Karbonhidratlı Beslenme & Karbonhidratlar

Op. Dr. Ali Gürtuna - Çocuk Cerrahisi Uzmanı - Pediatric Surgeon

Karbonhidratlı beslenme & karbonhidratlar; Karbondioksit ve sudan sentezlenen karbonhidratlar dünyanın en bolorganik molekülleridir. Karbonhidratların içinde insan beslenmesinde başlıca enerji kaynağı olan şeker ve nişasta vardır. Şeker konsantre tatlılarda meyve ve sütle; nişasta ise tahıl ve sebzelerde bulunur. Şekerler monosakkarit (glikoz, fruktoz ve bal) şeklinde veya dioligosakrit (sukroz, laktoz, galaktoz ve dekstroz) şeklinde bulunurlar. Doğada en çok bulunan şeker ana yakıt olan gıükozdur. 1 gram karbonhidrat 4 kalori içerir.

Karbonhidratlı beslenme & Karbonhidratların görevi:
• Canlı organizma için önemli bir yakıttır. Yakıt olarak kullanılabilmesi için, karbonhidratın polisakkarit deposu şeklinin (nişasta veya glikojen) monosakkarit (basit şekerlere) şekline parçalanması gerekir.
• Yakıt deposu olma rolüne ek olarak, karbonhidratlar bakteri, bitki ve hayvanlarda yapısal eleman olma rolline de sahiptir.
• Karbonhidratların en büyük rolü, özellikle basit şekerin yiyeceğe tat vermesidir.
• AntiketOjeniktirler. Eğer karbonhidratlar gereğinden az miktarlarda tüketilirse, vücutla normalden fazla ketonlar ve asitler oluşur. Bu durum da, ağızda kokuya neden olur.
• Su ve elektrolitlerin vücutta tutulmasını sağlarlar.
• Laksatif (rahatlatıcı) etkisi vardır.
• Kolesterol ve trigliserit metabolizmasında rol alır.
• Kan, glikoz ve insülin düzeyini kontrol ederler.
• Normal diyet alan, yetişkinlerde enerjinin %55-60’1 karbonhidratlardan sağlanmalıdır.

Karbonhidratlı beslenme & karbonhidratlar

Karbonhidratlı besinlerin glisemik indeksi ve beslenmeye etkileri:
Glisemik İndeks, besinlerdeki kan şekerini etkileme düzeyidir. Karbonhidrat besinlerin kan şekeri üzerinde yapacağı yükseklik derecesinin belirlenmesi için besinlerin glisemik indekslerinin saptanması şarttır. Glisemik indeks karbonhidratlı besin tüketildikten sonra kan şekerini etkileme düzeyidir. Glisemik indeks kan şekerinin düzenlenmesinde tek başına düşünülemez.

Kan şekerinin kontrol altında tutulması için doğru bir beslenme şekli ve düzenli egzersiz de şarttır. Düşük glisemik indeksli besinlerin tüketilmesi tokluk kan şekerinin kontrolünü sağlar (ani yükselmeyi önler). Yüksek glisemik indeksli besin tüketmek kan şekerinin ani yükselmesine neden olur. Lifli besinlerin (özellikle kompleks karbonhidratlar) glisemik indeksleri düşüktür. Meyvelerin glisemik indeksleri ise farklılık göstermektedir. Örneğin; elma suyunun glisemik indeksi elmadan daha yüksektir. Bunun nedeni, meyvenin püre ya da su şeklinde, meyve ile alınan şekerin vücutta hızlıca emilmesi ve kan şekerini yüksltmesidir.

Yüksek glisemik indeksli karbonhidrat diyeti:
• Patates, havuç, muz
• Beyaz ekmek, beyaz pirinç, fasulye
• Mısır, kuru üzüm, bal
• Krakerler. cornflakes, müsli, çekilmiş yulaf düşük glisemik indeksli besinler
• Elma, kayısı, şeftali, erik, kiraz, greyfurt
• Süt yoğurt, dondurma, yağsız peynir
• Mercimek, bulgur, barbunya, kabuklu fasulye

Sosyal Medyada Paylas
WhatsApp   Facebook   Twitter   Tumblr
LinkedIn   Flipboard   Pinterest   Reddit