Kasıkta Tek Taraflı Şişlik Gün Sonunda Artıyorsa

Gün sonunda artan tek taraflı kasık şişliğinde fıtık ve diğer nedenleri; muayene sürecini, günlük önlemleri ve sıkışma uyarılarını öğrenin.

Kasıkta gün sonunda belirginleşen tek taraflı şişlik, ayakta kalma ve karın içi basınçla ortaya çıkan kasık fıtığıyla uyumlu olabilir; fakat lenf bezi, damar, kas-iskelet veya başka bir kitle de benzer görünüm yapabilir. Şişliğin yatınca küçülmesi tanı koydurmaz. Yeni bir kasık kitlesi muayene edilmelidir; ağrılı, sert, kızarık ve geri gitmeyen şişlik ise acil değerlendirme gerektirir.

Kasık fıtığı neden akşama doğru büyüyebilir?

Ayakta kalma, öksürme, ıkınma ve yük kaldırma karın içindeki basıncı artırabilir. Fıtık kesesine yağ dokusu veya bağırsak girdiğinde şişlik belirginleşir; dinlenince küçülebilir. Bu değişkenlik kasık fıtığını düşündürür, ancak muayene olmadan kesinleştirilemez. Ağrıyı sınamak için ağır kaldırmak ya da tekrar tekrar ıkınmak güvenli değildir.

Şişlik hangi başka nedenlerden kaynaklanabilir?

Büyümüş lenf düğümü, kist, lipom, kas zorlanması, apse, damar genişlemesi veya kalça çevresi sorunları kasıkta kitle hissi yapabilir. Erkekte skrotuma, kadında labia bölgesine uzanan şişlik ayrıca değerlendirilir. Ateş, deri yarası, bacak enfeksiyonu veya yakın zamanda travma ayırıcı tanıyı değiştirir. Kendi kendine isim vermek yerine yer ve süre kaydedilmelidir.

Yatınca kaybolması fıtığı kanıtlar mı?

Fıtıkların bir kısmı yatınca veya karın basıncı azalınca küçülebilir. Fakat bazı damar ve yumuşak doku oluşumları da pozisyona göre değişebilir. Şişliği zorla içeri itmek, özellikle ağrı ve bulantı varsa, doku hasarı veya tanıda gecikme yaratabilir. Hekim öykü ve ayakta-yatarak muayeneyi birlikte kullanır; ultrason her hastada zorunlu değildir.

Ağır kaldırmak durumu kötüleştirir mi?

Yük kaldırma sırasında nefesi tutmak ve zorlanmak şişliği ve ağrıyı artırabilir. Değerlendirme yapılana kadar ağrı oluşturan yük azaltılır, doğru kaldırma tekniği kullanılır ve kabızlık yönetilir. Tam hareketsizlik her zaman gerekmez. Fıtık kemeri sorunu onarmaz; yanlış kullanım cildi tahriş edebilir ve cerrahi görüşü geciktirebilir.

Öksürük ve kabızlık neden sorulmalıdır?

Kronik öksürük, kabızlık ve idrar yaparken zorlanma karın içi basıncı tekrarlayan biçimde yükseltir. Bunların nedeni ayrıca ele alınmalıdır. Sigara öksürüğü, prostat yakınmaları veya bağırsak düzeni hekimle paylaşılır. Yalnız şişliğe odaklanıp altta yatan zorlanma nedenini görmezden gelmek tekrar eden rahatsızlığı sürdürebilir.

Kadınlarda değerlendirme neden geciktirilmemelidir?

Kadınlarda kasık ve femoral fıtık ayrımı önemlidir; femoral fıtık sıkışma açısından daha yüksek risk taşıyabilir. Yumurtalıkla ilişkili kitleler ve lenf düğümleri de düşünülür. Gebelik olasılığı, pelvik ağrı ve adet ilişkisi öyküye eklenir. Kasıkta ağrılı ve geri gitmeyen yeni şişlik kadınlarda da acil değerlendirme gerektirir.

Erkeklerde testis muayenesi neden önemlidir?

Kasık fıtığı skrotuma uzanabilir; fakat testis torsiyonu, epididim enfeksiyonu, hidrosel ve başka kitleler de şişlik yapabilir. Ani başlayan şiddetli testis ağrısı ve yukarı çekilmiş testis acildir. Skrotal şişliği yalnız fıtık kabul edip beklemek doğru değildir. Muayenede kasık kanalı, skrotum ve testisler ayrı ayrı değerlendirilir.

Spor yapmaya devam edilebilir mi?

Ağrısız günlük yürüyüş çoğu kişide tolere edilebilir, ancak şişliği büyüten ağırlık, yoğun karın egzersizi ve ıkınma ertelenebilir. Egzersiz sırasında ağrı, bulantı veya sertleşme olursa aktivite bırakılır. Spor fıtığı kapatmaz. Cerrahi plan gerekirse işe ve spora dönüş, fıtığın tipi ve yapılan işleme göre hekimce belirlenir.

Hangi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir?

Tipik fıtık çoğu kez fizik muayeneyle anlaşılır. Bulgular belirsizse ultrason, bazı durumlarda BT veya MR istenebilir. Test seçimi yaş, cinsiyet, ağrı, önceki ameliyat ve düşünülen diğer nedenlere bağlıdır. Kişinin kendi talebiyle yapılan görüntüleme, muayene ve klinik yorum olmadan gereksiz sonuçlara veya yanlış güvene yol açabilir.

Cerrahi her fıtıkta hemen gerekir mi?

Karar belirtilere, fıtık tipine, sıkışma riskine, genel sağlık durumuna ve kişinin yaşamına etkisine göre verilir. Bazı az belirti veren erkek kasık fıtıkları izlenebilirken kadınlardaki ve belirti veren fıtıklarda yaklaşım farklı olabilir. İzlem, hiçbir şey yapmamak değildir; alarm bulgularının bilinmesini ve planlı kontrolü gerektirir.

Fıtık kendi kendine iyileşir mi?

Erişkin kasık fıtığındaki açıklık çoğunlukla kendiliğinden kapanmaz. Kilo kontrolü, kabızlığın tedavisi ve yük düzenleme belirtileri azaltabilir ama anatomik kusuru onarmaz. Bitkisel ürün, masaj veya egzersizle fıtığı kapatma iddialarına güvenilmemelidir. Kalıcı onarım gerektiğinde yöntem cerrahla birlikte seçilir.

Muayeneye hangi bilgilerle gidilmelidir?

Şişliğin ilk görüldüğü tarih, gün içindeki değişimi, ağrı, öksürme-ıkınma ilişkisi, fotoğraf ve önceki ameliyatlar not edilir. Bulantı, kusma, dışkılama ve gaz çıkarma değişikliği ayrıca belirtilir. Kullandığınız kan sulandırıcılar ve ağır iş yükü cerrahi planı etkileyebilir. Fotoğraf muayenenin yerini tutmaz fakat şişlik randevuda görünmüyorsa yardımcı olur.

Sıkışmış fıtığın uyarıları nelerdir?

Şişliğin aniden sertleşmesi, yatınca küçülmemesi, giderek artan ağrı, kusma, karın şişliği veya gaz-dışkı çıkaramama bağırsak sıkışmasını düşündürebilir. Üzerinde kızarma veya morarma da ciddi olabilir. Bu durumda yemek yemeden ve şişliği zorlamadan acil servise başvurulur. Ağrı kesiciyle beklemek güvenli değildir.

Ne zaman 112 aranmalıdır?

Şiddetli ve sürekli ağrı, tekrarlayan kusma, bayılma, soğuk terleme, bilinç değişikliği veya hızla kötüleşen genel durum varsa 112 aranır. Ani testis ağrısı da zaman duyarlı acil durumdur. Daha hafif fakat tekrarlayan şişlik için planlı genel cerrahi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Kasık şişliğiyle ilişkili klinik rehberler

Erişkin kasık fıtığı başvuru kaynakları

Pratik sonuç: Gün içinde değişen kasık kabarıklığını fotoğraf ve belirti notuyla genel cerrahiye gösterin. Sertleşen, ağrıyan, kusmayla birlikte olan veya kaybolmayan şişlikte beklemeyin.

Editoryal şeffaflık

Yayın bilgileri

Yayın sorumlusu
Op. Dr. Ali Gürtuna
Tarih bilgisi
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.