Çocuklarda Bağırsak Tıkanıklığı: Belirtiler ve Acil Uyarılar

Çocuklarda bağırsak tıkanıklığı, bağırsak içeriğinin ilerleyişinin kısmen veya tamamen engellenmesidir. Karın ağrısı, şişlik, kusma ve gaz ya da dışkı çıkaramama görülebilir. Bazı tıkanıklıklarda bağırsak dokusunun kanlanması da bozulur; bu nedenle tabloyu evde yalnız kabızlık gibi değerlendirmek tehlikeli olabilir.

Yeşil kusma varsa diğer belirtileri beklemeyin

Özellikle bebekte koyu yeşil, safralı kusma bağırsak tıkanıklığı açısından acil cerrahi değerlendirme gerektirir. Karın şişmesinin veya dışkının tamamen kesilmesinin de eklenmesini beklemeyin. Kusmuk rengini tarif edin; mümkünse çekilmiş fotoğrafı gösterin, ancak fotoğraf çekmek için hastaneye başvuruyu geciktirmeyin. Yeşil kusma her zaman tek bir hastalığın adı değildir; önce tehlikeli nedenlerin dışlanması gerekir.

Kusma kesildiyse tehlike geçmiş olur mu?

Hayır. Kusma ilacı sonrasında yakınmanın durması ciddi bir nedeni dışlamaz. Belirgin halsizlik, uykuya meyil, karında hassasiyet veya şişlik değerlendirmede önemlidir. Çocuğun yalnız kusma sayısına bakarak iyi olduğuna karar vermeyin. Özellikle ishal olmadan kusma varsa mide-bağırsak enfeksiyonu dışındaki nedenler de araştırılır.

Bağırsak dönmesi neden acildir?

Bağırsakların anne karnındaki yerleşim bozukluğu malrotasyon olarak adlandırılır. Bunun üzerine bağırsağın kendi etrafında dönmesi, yani volvulus gelişirse kan akımı kesilebilir. Doku zararını önlemek için acil ameliyat gerekebilir. Malrotasyon ile volvulus aynı şey değildir; dönme olmayan bir yerleşim bozukluğunun planı uzmanla ayrıca görüşülür.

Bir başka neden invajinasyondur: bağırsak iç içe geçer. Ataklar arasında çocuk iyi görünebilir; dışkıda kanın ortaya çıkmasını beklemek doğru değildir.

Eski bir ameliyat yıllar sonra etkili olabilir mi?

Evet. Karın ameliyatı sonrasında oluşan yapışıklıklar bağırsağı bükerek veya sıkıştırarak geçişi engelleyebilir. Sorun ameliyattan yıllar sonra da başlayabilir. Önceki ameliyatın adı, tarihi ve varsa daha önceki tıkanıklık atakları acilde hekime verilmesi gereken bilgilerdir. Her yapışıklık belirti vermez; yalnız ameliyat öyküsüyle tıkanıklık tanısı konulmaz.

Hastanede ilk olarak ne yapılır?

Sıvı kaybı ve çocuğun genel durumu değerlendirilir. Damardan sıvı verilebilir; burundan mideye uzanan tüp, biriken içeriği ve havayı boşaltabilir. Ultrason, grafi veya kontrastlı inceleme şüphelenilen nedene göre seçilir. Volvulusta ameliyatla dönme düzeltilir ve dokunun canlılığı incelenir. Canlılığını kaybeden bölümün çıkarılması, bazen geçici stoma veya damardan beslenme gerekebilir.

Her tıkanıklıkta ameliyat şart mı?

Yapışıklığa bağlı bazı tıkanıklıklar, acil ameliyat gerektiren bulgu yoksa hastanede damardan sıvı ve mide sondasıyla izlenebilir. Düzelmeyen veya acil bulgu taşıyan olguda cerrahi gerekir. Bu yaklaşım evde bekleme önerisi değildir; bağırsak dolaşımını tehdit eden volvulusa genellenemez.

Tedavi sonrasında ne izlenir?

Beslenme bağırsak işlevi geri döndükçe ekip tarafından artırılır. Süre, hasarın ve yapılan işlemin kapsamına bağlıdır. Yeni yeşil kusma veya tıkanıklık belirtileri yeniden değerlendirilmelidir; ameliyat geçirilmiş olması gelecekte yapışıklık ya da tekrar dönme olasılığını ortadan kaldırmaz.

Kaynaklar

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.