Çocuklarda Göbek Hastalıkları (Umbilikal)

Çocuklarda ve bebeklerde görülen umbilikal bölge (göbek) hastalıklarını temelde; göbek fıtığı (umbilikal herni), göbek granülomu (umbilikal granülom), umbilikal kord hernisi, omfalo-mezenterik (vitellin) kanal artığı, urakal kalıntılar, yenidoğan omfaliti (bebekte göbek enfeksiyonu) şeklinde sınıflandırmak konuyu anlamamıza yardımcı olacaktır.

Bebek ve Çocuklarda Görülen Göbek Hastalıkları Nelerdir?

Göbek vücudun orta kısmında bulunan bir yapıdır. Bebeğin annenin rahmindeki gelişimi sırasında, göbek kordonu bebeği anneye bağlar. Göbek kordonundaki kan damarları sayesinde anne bebeğe besin ve oksijen sağlar ve bebek atık ürünleri serbest bırakır (atar).

Doğumdan sonra, göbek kordonu kesilir. Bebek fazlalıklardan kurtulmanın yanı sıra, kendisi için beslenme ve oksijen sağlama işlevlerini üstlenir. Çoğu durumda, göbek etrafındaki kaslar doğumdan sonraki günlerde kapanır.

Göbek Hastalıkları ile ilgili tanımlar Nelerdir?

Göbek Fıtığı (Umbilikal Herni):

Göbek düğmesinin etrafındaki kaslar kaynaşmadığında, içeriğin (bağırsak gibi) çıkmasına neden olan bir kusur vardır. Bu genellikle bebekte ağrıya neden olmaz. Ancak bebek herhangi bir sebepten dolayı ağladığında, fıtık dışarıya doğru belirinleşir ve şişer. Aile bu durumu göbek fıtığından kaynaklanan bir ağrı olarak yanlış yorumlayabilir. Göbek fıtığı şüphesi olan hastanın, çocuk cerrahisi uzmanınca muayenesi gereklidir.

Bebeklerin yaklaşık % 20’sinde göbek fıtığı görülür. Çocuk üç yaşlarındayken göbek fıtıklarının yaklaşık % 85’i kendi başına kapanır.

Çocuklarda Göbek Fıtığı (Umbilikal Herni)
Çocuklarda Göbek Fıtığı

 

Göbek Granülomu (Umbilikal Granülom):

Nemli doku, göbek deliğinin kabarmasına neden olur. Bu granülom, tedavi olmazsa daha da büyüyebilir. Granülom bebekte ağrıya neden olmaz. Ancak hastanın çocuk cerrahına başvurması gerekir.

Göbek granülomları 500 bebekten 1’inde olur.

Çocuklarda Göbek Granülomu (Umbilikal Granülom)
Çocuklarda Göbek Granülomu

Göbek Enfeksiyonu (Omfalit, Umbilikal Enfeksiyon):

Göbek düğmesinin enfeksiyonu. Bu ağrıya ve rahatsızlığa neden olabilir. Acil tıbbi tedavi gerektiren ciddi bir durumu temsil edebilir.

Umbilikal enfeksiyonlar 200 bebekten 1’inde görülür.

Yenidoğan göbek enfeksiyonları gelişmiş ülkelerde iyi neonatal bakım ve asepsi nedeniyle nadir görülür. Staphylococcus ve Streptococcus türlerinin yanı sıra, gram negatif ve polimikrobiyal enfeksiyonlar baskındır.

Çocuklarda Göbek Enfeksiyonu (Omfalit, Umbilikal Enfeksiyon)
Çocuklarda Göbek Enfeksiyonu

Göbek Akıntısı (Umbilikal Drenaj):

Göbekten sıvı akması durumunu ifade eder.

Bebeklerde Göbek Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Göbek Fıtığı Belirtileri:

Göbek deliğinde şişkinlik görülür. Bebek ağladığında ya da yere eğilirken ve ıkınırken olduğu gibi göbek deliğinde artan basınçla büyüyebilir. Çok nadir durumlarda, şişkinliğin içeriği delik içinde sıkışıp kalabilir. Bu durumda, göbek deliği yumuşak ve ağrılı hale gelir. Bu durum çocuğun çocuk cerrahı tarafından hemen görülmesini gerektirir.

Göbek Granülomu Belirtileri:

Göbek deliğinin düşmesinden sonra oluşabilecek küçük, yuvarlak, ıslak dokudur.

Göbek Enfeksiyonu Belirtileri:

Kızarıklık ve göbek çevresinde şişlik. Çocuğun ateşi ve rahatsızlığı olabilir. Enfeksiyon kontrolsüz ise, kızarıklık alanı daha geniş bir alana yayılabilir veya çizgiler oluşabilir. Yenidoğan göbek enfeksiyonları, iltihaplı bir göbek akıntısı veya periumbilikal selülit şeklinde ortaya çıkabilir.

Göbek Akıntısı:

Göbekten akan sıvı. Sıvının sarı ve ince olması durumunda, mesane (urachal kalıntı) ile iletişimin belirtisi olabilir. Sıvı kalın ve kötü kokuyorsa, enfeksiyon olabilir. Yeşil ise, doktorlar bağırsakla anormal bağlantı olabileceğini düşüneceklerdir.

Göbek hastalıklarında tanı nasıl konulur?

Göbek ile ilgili oluşabilecek hastalıkların tanısı genellikle muayenede konur. Bazı durumlarda, mesaneye veya bağırsakla anormal bağlantıya ilişkin bir soru işareti varsa, bir ultrason tetkiki kullanılabilir. Ultrason görüntü oluşturmak için ses dalgaları kullanır ve radyasyon yaymaz.

Bebeklerde ve çocuklarda göbek hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Göbek Fıtığı Tedavisi:

Göbek fıtıklarının yaklaşık % 85’i kendiliğinden kapanır. Göbek fıtıkları ağrıya neden olmadığından ve nadiren sıkıştığından, henüz kapanmadıysa, fıtığı onarmak için üç yaşına kadar beklemek çok güvenlidir.

Cerrahi:

Ameliyatın amacı göbek deliğinin altındaki kastaki deliği kapatmaktır. Göbek düğmesinin etrafında (genellikle aşağıda) bir kesi yapılır. Dikiş deliği kapatmak için kullanılır. Cilt genellikle emilebilir dikişler kullanılarak kapatılır.

Faydaları:

Fıtığın kapatılması, karnınızdaki organların sıkışması olasılığını azaltır. Çocuk büyüdükçe fıtık büyüyemez.

Riskler:

Kanama, enfeksiyon, insizyon altında (ameliyat alanı) sıvı görülebilir. Fıtık nüksü nadirdir.

Preoperatif hazırlık:

Çocuğa ameliyattan önceki gece veya sabah banyo yaptırmanız istenebilir. Çocuğun ameliyattan en az sekiz saat önce yiyecek ve içecek alması engellenmelidir. (Oruç tutar gibi).

Ameliyat sonrası bakım:

Çoğu hasta ameliyattan sonra aynı gün taburcu edilir. Çocuk ayrılmadan önce sıvı gıdaları tolere edebilmelidir.

Göbek Granülomu Tedavisi:

Çoğu göbek granülomu, çocuk cerrahisi uzmanı tarafından gümüş nitratla tedavi edilir. Gümüş nitrat, nemli dokuyu kimyasal olarak yakar, küçültür ve alanın iyileşmesini sağlar. Gümüş nitrat, normal cildi de yakabilir, bu nedenle materyali sadece granülom üzerine uygulamak için dikkatli olunmalıdır. Bazen, petrol jölesi (Vaseline®) granülom çevresindeki normal cilde korumak için uygulanır. Gümüş nitratın tekrarlanan uygulamalarına ihtiyaç duyulabilir.

Göbek Enfeksiyonu (Omfalit) Tedavisi:

Umbilikal enfeksiyonlar, özellikle küçük bebeklerde çok ciddi olabilir. Böyle bir ihtimal var ise, tıbbi yardım istemek çok önemlidir.

Tıbbi tedavi:

Antibiyotikler bakteri ile savaşan ilaçlardır. Bunlar, enfeksiyonun şiddetine bağlı olarak ağızdan veya damar yoluyla verilebilir. Omfalit agresif olarak parenteral antibiyotiklerle tedavi edilmelidir. Bu genellikle yeterli tedavidir. Bununla birlikte, omfalit, karın duvarının hızla ilerleyen, yaşamı tehdit edici bir enfeksiyonu olan nekrotizan fasiitte ilerleyebilir. Bu nedenle, omfalitli bir bebek yakından izlenmeli ve ilerleyici sepsis belirtisi varsa derhal bir çocuk cerrahisi merkezine yönlendirilmelidir.

Cerrahi tedavi:

Eğer antibiyotikler enfeksiyonu kontrol edemezse, çocuğun göbeğinde birikmiş irin’in boşaltılması gerekebilir. Bu, irin içine bir iğne yerleştirerek ve enfekte olmuş sıvıyı dışarı çekerek, bir drenaj yerleştirerek veya deriyi doğrudan enfeksiyonun üzerinden keserek ve irin tahliye olmasına izin vererek (insizyon ve drenaj) yapılabilir. Son seçenek ameliyathanede yapılması gerekebilir.

Ameliyat sonrası bakım:

Eğer cerrahi drenaj yapılırsa, yaranın genellikle gazlı bezle kapatılır. Gazlı bez yarayı açık tutar ve enfekte olmuş materyalin gövdenin dışına akmasını sağlar. Yara cildin altından dışarıya doğru iyileşir. Cildin genellikle kapanması birkaç gün sürer.

Göbek Akıntısının Tedavisi:

Doktorlar drenajın (akıntının) nedenini belirlemeye çalışacaktır. Kaynağa bağlı olarak, tedaviler farklıdır.

Cerrahi tedavi:

Doktorlar mesaneye veya bağırsaklara anormal bir bağlantı olduğunu tespit ederse, bağlantıyı bulmak ve kapatmak için ameliyat gerekir. Bu genellikle göbek deliği tarafından kesilerek yapılır.

Faydaları:

Drenajın kaynağı bulunur ve kontrol edilir.

Riskler:

Kanama, enfeksiyon, insizyon altındaki sıvı

Preoperatif hazırlık:

Çocuğa ameliyattan önceki gece veya sabah banyo yaptırmanız istenebilir. Çocuğun ameliyattan en az sekiz saat önce yiyecek ve içecek alması engellenmelidir. (Oruç tutar gibi).

Ameliyat sonrası bakım:

Çoğu hasta ameliyattan sonra aynı gün veya ameliyatın büyüklüğüne bağlı olarak birkaç gün sonra taburcu edilir. Çocuk ayrılmadan önce düzenli bir şekilde beslenebiliyor olmalıdır.

Çocuğum taburcu olduğunda ne yapmalıyım?

Göbek Fıtığı Onarımı İçin:

Diyet:

Çoğu hasta genel bir diyet yapabilir.

Aktivite:

Aktivite sınırlaması yok.

Yara bakımı:

Hasta üç gün içinde duş alabilir ancak ameliyattan sonra yarayı ıslatmadan önce 5-7 gün beklemek isteyebilir.

İlaçlar:

Ameliyat sonrası birkaç gün boyunca ağrıya yardımcı olmak için asetaminofen veya ibuprofen gibi ağrı kesici ilaç tedavisi gerekebilir. Özellikle ağrı için narkotik hala gerekliyse, ameliyat sonrası düzenli dışkıya yardımcı olmak için dışkı yumuşatıcı ve müshil gerekir.

Doktora ne zaman tekrar başvurmalıyım?

Ateş, yara kızarıklığı ve akıntı gibi enfeksiyonlara işaret edebilecek problemler dikkate alınmalıdır.

Takip bakımı:

Hasta, cerrahi yarayı kontrol etmek için en az bir kez bir cerrah tarafından görülmelidir.

Apse Drenajı İçin:

Diyet:

Genel diyet önerileri.

Aktivite:

Aktivite sınırlaması yok

Yara bakımı:

Çocuğun drenaj sonrası aynı gün taburcu edilmesi durumunda, pansumandaki gazlı bezin ertesi gün çıkarılması gerekir. Çocuk her gün sabun ve suyla duş alabilir. Alana kuru bir gazlı bez uygulayın ve gerektiğinde değiştirin.

İlaçlar:

Ameliyat sonrası birkaç gün boyunca ağrıya yardımcı olmak için asetaminofen veya ibuprofen gibi ağrı kesici ilaç tedavisi gerekebilir. Özellikle ağrı için narkotik hala gerekliyse, ameliyat sonrası düzenli dışkıya yardımcı olmak için dışkı yumuşatıcı ve müshil gerekir.

Doktora ne zaman başvurmalıyım?

Çocuğun ateşi varsa, yara kızarıklığı ve akıntı dikkate alınmalıdır.

Takip bakımı:

Hasta, cerrahi yarayı kontrol etmek için en az bir kez bir cerrah tarafından görülmelidir.

Bebek ve çocuklarda daha nadir görülen göbek hastalıkları nelerdir?

URAKAL KALINTILAR NELERDİR?

Urakus, mesanenin kubbesini, göbek seviyesindeki ön karın duvarına bağlayan bir yapıdır. Erken gelişim sırasında, urakus bir patent tüptür. Ancak doğum sonrası normalde sadece katı bir doku yumağıdır(medyan göbek bağı). Lümeninin bozulmaması, çeşitli patolojik durumlara neden olabilir. Bu koşullar omfalomesenterik kalıntılara benzer.

Patent Urakus:

Patent Urakus ile mesane ve umbilikus arasında tam bir iletişim kalır. İdrarın göbek ucundan boşaldığı görülür.

Urakal Sinüs:

Urakal sinüsün kör uç açıklığı umbilikusta tesadüfen veya drenaj nedeniyle belirlenir.

Urakal Kist:

Bir urakal kist, mesane veya umbilikusta iletişimsiz serbest bir rezidüel kisttir. Karın duvarının orta çizgisi boyunca umbilikusa göre daha alt seviyede bulunur. Genellikle enfeksiyona ikincil olarak hassas, şişmiş bir kitle şeklinde görülür.

Öneriler:

Urakal anomalilerin, pediatrik cerrah (çocuk cerrahisi uzmanı) tarafından araştırılması gerekir. Cerrahi eksizyon tercih edilen tedavi yöntemidir.

Çocuklarda Urakal Kalıntılar
Çocuklarda Urakal Kalıntılar

 

Göbek Kordonu Fıtığı (Umbilikal Kord Hernisi) Nedir?

Göbek kordonu fıtığı, göbek kordonunun tabanı içindeki bağırsak içerikli göbek defekti şeklinde ortaya çıkar. Sık sık sessiz bir görünümü olmasına rağmen, bu ‘fıtık’ aslında küçük bir omfalosel’dir. Eğer kaçırılırsa, bu durum oluşacak düşük yerleşimli bir göbek kordonu kelepçesi ile bağırsak hasarına neden olabilir.

Öneriler:

Göbek kordonunun fıtıkları küçük omfalosellerdir ve omfalosel tedavisinin ilkelerinde de yer alan acil cerrahi kapatma gerektirir.

Göbek Kordonu Fıtığı (Umbilikal Kord Hernisi)
Göbek Kordonu Fıtığı
Sosyal Medyada Paylas
WhatsApp   Facebook   Twitter   Tumblr
LinkedIn   Flipboard   Pinterest   Reddit