Hamilelik öncesi hazırlık, yalnızca gebelik testi pozitif olduktan sonra vitamin kullanmaya başlamak değildir. Sağlık öyküsünün, ilaçların, aşıların, kronik hastalıkların, beslenmenin ve yaşam koşullarının gebelikten önce gözden geçirilmesi; değişiklik yapmak için zaman kazandırır.
Her çiftin gereksinimi aynı değildir. Bu rehber genel bir hazırlık çerçevesi sunar; kişisel folik asit dozu, ilaç değişikliği, aşı ve tetkik kararı aile hekimi veya kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla verilmelidir.
Gebelik öncesi görüşme neden önemlidir?
Gebeliğin ilk haftaları kişi henüz gebe olduğunu bilmeden geçebilir. Bu nedenle ilaçların, kronik hastalık kontrolünün ve koruyucu önlemlerin önceden planlanması önemlidir. ACOG, gebelik düşünülmeden en az birkaç ay önce bir hazırlık görüşmesi yapılabileceğini belirtir.
Görüşmede önceki gebelikler, düşük veya erken doğum öyküsü, ameliyatlar, ailede genetik hastalıklar, adet düzeni ve gebelik elde etme süresi konuşulur. Partnerin sağlık ve aile öyküsü de değerlendirmeye dâhildir.
Sağlık öyküsü ve ilaçlar nasıl gözden geçirilir?
Diyabet, hipertansiyon, tiroit hastalığı, epilepsi, astım, kalp-böbrek hastalıkları ve ruhsal sağlık sorunlarının gebelikten önce mümkün olduğunca dengede olması hedeflenir. Takip eden uzmanla kadın hastalıkları ve doğum hekimi arasında ortak plan kurulabilir.
Reçeteli ilaçlar, ağrı kesiciler, akne ürünleri, vitaminler ve bitkisel takviyeler tek listede toplanmalıdır. Gerekli ilaçlar hekimle konuşmadan kesilmemeli; gebelikte uygun olmayan bir ürün varsa güvenli geçiş ve zamanlama planlanmalıdır.
Aşılar ve enfeksiyonlardan korunma nasıl planlanır?
Aşı kayıtları gözden geçirilir; eksik aşıların gebelikten önce mi gebelik sırasında mı uygulanacağı sağlık profesyoneli tarafından belirlenir. Bazı canlı aşılar sonrasında gebelik için belirli süre beklemek gerekebileceğinden kişisel takvim önemlidir.
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski, diş ve ağız sağlığı, ev-iş ortamındaki kimyasal maruziyetler ve seyahat planları konuşulabilir. Kedi kumu, çiğ et, pestisit ve ağır metal gibi maruziyetler için uygulanabilir korunma adımları belirlenmelidir.
Folik asit ve beslenme açısından ne yapılmalı?
CDC, gebe kalabilecek kişilerin günlük 400 mikrogram folik asit almasını ve gebelik planlanıyorsa en az bir ay önceden başlamasını önerir. Daha önce nöral tüp defektli gebelik, bazı ilaçlar veya belirli hastalıklar varsa daha yüksek doz gerekebilir; bu doz yalnızca hekim tarafından belirlenmelidir.
Çeşitli beslenme, folattan zengin gıdalar, yeterli protein ve kişiye uygun kilo hedefi önemlidir. Birden fazla vitamin ürününü birlikte kullanmak doz aşımına yol açabileceğinden etiketler karşılaştırılmalıdır.
Yaşam alışkanlıkları nasıl düzenlenmeli?
Sigara ve nikotin ürünleri bırakılmalı; alkol ve yasa dışı maddeler kullanılmamalıdır. Bırakmakta zorlanan kişiler destek istemelidir. Uyku, düzenli fiziksel aktivite ve stres yönetimi hem genel sağlığı hem gebeliğe hazırlığı destekler.
Çok hızlı kilo verme programları, “detoks” ürünleri veya doğurganlığı garanti ettiğini söyleyen takviyeler kanıta dayalı değildir. Partnerin sigara, alkol, aşırı sıcak maruziyeti ve genel sağlığı da üreme planının parçasıdır.
Ne zaman daha erken uzman görüşü alınmalı?
Adetlerin çok düzensiz veya hiç olmaması, bilinen endometriozis, yumurtalık-testis hastalığı, önceki dış gebelik, tekrarlayan düşük, kanser tedavisi öyküsü veya üremeyi etkileyebilecek ameliyatlar varsa gebelik denemesi öncesinde görüşme yararlı olabilir.
Gebelik elde edilemiyorsa değerlendirme zamanı yaşa ve öyküye göre değişir; tek bir süre kuralı herkese uygulanmaz. Özellikle 35 yaş ve üzeri kişiler veya bilinen risk faktörü olan çiftler, ne kadar beklemeleri gerektiğini hekimleriyle önceden konuşmalıdır.
Hazırlık randevusuna ne götürülmeli?
- Tüm ilaç, vitamin ve takviyelerin adı ile dozu
- Aşı kayıtları ve önceki gebeliklere ait belgeler
- Kronik hastalık kontrolleri ve son laboratuvar sonuçları
- Ailede genetik hastalık, doğumsal anomali veya tekrarlayan düşük bilgisi
- İş ve ev ortamındaki kimyasal ya da enfeksiyon maruziyetleri
Görüşme sonunda ilaç, folik asit, aşı, takip ve ne zaman tekrar başvurulacağına ilişkin yazılı bir plan istenebilir.
İlgili okumalar
- Gebelikte ilaç kullanırken nelere dikkat edilmeli?
- Tüp bebek tedavisi öncesi hazırlık
- Kadın sağlığı, hamilelik ve doğum rehberi
Kaynaklar
Yayın bilgileri
- Tarih bilgisi
- Yayın tarihi:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Tıbbi içerik sınırlarını okuyun.