Bası yarası, uzun süren basınç veya sürtünmeyle cilt ve alt dokularda oluşan hasardır. Bakımın temeli yalnız pansuman yapmak değil, yaralı bölgedeki basıncı azaltmaktır. Hareketsiz kişide cilt açılmadan hasar başlayabilir; yeni değişiklikte değerlendirme istenmelidir.
Cilt açılmadan önce nasıl fark edilir?
Topuk, kalça, kuyruk sokumu ve dirsek gibi kemik çıkıntılarını günlük kontrol edin. Solmayan renk değişikliği, sıcaklık, sertlik veya süngerimsi his, ağrı ve kaşıntı görülebilir. Koyu deride değişiklik kırmızı yerine mor veya mavi tonlarda olabilir. Hasar bazen saatler içinde gelişebilir; derinin açılmasını beklemeyin.
Yaranın derinliği evde anlaşılır mı?
Yüzeydeki açıklık gerçek doku hasarını her zaman göstermez. Ölü dokuyla kaplı yarada derinliği belirlemek zor olabilir; koyu mor alan da derin doku hasarına işaret edebilir. Evde evre koymaya veya dokuyu keserek temizlemeye çalışmayın. Derin yaraların tedavisi ve evde yapılabilecek bakım sağlık ekibi tarafından belirlenmelidir.
Pozisyon ve destek yüzeyi birlikte planlanmalı
Yara üzerine yük binmesini azaltan pozisyonlar, yatak veya sandalye desteği seçilmelidir. Hangi minderin uygun olduğu yaranın yerine ve kişinin yatakta mı sandalyede mi olduğuna bağlıdır. Bakım ekibiyle kişiye uygun pozisyon değiştirme planını yazılı netleştirin. Halka biçimli minder kullanmayın; yaralı bölgeye veya çevresine masaj yapmayın. Bunlar ek hasara yol açabilir.
Özel yatak veya minder, düzenli hareket ve pozisyon değişimini gereksiz hale getirmez. Kişinin yapabildiği hareketler plana katılmalıdır. Cildin her gün kontrolü ve dengeli beslenme de önlemenin parçasıdır. Evde bakımda risk değerlendirmesi istenerek yeni yaraları önlemeye yönelik bir plan hazırlanabilir.
Pansuman seçimi ve nem kontrolü
Temizleme yöntemi ve pansuman, yaranın durumuna göre seçilir; değişim sırasında verilen talimat uygulanır. Hekim önermedikçe oksijenli su veya iyotlu temizleyici kullanmayın. İdrar veya dışkıyla teması olan deride uygun koruyucu ürün ekibe sorulmalıdır. Beslenme yetersizliği varsa değerlendirme isteyin; herkes için aynı takviye veya sıvı miktarı uygun değildir.
Hangi belirtiler gecikmeden bildirilmeli?
İrin, sıcak ve şiş deri, ateş ya da giderek şiddetlenen ağrı varsa gecikmeden sağlık ekibine ulaşın. Antibiyotik her yaraya rutin verilmez; enfeksiyon durumuna göre seçilir. İleri yarada cerrahi temizlik veya kapatma gerekebilir. Kapanmış yara izinin bakımı bu açık yara tedavisinin yerine geçmez.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.