“Bağırsak düğümlenmesi” tek bir tıbbi tanı gibi kullanılmamalıdır. Bağırsak tıkanıklığının farklı nedenleri vardır; bağırsağın dönmesi ve bir bölümünün diğerinin içine girmesi farklı olaylardır. Tanı ve tedavi, sorunun hangisi olduğuna göre belirlenir.
Tıkanıklık, volvulus ve invajinasyon arasındaki fark nedir?
Bağırsak tıkanıklığı, bağırsak içeriğinin ilerlemesinin kısmen veya tamamen engellenmesidir. Tıkanıklığa yol açabilen durumlar aynı tedaviyle ele alınmaz.
Volvulus: bağırsağın dönmesi
Bağırsak kendi etrafında döndüğünde geçiş ve kanlanma bozulabilir. Doğuştan bağırsak yerleşiminin farklı olduğu malrotasyon, ince bağırsakta volvulusa yol açabilir. Malrotasyon çoğunlukla bebeklikte belirti verse de daha ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir.
İnvajinasyon: bağırsak bölümlerinin iç içe girmesi
Bir bağırsak bölümü teleskop gibi yanındaki bölümün içine girer. Özellikle bebek ve küçük çocuklarda görülür. Belirtiler ve çocuklara yönelik değerlendirme, ayrı çocukta invajinasyon rehberinde anlatılır. Bu iki mekanizmayı aynı hastalık adı altında karıştırmamak önemlidir.
Çocuklarda ve yetişkinlerde nedenler aynı mı?
Yaşa ve tıkanıklığın yerine göre olası nedenler değişir. Yetişkinlerde önceki ameliyatlara bağlı yapışıklıklar, fıtıklar ve tümörler önemli nedenler arasındadır. Çocuklarda doğuştan yapısal sorunlar, volvulus ve invajinasyon gibi durumlar değerlendirilebilir. Bir kişinin nedenini yalnız belirtilerden belirlemek mümkün değildir.
Hangi belirtilerde acil değerlendirme gerekir?
Şiddetli karın ağrısı, tekrarlayan kusma, belirgin şişlik veya kanlı dışkı varsa gecikmeden sağlık değerlendirmesi alın. Bebekte yeşil kusma özellikle önemlidir. Şuurda değişiklik, aşırı solukluk ve genel durum bozulması gibi ağır belirtilerde 112’yi arayın. Bağırsağın kanlanması bozulursa doku hasarı, delinme ve şok gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Tanı nasıl konulur?
Hekim belirtileri, geçirilmiş ameliyatları ve sağlık öyküsünü değerlendirip karın muayenesi yapar. Duruma göre karın filmi veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntülemeler kullanılır. Amaç yalnız tıkanıklığı göstermek değil, yerini, nedenini ve komplikasyon olup olmadığını belirlemektir.
Malrotasyon şüphesinde ultrason veya kontrastlı incelemeler de gerekebilir. Kullanılacak inceleme kişinin yaşına, muayenesine ve düşünülen soruna göre seçilir; her karın ağrısına aynı görüntüleme uygulanmaz.
Tedavi neden hastanede planlanır?
Bağırsak tıkanıklığı şüphesi hastanede değerlendirilir. Damar yoluyla sıvı desteği, gerektiğinde mideyi boşaltan tüp ve nedene yönelik girişim planlanabilir. Bazı hastalarda cerrahi gerekir; tek bir yöntem herkese uygulanmaz.
İnvajinasyonu olan uygun çocuklarda görüntüleme eşliğinde hava veya sıvıyla açma işlemi yapılabilir. İşlem başarısızsa ya da komplikasyon varsa ameliyat gerekebilir. Bu, evde yapılan kabızlık lavmanıyla aynı yaklaşım değildir.
Malrotasyon ve buna bağlı volvulusta cerrah dönmüş bağırsağı düzeltebilir, sorun oluşturan bantları ayırabilir ve hasarlı bölüm varsa çıkarabilir. Değerlendirmeyi geciktirmek yerine erken başvuru önemlidir.
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.