kontrol edeceğinizi öğrenin. Ayrıntılar için diyaliz fistülü bakımı rehberine bakabilirsiniz.

Damar yolundaki değişiklikte beklemeyin

Artan kızarıklık, ağrı, şişlik, akıntı veya elin soğumasını bildirin. Şiddetli kanamada kanayan noktaya temiz malzemeyle doğrudan bası uygularken acil yardım isteyin. Kontrol veya seans saatini bekleyerek ciddi kanamanın kendiliğinden duracağını varsaymayın.

Tedavinin yeterliliği tek sayıdan ibaret değildir

Kt/V veya URR gibi ölçümler tedavinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Ancak belirtiler, tansiyon, sıvı artışı, beslenme ve damar yolunun durumu da önemlidir. Sonucun sizin için ne anlama geldiğini ekibinizden öğrenin.

Hareket ve çalışma düzenini birlikte planlayın

Tıbben uygun olduğunuzda günlük etkinlikler sürdürülebilir. Egzersizin türü ve yoğunluğu kişisel durumunuza göre belirlenmelidir. İş saatleri, yorgunluk ve tedavi programı arasında uyum kurmak için ekiple konuşun; bir başka hastanın yapabildiği etkinlik sizin için otomatik hedef değildir.

Seyahat ve destek ihtiyacını ertelemeyin

Seyahatte diyaliz düzeni önceden ayarlanmalıdır. Tedavi merkezi, gerekli kayıtlar ve ilaçlar için plan yapın. Kaygı, üzüntü veya bakım yükü günlük yaşamı zorluyorsa aile, tedavi ekibi ve uygun danışmanlık desteğine başvurun. Yardım istemek, bakıma katılımın bir parçasıdır.

Tedavi henüz başlamadıysa diyaliz öncesi hazırlık rehberi, yöntem seçimi ve hazırlık görüşmesini ayrı olarak ele alır. Kontrollerde sorularınızı önceden yazıp yanınızda götürebilirsiniz.

Kaynaklar

NKF: Hemodiyaliz ve günlük bakım · NKF: Diyalizde kişisel beslenme planı · St George’s: Fistül ve greft bakımı · NKF: Diyalizle yaşam ve destek