Sağlıklı Beslenmede Lifli Gıdalar

Op. Dr. Ali Gürtuna - Çocuk Cerrahisi Uzmanı - Pediatric Surgeon

Zayıflama ve sağlıklı beslenmede bitkisel lifli gıdalar büyük önem taşır.

İşte liflerin faydaları:
Zayıflama programına girmiş kişilerin, bol miktarda lifli besin yemelerinde büyük yarar vardır. Çünkü, lif, hem kandaki toplam lipid (yağ) miktarını düşürür, hem kabızlığı önler, hem de kan şekeri kontrolünü sağlar.

Lif, aynı zamanda çok doyurucudur. Bu sayede kalorisi yüksek, dolayısıyla şişmanlatıcı öbür yiyeceklerin çok miktarda yenmesine engel olur.

Kabızlık çeken herkese bol lifli besinler yemeleri tavsiye edilir. Çünkü lif, besinlerin ince barsaktan kalın barsağa geçmelerini hızlandırır.

Lifi bol yiyeceklerin kalın barsak kanseri riskini azalttığı sanılmaktadır. Çünkü bazı tür liflerin, bazı toksinieri (zehirli atık madde) emme yeteneği bulunmaktadır. Kalın barsakta bakterilerin yol açtığı fermantasyon sonucunda oluşan kanser yapıcı toksinler bunlardandır. Lifi az olan yiyecekler barsaktan daha uzun sürede geçtiklerinden, mide barsak bakterileri bunları daha çok fermantasyonu uğratmaktadır.

Şeker hastalarının beslenmesi konusunda büyük değişiklikler olmuştur. Bugün bu hastalara, karışık karbonhidrat ve bol lifli yiyecekler yemeleri tavsiye edilmektedir. Çünkü lifli besinleri az tüketen ‘kişilerin kan glikoz ve insulin seviyeleri normalin üzerinde bulunur. Bu sebeple bu tip hastaların lifli besinlere ağırlık vermeleri olumlu bir davranıştır. Lifli besinlerin kandaki toplam lipid miktarını azaltıcı özelliği vardır. Lifli besinlerle faydalı kolesterol artarken kötü kolesterol miktarı düşer.

Lifin başlıca parçaları selüloz, hemiselüloz, lignin, pektin, sakızlar ve bitkilerden sızan yapışkan sıvılardır. Başlıca özelliği, çeşitli yollardan suyu tutmasıdır. Aynı zamanda çeşitli mineralleri ve safra tuzu, toksin gibi maddeleri tutarak, barsaklardan geri emilmesini engeller.

Özellikle safra tuzlarının geri emilmesini engellediğinden kolesterolün yükselmemesini, hatta düşmesini sağlar. Bazı türl ifler sindirilir. Bazı türler ise sindirilmez. Beslenme yolu ile normalde 20 gr. lif alınır. Alınan 20 gramlık lif metabozilma için yetersizdir. Günlük alınması gereken miktar 30 gramdır. Lif miktarı ancak, günlük yiyeceklere ek olarak bu maksatla hazırlanmış konsantre diyet lifleriyle arttırılabilir.

Lifler, meyve, sebze ve zarı çıkarılmamış tahıllarda bulunur. Yeşil yapraklı sebzeler de liften yana zengindir. Bu ürünler aynı zamanda C vitamini, beta-karoten, magnezyum ve folat ihtiva eder. Meyvelerin kabuğu, üzümün zarı, mandalinanın soyulduktan sonra üzerinde kalan parçaları, sebzelerin zarları, kuru fasulyenin veya nohutun kabuğu gibi maddeler, liflere iyi bir örnek teşkil eder.

Unutulmaması gereken diğer bir nokta da, herşeyin aşırı tüketilmesi yarardan çok zarar getirebilmesidir. Bu durum lifler için de geçerlidir. Çünkü, lifler aşırı alındığı zaman olumsuz etki gösterebilir. Mesela, metabolizmada demir, kalsiyum, çinko, magnezyum gibi minerallerin kana geçmesinde güçlük çıkarabilmektedir.

Sosyal Medyada Paylas
WhatsApp   Facebook   Twitter   Tumblr
LinkedIn   Flipboard   Pinterest   Reddit